Guatemala

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Devisa nacionala: Libre Crezca Fecundo
LocationGuatemala.svg
Superfícia 108 890 km²
Populacion
Densitat
12 728 111 (2007)
134,6 ab./km²
Independéncia
- Jorn
d'Espanha
15 de setembre de 1821
Moneda quetzal
Ora UTC-6
Imne nacional Guatemala Feliz
Còde telefonic 502

La Republica de Guatemala es un Estat d'America Centrala que confronta Mexic al Nòrd-Oèst, l'Ocean Pacific al Sud-Èst, Belize e la mar Cariba al Nòrd-Èst, e Honduras e Lo Salvador al Sud-Èst.

La capitala es Ciutat de Guatemala.

Lo gentillici es guatemalenc -enca o guatemaltèc -èca.

Istòria[modificar | modificar la font]

Dempuèi lo sègle IV fins al sègle XI foguèt lo centre de la civilizacion maia del Petén (region situada entre Mexic e Belize), que ne son demorats, entre d'autras, las roïnas de Tikal. Lo 1523 i arriban los espanhòls, que colonizèron la region.

Guatemala venguèt independent en 1823, primièr coma part de las Províncias Unidas d'America Centrala, e a comptar de 1840 coma republica independenta. L'istòria de Guatemala es estada marcada per revolucions, còps d'estat, govèrns antidemocratics e divèrsas intervencions dels Estats Units, la pus recenta en 1954.

Après una guèrra civila de 36 ans, la violéncia politica prenguèt fin en 1985 e s'i instaurèt un regim democratic. En 1996 se signèron los Acuerdos de Paz, que comprenon de disposicions qu'exigisson de responsabilitats a l'armada en las massacres. A comptar del tractat la violéncia a pas cessat del tot, en 1998 s'assassinèt l'avesque Juan José Gerardi, defensor dels dreches umans.

Politica[modificar | modificar la font]

Guatemala es una republica. Lo president, elegit cada 4 ans, es lo cap de govèrn e d'Estat, e representa lo poder executiu de la nacion, assistit pel gabinet e los ministèris de la nacion.

La branca legislativa de Guatemala es representada per un Congrès (Congreso de la República, Congrès de la Republica) compausat d'una Cambra de 158 membres, elegits cada 4 ans.

Geografia[modificar | modificar la font]

Mapa geopolitic de Guatemala.

La siá geografia fisica es en granda part montanhosa. Possedís de plajas doças en lo sieu litoral del Pacific e planas bassas al nòrd del país. Es traversada en la siá part centrala per la Sèrra dels Cuchumatanes e part de la Sèrra Madre del Sud.

La sieu diversitat ecologica la plaça coma una dels airals de màger atractiu toristic a la region. La siá topografia fa que possedisca una varietat de païsatges e de climas, doncas a una granda riquesa de flòra e fauna.

Aperaquí dos tèrces del territòri de Guatemala son formats de montanhas, fòrça d'elas d'origina volcanica. Las tèrras nautas comprenon doas sarradas parallèlas, la Sèrra dels Cuchumatanes e lo sistèma de la Sèrra Madre, continuament de la sarrada mexicana del meteis nom, que travèrsa Guatemala d'oèst a èst e dividís dins lo país en dos altiplans d'estenduda diferenta.

Lo versant septentrional, la region de Petén, compren dempuèi de zonas de creacion de bestiars fins a seuvas nautas (bòsques umids tropicals) e es pauc poblada.

Economia[modificar | modificar la font]

De veire:Economia de Guatemala.

Cultura[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]