Ocean Antartic

Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Ocean Austrau)

Aquel article es pas acabat. Es en fasa d'escritura o de reconstruccion importanta.
i.) Son estat actual es provisòri, e se deu prendre amb prudéncia.
ii.) Una version melhorada es en preparacion e deuriá èsser disponibla dins pauc de temps.
iii.) Per ne seguir l'avançament o i participar, consultatz la pagina de discussion.


L'ocean Antartic, tanben nomenat ocean Glacial Antartic, es la massa d'aiga qu'enròda lo continent Antartic. Es en superficia lo quatren del mond per òrdre d'importància, e lo darrièr qu'es estat definit. Es a la prima de l'an 2000 que l'Organizacion Idrografica Internacionala definiguèt un cinquen ocean a partir de las porcions meridionalas de l'Ocean Atlantic, de l'Ocean Indian e de l'Ocean Pacific. Lo novèl ocean s'espandís de la còsta del continent Antartida fins a 60° de latitud sud, çò que coïncidís amb lo limit fixat pel Tractat Antartida.

  • Las coordenadas geograficas son de 65° S, e 0° È (nominalament). Mas l'ocean a la proprietat unica d'èsser una massa d'aiga qu'enròda completament lo continent Antartida inclusent los 360° de longitud.
  • La linha de còsta es de 17 968 km.

Toponomia e estatut actual[modificar | Modificar lo còdi]

Geografia[modificar | Modificar lo còdi]

Definicion[modificar | Modificar lo còdi]

En lo 2024, i avia pas encara de definicion consensuala de l'ocean Austral. D'un ponch de vista oceanologic, correspònde ai aigas dau corrent circompolar antartic, un corrent marin que circula de l'oèst vèrs l'èst a l'entorn dau continent antartic. Au mitan d'aqueu corrent, si tròba la convergéncia antartica qu'es lo luòc de rescòntre entre li aigas frèii dei regions polari e li aigas pus caudi dei regions subantartiqui. Aqueu limit de temperatura es finda adoptada coma definicion de l'ocean Austral car a un ròtle important d'un ponch de vista ecologic. D'efècte, es una zòna biologicament fòrça activa, en particular per lo krill antartic qu'es a la basa de mai d'un ecosistèma antartic.

Clima[modificar | Modificar lo còdi]

La temperatura de l'aiga varia de 10 °C a −2 °C. Las tempèstas ciclonicas viatjan cap a l'èst al travèrs del continent, e sovent son intensas per encausa del contrast de temperatura entre lo glaç e la mar dobèrta. L'aira d'ocean situada entre 40° de latitud sud e lo cercle polar antartic ten las mejanas de vent pus fòrtas que se pòdon trobar sus Tèrra. Pendent l'ivèrn l'ocean es gelat fins a 65° sud de latitud dins lo sector Pacific e fins a 55° dins lo sector Atlantic, amb de temperaturas de superfícia que baissan fòrça jos 0 °C. En mantun punt de la còsta, los vents intenses de l'interior mantenon la linha de còsta liura de glaç pendent l'ivèrn.

Pulsacion annala de la banquisa

Istòria[modificar | Modificar lo còdi]

Economia[modificar | Modificar lo còdi]

Nodule de manganèsi.

Lo clima polar e l'abséncia de pòrts vertadiers en Antartic limitan la recèrca e l'esplecha dei ressorsas de l'ocean Austral. La pesca es l'activitat principala car l'autonomia dei naus li permèton de restar un moment dins la region sensa assisténcia exteriora. Es enquadrada per un ensemble de tractats internacionals, mas la pesca illegala demòra fòrça importanta dins la region. Lo krill constituisse l'essencial dei presas (85 % en lo 1999). Pendent lo sègle XIX, lei colonias de fòcas èran l'objècte de campanhas de caça intensiva per produrre d'òli[1][2]. Totun, tre la fin dau sègle XIX, aquela activitat foguèt concurrenciada per la caça a la balena que permetiá de recuperar de quantitats pus importanti d'òli. Après un apogèu durant lu ans 1950-1960, aquela caça declinèt egalament en causa de la rarefaccion dei predas e de l'oposicion creissenta de l'opinion publica. Despí l'interdiccion decidida en lo 1982 per la Comission Baleniera Internacionala, es limitada dins l'ocean Austral au programa de « pesca scientifica » de Japon[3].

Despí la fin dau sègle XX, la disparicion progressiva de la banquisa fai nàisser d'interès noveus per l'ocean Austral. D'efècte, la region poiria recelar de ressorsas minieri importanti (jaças de petròli, de gas e de mineraus, nodules de manganèsi, sabla, grava, etc.)[4]. Lu icebergs son finda considerats coma una fònt d'aiga potabla. Totun, l'esplecha dei ressorsas eventuali es actualament blocada per lo Tractat Antartic.

Ecologia[modificar | Modificar lo còdi]

Annèxas[modificar | Modificar lo còdi]

Ligams intèrnes[modificar | Modificar lo còdi]

Bibliografia[modificar | Modificar lo còdi]

Nòtas e referéncias[modificar | Modificar lo còdi]

  1. Arthur Mangin (ill. W. Freeman e Jules Noël), Les mystères de l'océan, Tours, Alfred Mame et fils, 1865, p. 436.
  2. Gracie Delépine, Les îles australes françaises : Kerguelen, Crozet, Saint-Paul, Amsterdam, Rennes, Éditions Ouest-France, 1995, pp. 64-66.
  3. La realitat scientifica d'aquelu programas de recèrca es fòrça criticada. D'efècte, lu Japonés realizan quaucu prelevaments de teissuts sus li balenas pescadi e commercializan la carn. En lo 2014, la Cort Internacionala de Justícia ordonèt l'arrèst d'aqueli pescas en constatant l'abséncia de recèrcas scientiqui vertadieri. Totun, tre lo 2015, Japon comencèt d'operacions novèli de « recèrca » sus li balenas antartiqui.
  4. CIA World Factbook, « Southern Ocean », consultat lo 27 de febrier dau 2024, [1].