Fotosintèsi

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Las huelhas de las plantas qu'ei lo principau lòc o e's debana la fotosintèsi ; las plantas vertas que realizan la fotosintèsi mercés au lor pigment, la clorofilla, concentrat dens organitas cellulars aperats cloroplasts

La fotosintèsi qu'ei un procès bioquimic anabolic peu quau un organisme fotoautotròf (qui pòt sintetizar la soa matéria organica a partir d'elements mineraus e de lutz) e qui sintetiza moleculas organicas de glucòsa a partir d'elements mineraus (aiga, H2O e dioxid de carbòni, CO2) e de l'energia provesida per la lutz (deu so o artificiau). Com aqueth procès que demanda un provesiment d'energia entà realizà's, qu'ei qualificat d'endotermic.

La fotosintèsi qu'ei realizada per las plantas, lo fitoplancton, las algas, quauques bacterias e cartes protistas.

La soa eqüacion balanç qu'ei inversa de la respiracion (oxidacion deu glucòsa qui produseish aiga e dioxid de carbòni) mes, deu punt de vista quimic n'ei pas la reaccion inversa puish que l'oxigen liberat per la fotosintèsi que vien de las moleculas d'aigas mentre qui l'oxigen uilizat per la respiracion que's retroba dens las moleculas de dioxid de carbòni.

Deu punt de vista de las cellulas eucariòtas, la fotosintèsi que's realizada dens organites cellulars nommats cloroplasts en tot seguir un procès anabolic conegut com cicle de Calvin (per las cellulas de las plantas vertas) mentre que la respiracion qu'ei realizada dens las mitocondria (tant en çò de las cellulas eucariòtas vegetaus, animaus o fungianas) en seguent un procès catabolic conegut com cicle de Krebs.


Equacion balanç[modificar | modificar la font]

La fotosintèsi que consoma moleculas de dioxid de carbòni (CO2) gasós de l'aire, moleculas d'aiga (H2O) liquida e l'energia aportada peus fotons de la lutz entà liberar ua molecula de glucòsa oxigen e aiga. En terme de molecula d'aiga, totun, lo balanç qu'ei negatiu (e compensat per la respiracion qui ei ua reaction liberatriz d'aiga).

6 CO2(gas) + 12 H2O(liquida) + fotons → C6H12O6(aquós) + 6 O2(gasós) + 6 H2O(liquid)
dioxid de carbòni + aiga + energia de la lutz → glucòsa + oxigen + aiga