Arcàdia

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

L’Arcàdia (en grèc ancian Ἀρκαδία / Arkadía, en grec modèrne Αρκαδία) es una region de la Grècia situada al centre de la peninsula del Peloponès. Son relèu es fòrça montanhós, subretot al nòrd e es banhada a l'èst per la mar Egèa. Tirant son nom del personatge mitologic Arcas[1] , constituís tanben un districte regional de la periferia del Peloponès, que la capitala es Trípol.

Geografia[modificar | modificar la font]

L'Iliada cita los toponimes seguents (II, 603-614): Enispe batuda pels vents; Mantinèa la graciosa ; Orcomèna rica en tropèls de motons ; Parrasia ; Fenèa ; fèras plan bastida, ont regnèt Diocles que lo paire Orsiloc nasquèt del fluvi Alfèa[2] ; Ripé ; Estratie ; Estinfala ; Tegèa.

Sos cors d'aiga màger son l'Alfèa, l'Erimant, lo Ladon.

Istòria[modificar | modificar la font]

Antiquitat[modificar | modificar la font]

L'Arcàdia èra un país de vilatges, qu’aguèt pas jamai agut un pes fòrt dins la politica grèga. Mantinèa e Tegèa foguèron pasmens mescladas a l'espandiement esparciat, subretot al sègle AbC.

Pendent longtemps l'Arcàdia aguèt pas de govèrn central: mai tard, Esparta podent pas mai s'i opausar, Megalopolis, capitala de tota l'Arcàdia, foguèt bastida (370 AbC.).

Aqueste país foguèt primièr governat per de reis, coma:

  • Estinfalos
  • Licurg
  • Aristocrata II, après el la reialtat foguèt aboliada, (671 AbC.), qu’el aviá traït los Messenians qu’èra un aliat.

Es d’aquesta region rurala que se n’anètEvandre per fondar una colònia en Itàlia, près del mont Aventin.

Una confederacion arcadiana contra Esparta foguèt creada per Epaminondas al sègle IV AbC, que rejonguèt mai tard la Liga aquèa, qur li donèt un de sos mai grands generals, Filopemen.

Partegèt, après la presa de Corint en 146 AbC. l’astre de la Grècia, e, a l’escasença de la division de l'empèri roman, faguèt partit de l'Empèri roman d'Orient.

Foguèt desligada de l'Empèri, amb la Morèa, après la Quatrena crosada en 1204, e foguèt conquerida en 1470 pels Otomans, que la gardèron (amb una interrupcion de 1699 a 1714 al benefici dels Venets) fins a l'insurreccion de 1822, après que foguèt integrada dins lo Reialme de Grècia.

Mitologia[modificar | modificar la font]

L'Arcàdia dins l'Antiquitat[modificar | modificar la font]

La legenda fa nàisser Zèus en Crèta (Esiòde) o en Lidia (Eumelos), o en Arcàdia (Callimac). Dins la version arcadiana, Zèus seriá nascut sul mont Licèu, en Arcàdia, puèi levat a Lictos, mas los Creteses afirmavan qu’èra nascut dins una cauna del mont Ida o del mont Dicte.

Dins lo Banquet de Platon, Socrates interven a la fin per expausar una tèsi que declara téner de Diotima, preira arcadiana.

Dins las Metamorfòsis d'Ovidi (vèrs 163-243), Jupitèr transfòrma lo rei d'Arcàdia Licaon en lop per lo castigar d'aver assajat de li servir un sopar de vianda umana.

Enseguida, l'Arcàdia, contrada rustica ont s’èra a vegada practicat de sacrificis umans[3] tampauc venguèt pauc a pauc lo simbòl d'un edat d'aur emplit d'idillis entre pastorèls e/o pastorèls e pastorèlas, simbòl d'un mond risent ont las pastoralas aurián constituit lo màger divertiment musical. Aqueste mite influencièt una partida non negligibla de la musica e dels opèras barròcs (« Il pastor fido » e sos avatars, per exemple...).

Aquesta representacion de l'« edat d'aur » s'enrasiga dins la poèsia bucolica latina e ellenica, ont l'Arcàdia èra representada coma lo país astruc, lo país ideal. La poèsia antica, coma Virgili dins Las Bucolicas o Ovidi dins Los Fastes, descriviá l'Arcàdia coma un luòc primitiu e idillic poblat de pastres, vivent en armonia amb la natura.

L'Arcàdia a la Renaissança[modificar | modificar la font]

L'Arcàdia es alara « un país mitic, una tèrra de pastres ont se viviá astruc d'amor e que fòrça poètas avián cantat. » L'acadèmia de l'Arcàdia foguèt fondada en 1690 a Roma.

Al sègle XVII espelisson d’Acadèmia, en Itàlia primièr amb la Camerata Fiorentina, puèi pertot en Euròpa. Las Acadèmias amassan de savents e d’expèrts causits pel sobeiran. Eles sols son atal "abilitats" a discutir solemne dels subjèctes de lor especialitat. Atal naisson l'Acadèmia de las Arts, l'Acadèmia de las Sciéncias, l'Acadèmia de Medecina, jos l'egidi de personalitats avent recebut lo Privilègi reial. En marge d’aqueste luòc de debats oficials, las Arcadias se crean e, s'apièjan sus l'ideal democratic dels Ancians, prepausan a totes los ciutadans sens distinccion de debatre dels subjèctes fins alara disputats dins los cercles privilegiats. Aqueste movement europèa favorisa enseguida lo desvelopament de las doctrinas democraticas del sègle de las Luces. La representacion de l'« edat d'aur » arcadian tanben provesiguèt lo « libertinatge intellectual » dels sègles que precediguèron la Revolucion francesa[4].

Mitologia modèrna[modificar | modificar la font]

Et in Arcadia ego per Nicolas Poussin (1637-1638) Lovre.

Lo quadre de Nicolas Poussin titulat Et in Arcadia ego es a l'origina d’un ensems d’especulacions que se mesclan a l'afar de l'abat Saunièra, rector de Rènnas del Castèl, qu’aviá portat de son viatge a París una reproduccion d’aqueste quadre. Se pretend entre autres, qu'un monument que se tropava dins la region (Arcas) seriá lo modèl del tombèl representat per Poussin[5],[6]. Pasmens, aqueste « tombèl » foguèt bastit en 1903 e podèt pas aver servit de modèl a un pintre del sègle XVII[7]. Per d'autres, caldriá deschifrar l'anagrama constituida per l'inscripcion Et in Arcadia ego qu’i es inscrich, que significariá « Sai ont es lo tombèl del Crist. »

En 1974 lo cantaire grèc Demis Roussos enregistra una cançon que lo títol es "Lovely Lady Of Arcadia" (album "My Only Fascination").

Arcadie foguèt lo nom d'una de las primièras associacions omosexualas (e de sa revista) en França (1954-1982). Per de rasons ligadas a l'evocacion de la retirada e del repaus, Arcàdia es tanben lo nom diferents establiments de repaus, coma d’ostals de retirada, etc.

Ara, l'Arcàdia contunha d'èsser una influéncia artistica. Pete Doherty i fa fòrça referéncia e l'imatgina coma un luòc idillic cap a ont sa nau Albion (vièlh nom poetic de l'Angletèrra) seriá a viatjar. Es tanben un luòc utopic sens règlas ont, segon el, seriá plan possible que de cigaretas i crescan als arbres.

Sites archéologiques[modificar | modificar la font]

  • Teatre e agora de Megalopolis.
  • Anciana vila d'Orcomèn.
  • Temple d'Asclèpi a Gortina (Arcàdia).

Municipalitats[modificar | modificar la font]

Los dèmas (municipalitats) d'Arcàdia après la refòrma Kallikratis (2010) : 1. Tripol, 2. Cinoria-del-Nòrd, 3. Gortinia, 4. Cinoria-del-Sud 5. Megalopolis
Dèma (municipalitat) Cap luòc Districte municipal YPES code Cap luòc Còde postal
2. Cinoria del Nòrd Astros Cinoria del Nòrd 0503 Astros 220 01
4. Cinoria del Sud Leonidio Kosmas 0511 Kosmas 230 58
Leonidio 0514 Leonidio 223 00
Tiros 0501 Tyros 220 29
3. Gortinia Dimitsana Dimitsana 0506 Dimitsana 220 07
Iraia 0507 Palumba 220 28
Klitor 0508 Mygdalia 220 14
Kondovazena 0509 Kondovazena 220 15
Langadia 0512 Langadia 220 03
Trikolones 0519 Stemnitsa 220 24
Tropaia 0521 Tropaia 220 08
Vytina  0504 Vytina 220 10
5. Megalopolis Megalopolis Falaisia 0522 Leontari 220 21
Gortina 0505 Karytaina 220 22
Megalopolis 0516 Mégalopolis 222 00
1. Trípol Trípol Falanthos (en) 0523 Davia 221 00
Korynthos (en) 0510 Steno 221 00
Levidi (en) 0513 Levidi 220 02
Mantinèa 0515 Nestani (en) 220 05
Skyritida (en) 0517 Vlachokerasea 220 16
Tegèu 0518 Stadio 220 12
Trípol 0520 Tripoli 221 00
Valtetsi 0502 Kato Asea 220 27

Ligams[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Sus l'idèa de l'edat d'aur arcadiana:
    • André Delaporte, Bergers d'Arcadie, le mythe de l'Âge d'Or dans la littérature française du XVIIIe siècle, Pardès 1989.
    • André Delaporte, L'idée d'égalité en France au XVIIIe siècle, P.U.F., Paris 1987
  • Sul quadre de Nicolas Poussin :
    • Yves Bonnefoy, « Les Bergers d'Arcadie », dans Dessin, couleur et lumière, Paris, Mercure de France, 1995, p. 117-148.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Veire Ovidi, Los Fastes, Libre I
  2. Iliada V, 542-548)
  3. Bernadette Arnaud, Les Grecs adeptes du sacrifice humain ? dans « Sciences et Avenir » du 9 oct.2016 sur [1]; voir aussi Bernard Sergent, Les Trois fonctions indo-européennes en Grèce ancienne, vol. 1: De Mycènes aux Tragiques, Économica, Paris, 1998 (ISBN 2-7178-3587-3)
  4. Lo tèrme libertin (del latin libertinus, « esclau que ven d’èsser liberat », « afranquit »): lo libertin es aqueste que torna suls Dògmas establits, es un liure pensaire o libertin d’esperit segon André Lagarde, Laurent Michard, sègle XVIII, Bordas, 1961, p. 13, Gianluca Mori et Alain Mothu (dir.), Philosophes sans Dieu : textes athées clandestins du XVIIIe siècle, Paris, Honoré Champion, 2005, Françoise Charles-Daubert, "Spinoza et les libertins", Hyper-Spinoza, Publicat lo 3 de mai de 2004 e René Pintard, Le Libertinage érudit dans la première moitié du XVIIe siècle, Slatkine, 2000, (ISBN 978-2-05-101818-0).
  5. Lo primièr qu’aja escrich al subjècte seriá Gérard de Sède dins un libre consacrat als Merovingians paregut en 1973.
  6. Fastic per las nombrosas visitas del site, lo proprietari faguèt levar aqueste « tombèl d'Arcas », Modèl:Cf. André Douzet, Nouvelles lumières sur Rennes-le-Château, éd. Aquarius, 1998, Genève, P.98.
  7. André Douzet, Nouvelles lumières sur Rennes-le-Château, éd. Aquarius, 1998, Genève, p. 105.