Bactrian

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Bactrian
αριαο

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Parlat en Afganistan
Regions Bactriana
Familha lingüistica lengas indoeuropèas
 indoiranian
  iranian
   iranian oriental
    bactrian
Estatut oficial
ISO 639-3 xbc (en)

Lo bactrian es una lenga iraniana atudada que foguèt parlada en Bactriana en Afganistan actual. Èra la lenga de l'Empèri koshan e foguèt tamben utilizada per los kidaritas e los alchons sus lor moneda.

Classificacion[modificar | modificar la font]

Lo bactrian es una lenga iraniana orientala qu'es donc pròcha de las autras lengas iranianas mejanas conegudas en Asia Centrala e en Turkestan, lo sogdian, lo khotanés e lo khwarezmian.

Atestacion de la lenga[modificar | modificar la font]

Longtemps, lo bactrian foguèt sonque conegut per l'inscripcion del rei koshan Kanishka (127-150), descubèrta a Surkh Kotal, en Afganistan, dins las annadas 1950, e per de legendas numismaticas, tamben que per qualquas inscripcions malaisidas de decifrar.

En 1993, una nòva inscripcion de Kanishka foguèt trobada a Rabatak, mas la descubèrta màger passèt pauc après amb l'aparicion de 150 documents possedits per de personas en Pakistan e originaris del principat de Rob, l'actuala Rui en Afganistan. Foguèron publicats per Nicholas Sims-Williams[1]. Subretot escriches sus de cuèr, los documents son de contractes comercials, de contractes de maridatge o de letras de correspondéncia personala. Permeton l'analisi de la gramatica e l'atestacion d'un vocabulari ric[2].

Escritura[modificar | modificar la font]

L'alfabet grecobactrian

L'originalitat de la lenga es qu'es ecricha amb una version adaptada de l'alfabet grèc. lo bactrian utiliza la letra sho (Ϸ, ϸ) per representar lo [ʃ], rendut per š dins la transcripcion latina. Exemples[3]:

καφþο (kafšo): cauçadura
þaρo (šaro): vila
þao (šao) : rei
þaραβο (šarabo) : satrapa

La lenga continuèt d'èsser utilizada longtemps après la casuda de l'Empèri koshan al sègle III apC. Se tròba encara sus l'inscripcion de Tochi e de fragments de manuscrits maniquèus del sègle IX[4].

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Sims Williams, 2000, Bactrian Documents I: Legal and Economic Documents, Studies in the Khalili Collection III; 2007, Bactrian Documents from Northern Afghanistan II: Letters and Buddhist Texts, Studies in the Khalili Collection III.
  2. Gholami 2009, p. 3-6.
  3. gholami 2009, p. 22.
  4. Gholami 2009, p. 3.

Fonts[modificar | modificar la font]