SIDA

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Reparticion mondiau de las personas contaminadas dab lo VIU responsable deu SIDA

Lo sindròm de l'immunodeficiéncia aquerida (o aquesida), abreujat SIDA [ˈsiðɔ (ˈsidɔ, ˈʃidɔ, ˈsida)], qu'ei ua malaudia caracterizada per la pèrda de las dehensas immunitàrias deus organismes superiors qui pòt provocar la mort per'mor deu desvolopament de malaudias oportunistas qui prohèitan de la manca de dehensa de l'organisme. Dus famós virus qui produsen lo SIDA que son coneguts per provocar aqueth sindròm : lo VIU (lo virus de l'immunodeficiéncia umana, HIV en anglés) en çò deus òmis, e lo VIF (lo virus de l'immunodeficiéncia felina). Per'mor de l'especificitat d'aqueth virus, qu'ei impossible per un felin d'estar contaminat peu virus uman e, reciprocament, qu'ei impossible per un uman d'estar contaminat peu virus felin.

Lo VIU que's desvolopa e que's transmet dens e per la sang. Qu'ei transmetut per relacion sexuau, per escambi de sheringla (a còps practicats peus consumaires de drògas injectadas), de la mair au chin durant la gestacion o per transfusion sanguina dab sang contaminada peu VIU.

Lo VIU qu'ei un virus de la familha deus retrovirus. Aquò que vòu díser qu'ei constituit d'ua molecula d'ARNg embarrada dens ua caisha proteïca. Com tots los virus, non se pòt pas díser que sia un èste viu puish que non possedeish pas cap metabolisme: n'a pas cap besonh de's neurir e non creish pas. Que pòt sonque reproduse's en injectant lo son ARNg qui contien lo son cabau genetic entà que sia interpretat peus organets de la cellula parasitada qui's hica a prodúser VIU o FIU en lòc d'assegurar las soas pròpias foncions vitaus e, fin finala, que's moreish en tot liberar un hèish de virus navèths.