Simone de Beauvoir
Simone de Beauvoir (9 de genièr de 1908, París - 14 d'abril de 1986, París) foguèt una filosòfa, escrivana, assagista e militanta feminista francesa. Figura màger de la pensada del sègle XX, es una de las representantas principalas de l’existencialisme e una referéncia centrala del feminisme modèrne. Son òbra mai coneguda, Le Deuxième Sexe (1949), constituís un tèxte fondator de la reflexion feminista contemporanèa. I analiza la condicion femenina coma una construccion istorica, sociala e culturala. En parallèl a sos assages filosofics, Simone de Beauvoir publiquèt tanben de romans, de novèlas, de pèças de teatre e un vaste ensemble autobiografic. Companha intellectuala e afectiva de Jean-Paul Sartre (1905-1980), participèt activament a la vida intellectuala, politica e culturala francesa e internacionala de son epòca. Son influéncia s’espandís encara uèi dins los domenis de la filosofia, de la literatura, dels estudis de genre e de las sciéncias umanas.
Biografia
[modificar | modificar lo còdi]Enfança e formacion
[modificar | modificar lo còdi]Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir nasquèt dins una familha borgesa parisenca. Son paire, Georges Bertrand de Beauvoir, èra avocat. Sa maire, Françoise Brasseur, èra eissida d'un mitan catolic practicant. Simone de Beauvoir recebèt una formacion escolara rigorosa e, encoratjat per son paire, manifestèt plan lèu un gost prononciat per la lectura e l'escritura. Aprèp d'estudis segondaris brilhantas, comencèt d'estudis de filosofia a la Sorbona. En 1929, foguèt recebuda segonda al concors de l'agregacion de filosofia, just darrièr Jean-Paul Sartre que rescontrèt aquela meteissa annada.
Començaments intellectuals e carrièra de professor
[modificar | modificar lo còdi]A la seguida de l'agregacion, Simone de Beauvoir ensenhèt la filosofia dins mantun licèu, particularament a Marselha, Roan e París[1][2]. En parallèl, menèt una activitat literària e intellectuala sostenguda. Frequentava los mitans intellectuals parisencs e comencèt de publicar d'assages e de romans.
Pendent la Segonda Guèrra Mondiala e l'ocupacion alemanda, Simone de Beauvoir demorèt a París e perseguiguèt son trabalh d'escritura. Aquel periòde foguèt marcat per una intensificacion de sa reflexion morala e politica. Son primièr roman publicat, L’Invitée, marquèt son intrada dins lo paisatge literari francés e metèt en scèna de problematicas existencialistas ligadas a la libertat, a las relacions umanas e a la responsabilitat[3]. Pasmens, foguèt revocada de l'Educacion Nacionala aprèp lo planh d'un parent per incitacion d'una menora al vici[4].
Aprèp la Liberacion, participèt a la fondacion de la revista existencialista Les Temps modernes en 1945, amb Jean-Paul Sartre e d’autres intellectuals. La revista venguèt lèu un luòc màger de debats filosofics, literaris e politics. I publiquèt de tèxtes sus son engatjament en favor del comunisme, de l'ateïsme e de l'existencialisme, çò que li permetèt de venir financièrament independenta e de consacrar entièrament a son mèstier d'escrivana.
Reconeissença e fin de vida
[modificar | modificar lo còdi]
A partir de la fin dels ans 1940, la publicacion del Deuxième Sexe (1949) marquèt un viratge decisiu dins la carrièra de Simone de Beauvoir. L'obratge conoguèt una difusion importanta e provoquèt de reaccions vivas. Foguèt saludat per una part del monde intellectuau coma una analisi novatritz de la condicion femenina, mas tanben criticat o contestat dins los mitans conservadors, religiós e politics[5][6]. Aquel succès polemic contribuiguèt a donar a Simone de Beauvoir una visibilitat internacionala e a l'installar coma una figura centrala del debat public sus la plaça de las femnas dins las societats contemporanèas. De mai, a partir d'aquel moment, foguèt mai e mai identificada coma una pensaire feminista, quitament se ela revendicava una posicion filosofica mai larga.
Durant los decennis seguents, multipliquèt las publicacions, los viatges internacionals e las presas de posicion publicas. En 1954, obtenguèt lo Prèmi Goncourt per son roman Les Mandarins. Lo sieu engatjament feminista s'intensifiquèt pendent los ans 1960 e 1970, en ligason amb los movements de liberacion de las femnas. En parralèl, publiquèt de tèxtes autobiografics que contribuiguèron a renforçar son ròtle d'intellectuala màger de la segonda mitat del sègle XX. Moriguèt lo 14 d'abril de 1986 e foguèt enterrada al cementèri de Montparnasse, al costat de Jean-Paul Sartre.
Òbra
[modificar | modificar lo còdi]Assages filosofics
[modificar | modificar lo còdi]L'òbra filosofic de Simone de Beauvoir s'inscriu principalament dins lo corrent de l'existencialisme, un corrent que considèra que l'èsser uman forma l'esséncia de sa vida pel mejan de las sieunas accions. De mai, pels existencialistas, aquelas accions son pas predeterminadas per una doctrina teologica, fisolofica o morala, çò qu'assegura una importanta libertat per l'individú. Los assages de Beauvoir tractan donc de questions coma la libertat, la responsabilitat e la situacion de l'individú dins lo monde social e istoric.
Son assag mai conegut, Le Deuxième Sexe (1949), ocupa una plaça centrala dins son òbra e dins l'istòria del feminisme. L'autritz i desvolopa una analisi de la condicion femenina, en mobilizant d'apròchis istorics, biologics, psicanalitics e social. Met en evidéncia los mecanismes d'opression e d'alienacion que tòcan las femnas, e afirma lo caractèr construch de la feminitat. Demest sos autres assages, Pour une morale de l’ambiguïté (1947), ocupa plaça importanta. I pausa las basas d'una etica existencialista, centrada sus la libertat e l'engatjament, dins un monde privat de valors absoludas.
Romans e òbras literàrias
[modificar | modificar lo còdi]En parallèl de sos assages, Simone de Beauvoir publiquèt una importanta òbra literària, compausada principalament de romans e de recits de ficcion. Aquelas òbras li permetèron d'explorar, jos una forma narrativa, las problemas filosoficas desvolopadas dins sos assages. Demest las òbras mai importantas, son primièr roman, L'Invitée (1943), aborda los conflictes ligats a la libertat, al desir e a las relacions interpersonalas. Les Mandarins (1954), que recebèt lo Prèmi Goncourt, ofrís un tablèu de la vida intellectuala e politica francesa de l'aprèp-guèrra, en particular los dilèmas dels intellectuals engatjats.
Autobiografias e memòrias
[modificar | modificar lo còdi]A partir dels ans 1950, Simone de Beauvoir entreprenguèt un vaste projècte autobiografic amb la redaccion d'una tièra d'obratges relatant son itinerari intellectual e personal, tot en retraçant l'evolucion culturala e politica de son temps. Aquelas memòrias constituisson un testimoniatge important sus la vida intellectuala francesa del sègle XX. Sa relacion amb Jean-Paul Sartre i ten una plaça importanta, mas de Beauvoir i parla tanben de sas reflexions sus l'escritura, l'engatjament e de la condicion de l'intellectuala.
Pensada filosofica e engatjaments
[modificar | modificar lo còdi]Pensada filosofica e feminista
[modificar | modificar lo còdi]La pensada filosofia de Simone de Beauvoir s'inscriu dins lo movement existencialista. Coma d'autres filosòfs d'aquel corrent, plaça l'existéncia concrèta de l'individú al centre de sa reflexion. L'èsser uman i es concebut coma un èsser liure, mas totjorn situat dins de condicions materialas, socialas e istoricas. De Beauvoir insistiguèt plan sus la nocion de situacion, que permet de pensar ensems la libertat individuala e las constrenchas que pesan sus l'accion umana. La libertat es pas absoluda, mas s'exercís dins de limits que l'individú deu reconéisser e assumir. Aquela concepcion mena a una etica de la responsabilitat e de l'engatjament.
Lo feminisme es l'autre aspècte central de la pensada de Simone de Beauvoir. En particular, dins lo Le Deuxième Sexe, desvolopèt l'idèa que la condicion femenina es pas lo resultat d'una natura immutabla, mas lo produit d'una construccion sociala e istorica. I descriguèt la femna coma l’« Autra » dins las societats patriarcalas, definida en oposicion a l’òme, considerat coma lo subjècte universal. La formula « Òm naís pas femna : o ven » sintetizèt aquela analisi e ven una referéncia centrala dins la pensada feminista contemporanèa.
Aquela pensada exerciguèt una influéncia importanta dins los domenis de la filosofia, del feminisme e de las sciéncias socialas. Contribuiguèron a l'emergéncia dels estudis de genre e inspirèron fòrça reflexions sus l'egalitat e l'opression.
Engatjaments politics e socials
[modificar | modificar lo còdi]Simone de Beauvoir foguèt una intellectuala engatjada dins los grands debats politics e socials de son temps. Per exemple, aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, prenguèt posicion en favor de las idèas comunistas e socialistas e participèt activament als debats sus lo ròtle dels intellectuals dins la societat. S'engatjèt aital contra lo colonialisme, particularament pendent la Guèrra d'Argeria, e sostenguèt de movements revendicant l’independéncia e la dignitat dels pòbles colonizats. Puèi, pendent los ans 1960-1970, son engatjament feminista venguèt mai visible e mai militant. Participèt a de campanhas en favor dels dreches de las femnas, especialament pel drech a l'avortament e per l'egalitat juridica e sociala. Per exemple, foguèt una de las signatàrias del Manifèst de las 343 en 1971.
Vida privada
[modificar | modificar lo còdi]Simone de Beauvoir entretenguèt amb Jean-Paul Sartre una relacion duradissa, tant afectiva coma intellectuala. Lei dos se rescontrèron en 1929 a la Sorbona e mantenguèron complicitat prigonda. La lor collaboracion intellectuala foguèt intensa amb la cofondacion de la revida Les Temps modernes, de debats filosofics e de reflexions sus la societat o la politica. La lor vida privada foguèt marcada per una concepcion de libertat e de respècte recipròca, en particular dins los domenis dels ligams afectius e professionalas. Aquela actitud influencièt sa pensada sus la libertat e la responsabilitat individuala. De Beauvoir frequentèt aital tanben un nombre important d'autors, de filosòfs e d'artistas de son temps. Aquelas rapòrts contribuiguèron a enriquir sa reflexion filosofica e literària.
Annèxas
[modificar | modificar lo còdi]Ligams intèrnes
[modificar | modificar lo còdi]Bibliografia
[modificar | modificar lo còdi]- Michel Kail, Simone de Beauvoir philosophe, París, Presses Universitaires de France, 2006, coll. « Philosophie ».
Nòtas e referéncias
[modificar | modificar lo còdi]- ↑ Perrine Simon-Nahum, « Chronologie de Simone de Beauvoir », Le Nouveau Magazine littéraire, n° 566, abril de 2016, p. 77.
- ↑ Malka Ribowska, Simone de Beauvoir, Éditions Gallimard, 1979, p. 40.
- ↑ Jean-Pierre Chopin, « L'Invitée ou le Vertige congédié », Roman 20-50, Presses universitaires du Septentrion, n° 13, junh de 1992, pp. 11-29.
- ↑ Lisa Appignanesi, Simone de Beauvoir, Haus Publishing, 2008, pp. 74-75.
- ↑ Ingrid Galster (dir.), Le Deuxième sexe de Simone de Beauvoir, París, Presses de l'université Paris-Sorbonne, 2004, 365 p.
- ↑ Sylvie Chaperon, « Haro sur le Deuxième Sexe », dins Christine Bard (dir.), Un siècle d'antiféminisme, París, Fayard, 1999, pp. 269-283.