Propaganda

Aqueste article es redigit en òc provençau.
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.

Fairytale warning.png Aqueste article es pas acabat. Es en fasa d'escritura o de reestructuracion importanta.
  • Son estat actual es provisòri, e se deu prene amb prudéncia.
  • Una version melhorada es en preparacion e deuriá èsser disponibla dins pauc de temps. Per ne seguir l'avançament o i participar, consultatz la pagina de discussion.


Aficha de propaganda estatsunidenca de la Premiera Guèrra Mondiala.

La propaganda es un concèpte que designa un ensemble de tecnicas e d'accions de persuasion mesas en òbra per difusar una idèa, una opinion, una ideologia o per estimular l'adopcion de comportaments au sen d'una populacion donada. Es una practica anciana qu'es visibla durant l'Antiquitat Auta tre la formacion dei premiereis Estats vertadiers. A conegut un procès de diversificacion durant lei sègles seguents gràcias a la descubèrta de metòdes novèus e en causa de la multiplicacion dau nombre d'entitats aguent besonh de la propaganda per servir seis interès (Estat, partit politic, companhiás, etc.). Ansin, la propaganda es venguda una activitat estructurada qu'es estudiada e que s'ensenha a l'universitat o dins d'escòlas especializadas.

Etimologia e evolucion dau tèrme[modificar | modificar la font]

« Propaganda » ven dau latin medievau propaganda qu'es l'adjectiu verbau de propagare que significa « çò que dèu èsser propagat »[1]. En 1622, dins lo quadre de la còntra-ofensiva religiosa de la Glèisa Catolica còntra lo protestantisme en Euròpa, lo papa Gregòri XV (1621-1623) creèt la Congregatio de Propaganda Fide (« Congregacion per la propagacion de la fè ») que reüniguèt un comitat de cardenaus cargats d'observar la propagacion dau catolicisme.

Lo tèrme propaganda venguèt pejoratiu durant lo sègle XX, magerament a partir de la Premiera Guèrra Mondiala. D'efiech, durant aqueu conflicte, lei belligerents abusèron dau contraròtle de l'informacion (« bourrage de crâne » francés, etc.) [2]. L'institucionalizacion de la propaganda per lo regim nazi acabèt de li donar son caractèr negatiu[3]. Lo tèrme dispareguèt ansin pendent la Guèrra Freja e foguèt pauc a pauc utilizat per denonciar e delegitimar leis activitats de propaganda de l'adversari. Lo tèrme « comunicacion » lo remplacèt lentament durant aqueu periòde, especialament dins leis organizacions politicas e dins leis entrepresas[4].

Istòria[modificar | modificar la font]

De l'Antiquitat a la fin de l'Edat Mejana[modificar | modificar la font]

La propaganda politica es un fenomèn observable en lei civilizacions anticas. Un dei cas pus vièlhs es aqueu de l'Empèri d'Akkad. Aguent conquistat un territòri fòrça important en Mesopotamia, sei sobeirans imaginèron una forma novèla de representacion e d'administracion per assaiar de mantenir l'unitat d'aquel ensemble[5]. L'idèa foguèt represa per leis Estats ulteriors o descubèrta de maniera independenta per d'autrei caps politics. Lei mites, la religion, lei discors, la fabricacion de la moneda, la poesia, leis escrichs e leis òbras artisticas (palais, esculturas, arcs de trionf, etc.) ne'n foguèron lei supòrts principaus. Aquelei règlas evolucionèron gaire durant l'Edat Mejana.

L'emergéncia de la propaganda[modificar | modificar la font]

La propaganda modèrna[modificar | modificar la font]

Lo desvolopament dei sciéncias cognitivas[modificar | modificar la font]

L'aparicion dei mèdias modèrnes[modificar | modificar la font]

La multiplicacion dei propagandas[modificar | modificar la font]

Tipes e tecnicas de propaganda[modificar | modificar la font]

Tipes de propaganda[modificar | modificar la font]

Tecnicas de propaganda[modificar | modificar la font]

Annèxas[modificar | modificar la font]

Liames intèrnes[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (fr) Monica Charlot, La Persuasion politique, París, A. Colin, 1970.
  • (fr) Alexandre Dorna, Jean Quellien, Stéphane Simonnet, La propagande : image, paroles et manipulations, París, L'Harmattan, 2008. ISBN 978-2-296-07017-2

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. (fr) Alain Rey (dir), Dictionnaire historique de la langue française, Dictionnaires Le Robert, 1998, p. 2972.
  2. (fr) Edward Bernays, Propaganda : Comment manipuler l'opinion en démocratie (trad. Oristelle Bonis), París, Zones / La Découverte, 2007 (1èra edicion en 1928), p. 40.
  3. (fr) Noam Chomsky, « Propagande & contrôle de l’esprit public », Agone, n° 34, 2004, p. 39.
  4. Aquela evolucion es ben visibla dins leis organizacions politicas (partits, sindicats, etc.). Lei seccions « propaganda » dispareguèron a partir de la fin deis ans 1970.
  5. (fr) B. Lafont et B. Lion, « Akkad », dins Francis Joannès (dir.), Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, París, Robert Laffont, coll. « Bouquins », 2001, pp. 24–25.