Lo Nòvi parat

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

Lo Nòvi parat
Lou Novy para

D'après
Genre
Movement
Seria
Fabricant
Conceptor
Propulsion
Licéncia
Títol original
Subtítol original
Lenga originala
Lenga
Presentator
Distribucion per
Nòta de la critica
Notada per
Autor
Actor/a
Illustrator
Editor
Numèro d'edicion
País d'origina
Maison d'edicion
Luòc de publicacion
Interprèt musical
Compositor
Libretista
Productor
Label musical
Discografia
Director
Scenarist
Director de fotografia
Societat de produccion
Filmaffinity
Album de la banda sonòra
Format de ràdio
Lengatge de programacion
Autor Joan Baptista Còia
Prefaci Joan Baptista Còia
Director
Genre Comédia
Títol
Lenga
Editor
Luòc de parucion
Data de parucion
ISBN original
Data de la 1èra representacion
Meteire en scèna
Luòc de la 1èra representacion
Traductor
Luòc de parucion Cracòvia
Editor Przepéndorousky
Colleccion
Data de parucion 1743
Tipe de mèdia
Dessenhaire
Cobertura per
Nombre de paginas
ISBN
Data de la 1èra representacion
Meteire en scèna
Luòc de la 1èra representacion
Seria

Lo Nòvi parat es una comèdia en provençau dau sègle XVIII compausada per Joan Baptista Còia. Es una pèça d'intriga que se passa a Arle e tracta dau tèma dei maridatges forçats enter vielh riche e filhas jovas dins la tonalitat de Molière.

Introduccion[modificar | modificar la font]

Dins lo prefaci l'autor abòrda la question de l'especificitat de l'escritura en provençau, de la concordància dei dialèctes, dei diferéncias de rima ambé lo francés e deis atots poetics de la lenga d'òc en regretant que lo grands esperits provençaus faguèsson causida dau francés en tot abandonar a la familiaritat lei recors riches de la lenga d'òc. Explica pasmens que per aquesta rason a degut pensar e consultar per trobar ton juste en provençau per pas caire dedins la familiaritat sensa cabussar dins l'artificialitat.

Personatges[modificar | modificar la font]

  • M. Grifon.
  • Norada : filha de M. Grifon.
  • M. Pistachon : bèu fraire de M. Grifon e oncle de Norada.
  • Castèurós : Fiançat de Norada.
  • Torvilhon : amant secret de Norada.
  • M. Dodut : amic e vesin de M. Grifon.
  • Nerina : filha d'intriga, confidenta de Casteurós e faussa confidenta de Nerina.
  • Alfonsina : "chambrièra" de M Grifon e amiga de Norada.

Luòc[modificar | modificar la font]

Dins lei mots de Còia : "La scena es a Arle dins la sala bassa de l'ostau de M. Grifon" (an respectant donc l'unitat de luòc dau teatre classic).

Prefaci, epitra e prològ.[modificar | modificar la font]

Lo prefaci es seguit d'una Epitra a Mossur de Morand (en vèrs provençaus) puei d'un prològ onte Mercuri ensaja una mediacion entre l'Amor e l'Imenèu.

Sinòpsis[modificar | modificar la font]

Norada, la filha de Mossur Grifon, ven juste de sortir dau covent e se deu maridar a 15 ans ambé Castèurós, un òme de 40 ans causit per son paire. A sa confidenta Nerina (en vertat au servici de Mossur Grifon) cònta qu'aima Torvilhon, son calenhaire, maugrat que se considere traïda per aqueste darrier. Ai declaracions d'amor que semblan sincère de Castèurós, ela repònd frejament, meme se son fiançat l'assugara de la voler sensa constrenta, ambé son còr e pas solament per volontat de son paire. Mossur Grifon l'assegura dei sentiments de sa filha en explicant qu'ela ven de sortir dau convent e qu'abòrra lo monde, mai qu'aquò s'adobarà lèu-lèu. Ais arguments de Nerina Grifon objecta qu'aquèu maridatge es per son ben e que es eu coma paire que va saup. Deseperada, Nerina se planh an Alfonsina. Aquesta li ditz que bensai a mau jutjat Torvilhon ; aqueste justament se presenta per confirmar son amor e prepausar de d'enlevar Nerina anuech. Per pas desvelhar la mendra mesfisensa, Nerina fa coma se desenant acceptasse lo maridatge e lo jorn seguent, Alfonsina finta d'èstre suspresa de la fugida de sa mestressa. M Grifon, procuraire, vòu alara botar en marcha lei procedura judiciala endusqu'ai piégers e mai violentas consequéncias, ambé l'ajuda de son vesin avocat Mossur Dodut, que lo prenven de la gravitat de sa causida.

Gallicisme[modificar | modificar la font]

A costat dau mot "paire", Còia emplega quasi sistematicament pero ; dau meme biais trobam frero ; mariage enluòc de maridatge es tanben soventei fes emplegat entre mantuns autrei gallicismes.