Acuèlh

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Main Page)
Anar a : navigacion, Recercar

Benvenguts sus la Wikipèdia,

lo projècte d’enciclopèdia liurament reütilizabla que cadun pòt melhorar.
90 541 articles en occitan, mai de 37 milions dins 280 lengas
Totes los portals

Lutz sus...

ApartheidSignEnglishAfrikaans.jpg

L’apartheid foguèt una politica de segregacion raciala qu’es estada en vigor entre 1948 e 1990 en Sud-Africa e Namibia (alara jos tutèla sud-africana). Aqueste mot foguèt prononciat per lo primièr còp dins un discors de Jan Smuts, primièr Ministre d’Africa del Sud. Lo tèrme significa « separacion » en afrikaans e neerlandés mas es estat adoptat per gaireben totas las lengas per exprimir una situacion de discriminacion raciala.

La segregacion raciala comencèt durant lo colonialisme, mas l’oficializacion de l’apartheid comencèt après las eleccions generalas de 1948. La nòva legislacion classificava los abitants en grops racials (blancs, negres, coloured e indians) e las zònas residencialas foguèron segregadas per de transferiments forçats de populacion. Los abitants negres foguèron despossedits de la ciutadanetat e transferits dins un dels 10 territòris tribals autonòms diches bantostans, que quatre venguèron d’estats "independents". Lo govèrn segreguèt l’educacion, la santat e d’autres servicis publics, e reservèt per los blancs los de melhora qualitat e pels negres los piègers.

L’apartheid encontrèt una resisténcia intèrna considerabla. Lo govèrn respondiguèt a las protèstas e rebellions en illegalizant l’oposicion, e per una fòrta repression e en empresonant los líders anti-apartheid mai significatius, coma Nelson Mandela. Las reformas promogudas dins los ans 1980 capitèron pas d’estofar l’oposicion, e en 1990 lo president Frederik Willem de Klerk comencèt las negociacions per metre fin al sistèma. En 1994 i aguèt d'eleccions multiracialas per sufragi universal que ganhèt lo Congrès Nacional African de Nelson Mandela.

Imatge del mes 

Parelh de serenas  (Merops apiaster) en Arièja.

Parelh de serenas (Merops apiaster) en Arièja.

Nòvas

Bundesarchiv Bild 146-1989-047-20, Walter Scheel.jpg

O sabiatz ?

  • La cançon Zombie dau grop The Cranberries foguèt escricha en memòria de Jonathan Ball e Tim Parry, tuats per l’Armada republicana irlandesa provisòria au moment deis atemptats de Warrington. Ramenta lo conflicte nòrd-irlandés emai fa referéncia a l’insurrecion de Pascas de 1916.
  • Lo Monopoly foguèt inventat per un caumaire
  • Lo davancier dau FBI es estat fondat per un rèire nebot de Napoleon Bonaparte.
  • D'un biais indirèct, la vila de Marselha auriá donat son nom a l'ouzo
  • L’estau de la comuna d’Embèrt z-es redond.


Autres projèctes