Ceres (planeta nana)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi (1) Cères)
Anar a : navigacion, Recercar

Ceres, oficialament designada (1) Ceres, es la pus pichona planeta nana coneguda dau Sistèma Solar e lo pus gròs asteroïde de la cencha principala ; es la sola planeta nana situada dins la cencha d'asteroïdes. Foguèt descobèrta lo 1èr de genièr de 1801 per Giuseppe Piazzi e pòrta lo nom de la divessa romana Ceres.

Caracteristicas fisicas[modificar | modificar la font]

Cères es lo còrs pus gros de la centura d'asteroïdes situada entre Jupitèr e Mart. Sa massa representa lo tèrç deis asteroïdes de la centura e quasi 1,3% de la massa de la Luna[1]. Es donc sufisenta per que Cerès ague una forma quasi esferica amb un rai planetari eqüatorial de 487,3 km e un rai polar de 454,7[2]. Es donc la planeta nana pus pichona dau Sistèma Solar e unei satellits naturaus an una talha pus importanta.

Estructura intèrna[modificar | modificar la font]

Dessenh mostrant una estructura intèrna possibla per Cères.

L'estructura intèrna de Cères es desconeguda mai de modèls son estats prepausats. Cères es generalament considerat coma un còrs diferenciat amb un nuclèu rocassós enviroutat per un mantèu de glaç d'aiga d'una espessor de 100 quilomètres[2]. Puei, lo mantèu seriá recubèrt per una crosta fina de poussa. Aqueu resultat es en acòrd ambé de mesuras fachas dempuei lo Telescòpi Keck en 2002 e per lei modèls d'evolucion actuaus[1] [3].

Dins aquò, la forma e la talha de Cères se pòdon tanben explicar per una estructura ambé de pòres e una diferenciacion parciala. D'efèct, la preséncia de materiaus rocassós, suggerida per lo modèl precedent, au dessús dau mantèu d'aiga seriá pas establa. Ansin, de matèrias rocassosas sotant dins lo mantèu entraïnarián una produccion de saus. Òr, aquelei saus son pas detectadas a l'ora d'ara. Ansin, es possible que Cères sigue format d'asteroïdes de bassa densitat amb un compausat aigós. La calor producha per la desintegracion deis elements radioactius contenguts dins l'interior de la planeta podriá adonc sufire per causar una diferenciacion[4].

Atmosfèra[modificar | modificar la font]

Cères tendriá una atmosfèra fòrça tèuna facha d'aiga venent de sa superficia[5]. D'efèct, lo glaç d'aiga es supausada èsser pas establa a una distància dau Soleu inferiora a 5 UA[6]. L'exposicion dirècta dei glaç ai rais solars podriá donc entraïnar la sublimacion d'una partida de la superficia. Puei, l'aiga seriá renovelada per migracion dempuei lei prefondors. Pasmens, la deteccion de la preséncia d'aiga vaporizada es malaisada a l'ora d'ara.

Camp magnetic[modificar | modificar la font]

Cères a pas de camp magnetic conegut.

Orbita e rotacion[modificar | modificar la font]

Satellits[modificar | modificar la font]

Observacion[modificar | modificar la font]

Descubèrta, recèrca e exploracion[modificar | modificar la font]

Descubèrta e estatut[modificar | modificar la font]

Recèrca ambé lei telescòpis terrèstres[modificar | modificar la font]

Exploracion espaciala[modificar | modificar la font]

Cultura[modificar | modificar la font]

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. 1,0 1,1 Carry, Benoit; et al. (November 2007). "Near-Infrared Mapping and Physical Properties of the Dwarf-Planet Ceres" (PDF). Astronomy & Astrophysics 478: 235–244.
  2. 2,0 2,1 Thomas, P. C.; Parker, J. Wm.; McFadden, L. A.; et al. (2005). "Differentiation of the asteroid Ceres as revealed by its shape". Nature 437 (7056): 224–226.
  3. McCord, Thomas B. (2005). "Ceres: Evolution and current state". Journal of Geophysical Research 110: E05009.
  4. Zolotov, M. Yu. (2009). "On the Composition and Differentiation of Ceres". Icarus 204, 183-193 204: 183.
  5. A'Hearn, Michael F.; Feldman, Paul D. (1992). "Water vaporization on Ceres". Icarus 98: 54–60. doi:10.1016/0019-1035(92)90206-M.
  6. "Hubble Directly Observes Planet Orbiting Fomalhaut", 13 de novembre de 2008, [1]


Sistèma Solar (estela : lo Solelh)
Solar System XXVII.png
Planetas :  Mercuri · Vènus · Tèrra · Mart · Jupitèr · Saturne · Uranus · Neptun
Planetas nanas :  Cères · Pluton · Èris
Pichons còrses :  Asteroïdes · Cencha d'asteroïdes · Cometas · Cencha de Kuiper · Objèctes eparses · Nívol d'Oort
Satellits :  T (1) Luna · M  (2) Fòbos Deimos · J  (63) Io Euròpa Ganimèdes Callisto... ·
S   (62) Titan Rhea Mimas Enceladus Tethys Dione...  · U (27)  Miranda Ariel Umbriel Titània Oberó... · N (13) Triton...
Vejatz tanben la lista d'objèctes celèstes del Sistèma Solar · La galariá del Sistèma Solar