Molière

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
v · d · m
Molière
Dramaturg, Actor
Picto infobox character.png
Molière - Nicolas Mignard (1658).jpg


Biografia
Picto infobox character.png
Naissença
a París
Decès
a París
Luòc d'enterrament Cementèri del Paire Lachaise
País França França|- Firma de Moliere.png
Conjunt (maridats) q460831
Autres informacions
Picto infobox character.png
Profession Dramaturg, Actor


Identificacions d'autoritats
Picto infobox character.png
ID d'artista de MusicBrainz d00eb657-1a93-4e8b-adb6-5b5fa8c38395
VIAF 2474502
GND 11858331X
ISNI 0001 2319 7131 0000 0001 2319 7131
LCCN n79043851
ULAN
BNF [1]
SUDOC [2]
CALIS
CiNii
NDL
ISO standard
link=//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Moli%C3%A8re?uselang=oc Molière Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Molière.
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver
Molière en costume de César dens La Mort de Pompée per Nicolas Mignard

Jean-Baptiste Poquelin (batejat a París lo 15 de genèr de 1622 - lo 17 de heurèr de 1673) que ho lo màger autor dramatic francés deu sègle XVII ; que ho actor e cap de tropa. Ua gran part de la soa carrièra que's debanè en mantuns lòcs d'Occitania e l'òbra de Molière que muisha ua bona coneishença de la lenga d'òc, lenga hens laquau compausè ua partida deu son Monsieur de Pourceaugnac.

Somari

Joentut [modificar]

Hilh de Jean Poquelin, mercadèr de tapís, Molière que ho batejat eth tanben Jean Poquelin a París en la glèisa de Saint Eustache lo 15 de genèr de 1622. Dus ans arron, com avó un hrair capdèth tanben aperat Jean, que ho tornat nomar Jean Baptiste. Aus 10 ans, la soa mair, Marie Cressé, que's morí e lo son pair que's tornè maridar dab Catherine Fleurette.

En 1633, que comencè los sons estudis au collègi de Clarmont (uei Licèu Louís le grand) on estudiava tanben lo princi de Conti, un deus sons futurs mèstes. Que's ditz que Pierre Gassendi seré podut estar l'un deus sons mèstes. Qu'avó tanben lo parat d'assistir a representacions a l'Ostau de Borgonha e tanben de véder los comedians italian qui jogavan alavetz a París.

En 1637 que prengó la seguida deu pair en jurar coma tapissaire deu rei. Qu'acabè tanben los sons estudis de dret a l'Universitat d'Orleans en obtiéner ua licéncia e en bèth jurar com avocat en 1642.

Au medish moment que conegó la familha d'actors familha Béjart en bèth vàder amorós de Madeleine Béjart, la hilha. Qu'abandonè la soa carrièra ; lo son pair, qui n'aprovè pas aquesta causida, que deishè de l'entertiéner.

Molière actor [modificar]

Dab Madeleine Béjart, Jean-Baptiste Poquelin e d'autes actors que fondèn la companhia de l'Illustre Teatre qui joguè dens ua sala de jòc de pauma. Que prengó alavetz lo nom de Molière e que vadó capdau de la companhia. Aquesta que he bancarota en 1645 e Molière que conegó alavetz la preson per'mor de deutes que son pair l'ajudè a pagar. Un còp sortit de preson, la navèra tropa de Molière que partí entà jogar en província e mei que mei en Occitania ; enter genèr de 1646 e març de 1657 que passèn per las vilas de Nantas, Albi, Tolosa, Carcassona, Peitieus, Viana, Narbona, Agen, Pesenàs, Grenòble, Lion, Montpelhièr, Dijon, Avinhon, Bordèu, Besièrs e Roan on Molière rencontrè lo vielh Pierre Corneille.

En 1653, la tropa qu'entrè au servici deu princi de Conti, governador de Guiana, dinc a la conversion morau sobta d'aqueste qui abandonè alavetz lo son gost peu teatre.

La consecracion [modificar]

La tropa que tornè a París en 1658 entà jogar au jòc de pauma deu Marais. Qu'avó lo parat d'interpretar Nicomède (ua tragedia de Pierre Corneille) e ua comedia pròpia : Lo Mètge Amorós (Le Docteur Amoureux) davant lo joen rei Loís XIV. La representacion e la comedia que hon au son grat , e la tropa qu'avó l'aunor d'estar aperada "Tropa de Monsieur" (qu'ei a díser la tropa deu hrair deu rei). La tropa que fusionè dab la deus italians.

L'ua de las soas prumèras escadudas que ho Las Preciosas Ridiculas, un purmèr retrèit de l'anar de la societat deu temps e de la preciositat d'aquera epòca.

En 1661 que partatja lo Teatre deu Palais Reiau dab la tropa de Domenico Biancolelli. La medisha annada qu'escriu Los Importuns entà l'interpretar per Nicolas Fouquet hens lo son castèth de Vaux-le-Vicomte davant lo Rei.

En 1662 qu'esposè Madelaine Béjart (de vint ans mei joena qu'eth) dab qui avore un hilh, Louis, batejat lo 24 de heurèr de 1664 (mort aus 8 mes e qui Loís XIV ho lo pairin)

En 1673, arron d'interpretar lo Malaut Imaginari, que's morí a casa (e pas sus l'empont com s'ac ei dit mantuns còps).

Uei, qu'ei sepelit au cemitèri deu Père Lachaise [1]

Nòtas [modificar]

  1. La tomba de Molière que ho hicada au cemitèri deu Père Lachaise entà har qu'aqueth cemitèri e vadosse mei prestigiós e atractiu