Friedrich von Schiller

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

Friedrich Schiller

Anton Graff - Friedrich Schiller.jpg

Naissença 10 de novembre de 1759
Marbach am Neckar
N. a
Decès 9 de mai de 1805
Weimar
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
Lenga d'escritura Alemand
Genre(s) romantisme alemand

Johann Christoph Friedrich (von) Schiller est un poèta e escrivan alemand, nascut lo 10 de novembre de 1759 a Marbach am Neckar e mòrt lo 9 de mai de 1805 a Weimar.

Biografia[modificar | modificar la font]

Charlotte von Lengefeld

Johann Christoph Friedrich Schiller[1] nasquèt en 1759 à Marbach am Neckar, en Alemanha, d’un paire militar dins las armadas del Wurtemberg. Unes ans mai tard, vèrs 1766 sa familha s’installa  Ludwigsborg e i demora fins a 1780. Pasemens se passa son enfança e sa jovença dins una cèrta pauretat, atrai l'atension del duc de Wurtemberg, Carles II, que li prepausa d'integrar los rengs dins l'establiment qu'aviá creat, la Karlsschule. En 1773, Schiller comença a estudiar lo drech e a partir de 1775 la medecina.

En 1780, esciu son Diplomarbeit (memòri de fin d’estudis) e ven mètge militar a Stuttgart. En 1781, publica Die Räuber (Los raubaires) anonimament. En 1782, Schiller, mètge militar, es emprisonat un temps a Asperg per causa d’alunhament non autorizat (gaireben de la desercion). Èra anar escochar a Mannheim la représencation de sa pèça Die Räuber sens autorizacion.

En 1783, trabalha coma bibliotecari e obten un contrate fins a 1785 coma poèta de teatre a Mannheim. Pendent d'anadas, es sempre en demeantjaments (Leipzig, Dresde, Weimar) e encontra pel primièr còp Goethe en 1788. A la fin d'aqueste an, ven professor d’istòri e filosofia a Jena ont s’installa l’an seguent. Escriu d'òbras istoricas. Sinpatiza alara amb un autre personatge celèbre de son temps: Wilhelm von Humboldt.

Schiller sul lièch de mòrt, per Ferdinand Jagemann.

En 1790, esposa Charlotte von Lengefeld. En 1791, ven pensionari del prince Fredrich Cristian d’Augustenborg. En 1794, Goethe lo mena a escriure pel jornalisme satiric. Lo 26 agost de 1792, la França de la Revolucion francesa li dona la citudanetat francesa[2], a la seguida de sos fòrça escrichs contra lis tirans; l'apren pas qu'en 1798. En 1799, torna a Weimar ont Goethe le convenç d’escriure de novèlas pèças de teatre. Pren amb Goethe lo cap del teatre de la Cort grand-ducala se plaça lèu a la punta de la scèna teatrala alemanda, permetent una renaissença del genre dramatic. En 1802, es anoblit: la particula von es aponduda a son nom. Demora a Weimar fins a sa mòrt de la tuberculòsi, a l'edat de 45 ans.


Òbras[modificar | modificar la font]

Òbras dramaticas[modificar | modificar la font]

Pròsa[modificar | modificar la font]

Òbras liricas[modificar | modificar la font]

Escrichs filosofics[modificar | modificar la font]

Òbras istoricas[modificar | modificar la font]

Traduccions e adaptacions[modificar | modificar la font]

Publicacions en revistas[modificar | modificar la font]

Correspondéncia[modificar | modificar la font]

  • Letras a Körner, Gulhèm de Humboldt, Goethe, etc.

Recepcion[modificar | modificar la font]

Johann Christoph Friedrich Schiller

Los problèmas que tracha l’òbra de Schiller, que sián politics, etics o tot simplament estetics, contribuiguèron de biais màger a l’avançada de las idèas a la fin del sègle XVIII. Encara mai que Goethe, influencièt lo romantisme alemand. Dins los ans darrièr de sa vida, Schiller volava dotar l’Alemanha d’un « classicisme » qu’aviá pas conegut. Traduch la Phèdre de Racine per Weimar, e emprunta de metòdes dramatics a la tragèdia grèga. D’ont son doble estatut de classic e de romantic, e sa plaça centrala dins la literatura alemanda e europèa.

D'entre los grands admirators de Schiller, i a Fiodor Dostoievskii mas tanben Ludwig van Beethoven, Giuseppe Verdi, Thomas Mann e Victor Hugo.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. La particula foguèt aponduda en 1802.
  2. Décret du 26 août 1792.

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • De la grâce et de la dignité, traduit de l'allemand par Adolphe Régnier, 1998.
  • Du sublime, Éditions Sulliver, 2005. Ce volume inclut Fragment sur le sublime et Du pathétique (1793) ; Sur les limites du beau, Sur le danger des mœurs esthétiques et Sur l'utilité morale des mœurs esthétiques (1795) et Du sublime (1798).

Fonts[modificar | modificar la font]

  • Pierre-Aubin Paillart, Étude littéraire sur les tragédies de Schiller (traduction en vers de M. Th. Braun), par M. Paillart, 1867.

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Articles connèxes[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]