Ans 1560

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi 1560)
Salta a la navegació Salta a la cerca
../.. | Ans 1530 | Ans 1540 | Ans 1550 | Ans 1560 | Ans 1570 | Ans 1580 | Ans 1590 | ../..

Istòria[modificar | modificar la font]

1560-1563 : en Etiopia, revòuta dau governador de la província de Tigre, Yeshaq, que proclamèt negus un fiu naturau de Dawit II. Sostengut per leis Otomans e de subrevivents dau còrs expedicionari portugués mandats dins la region durant leis ans 1540-1550, capitèt de resistir e de tuar lo negus Menas. Pasmens, poguèt pas prendre lo poder e son candidat negus foguèt tanben tuat. Negocièt donc sa somission au començament dau rèine de Sarsa Dengel, fiu de Menas.
Flag of Occitania (with star).svg 1561 : en Bearn, ordonança de la rèina Joana III de Navarra autorizant lo protestantisme.
1561 : desplaçament de la capitala espanhòla de Toledo a Madrid.
1565 : brèva guèrra civila en Etiopia après una temptativa de còp d'estat menat per un cosin dau negus.
1565 : en Índia, destruccion de l'armada de Vijayanagar a la batalha de Talikota e pilhatge de la capitala. La mòrt de l'emperaire sus lo prat batalhier entraïnèt tanben una crisi de succession.
1566 : mòrt dau sultan Soliman lo Magnific que foguèt remplaçat per Selim II.
1567 : dins lo sud d'Etiopia, victòria dei fòrças dau negus Sarsa Dengel (1563-1597) còntra lei nomadas oròmos. Après aquela batalha, de negociacions entre Etiopians e Oròmos permetèron tornarmai de desviar leis incursions dei nomadas vèrs leis estats musulmans vesins.

Cultura[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

1561 : premiera descripcion deis ovaris, de l'uterús e dei trompas per lo naturalista e mètge italian Gabriele Falloppio (vèrs 1523 - 1562).
1562 : premiera extraccion d'un jus de tabat principalament format de nicotina per lo Francés Joan Nicot (1530-1604). Pasmens, aquela substància foguèt solament identificada en 1809.
1562 : segon un testimòni de l'ambassador austrian Busbecq, un engenhaire otoman de la capitala menava d'experiéncias per assaiar de volar entre 1554 e 1562.
1564 : en França, lo mètge Ambroise Paré (1510-1590) publiquèt un obratge de cirurgia basat sus son experiéncia empirica dei prats batalhiers. Escrich en francés, prepausèt de proceduras novèlas permetent d'operacions novèlas, una demenicion de la dolor dau pacient ò lo tractament deis amputacions sensa cauterizacion.
1569 : publicacion dau premier mapamond integrau per Gerardus Mercator.

Decès[modificar | modificar la font]

Liames intèrnes[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]