Edat Modèrna

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

	Preïstòria	Protoistòria	Istòria
	Paleolitic Mesolitic Neolitic	Edat del Coire Edat del Bronze Edat del Fèrre	Antiquitat Edat Mejana Edat modèrna

L'Edat Modèrna es una dei grandei sosdivisions cronologicas de l'istòria; es un tèrme utilizat per leis istorians per se referir au periòde de Euròpa Occidentala e sas colònias situat entre l'Edat Mejana e l'Edat Contemporanèa. Se considèra tradicionalament que comença amb la casuda de l'Empèri Roman d'Occident (1453) o la descubèrta d'America (1492) e qu'acaba en 1789 amb lo començament de la Revolucion Francesa.

Aquel periòde se caracterizèt per l'increment d'importància de la sciéncia, per lo rapid progrès tecnologic e per lo desvolopament embrionari de la politica civila e de l'economia capitalista. La transicion de l'Edat Mejana a l'Edat Modèrna foguèt pas brusca; lei principals fenomens ligats amb la modernitat (capitalisme, umanisme, nacions-estat e d'autrei) s'èran ja gestats dempuèi annadas anterioras, encara que dau sègle XV al XVI la rapidesa dei cambiaments e la consolidacion d'aquestes fenomens foguèron consideradas coma lo començament d'una epòca novèla. Lo procèssus de transformacion comencèt amb lo pas d'un economia agrària e rurala, basada sus un sistèma politic feudal, a una economia comerciala, mercantila e urbana, basada sus un sistèma politic organizat dins d'nacions-Estat. Aquela revolucion començèt al sègle XII amb la consolidacion de mai d'una nacion-Estat e amb la conquista o la union d'autras. L'actor social dau cambiament foguèt la borgesia, que favorissiá l'umanisme, leis arts e leis innovacions tecnologicas e scientificas. Es politicament una epòca de predominança clara de la monarquia, amb d'embrions dei países actuals. Se produtz una expansion territoriala o colonialisme. I a un resorgiment dei ciutats, mercés au comèrci e al melhorament dei comunicacions. La borgesia s'impausa progressivament coma classa dominanta. Se produsiguèt una creissença demografica considerabla, ligada a la descreissença de la mortalitat, mercés au progrès scientific. La sciéncia, en fach, creis en prestigi e qualitat mercés a la predominança de la rason, subretot dins lo periòde apelat Illustracion. I a tres estils artistics basics: la Renaissença, lo Barròc e lo Neoclassicisme. Pendent l'Edat Modèrna lo poder de la religion descréis. Lei luchas religiosas continuan, e se produtz la reforma dau Protestantisme.