Ozbèc

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Ozbèc

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Parlat en Ozbequistan, Tatgiquistan, Quirguizstan, Cazacstan, Turcmenistan, Afganistan, China.
Regions Asia
Parlat per 27 000 000 personas
Familha lingüistica lengas turquesas
 oigor
  oèst
   ozbèc
Estatut oficial
Lenga oficiala de Ozbequistan
ISO 639-3 uzb (en)

L'ozbèc es una lenga turquesa parlada en Ozbequistan e dins los paises vesins.

Localisacion[modificar | modificar la font]

L'ozbèc es la lenga oficiala d'Ozbequistan. De minoritats importantas parlan la lenga dins los paises vesins, en Tatgiquistan, Quirguizstan, Cazacstan, Turcmenistane tamben dins lo nòrd d'Afganistan e dins lo Xingjiang chinés[1].

Classificacion e dialèctes[modificar | modificar la font]

L'ozbèc fa partida de las lengas oigoras, o karlok, una branca de las lengas turquesas. L'ozbèc continua la lenga literària qu'èra usada dins la region avant lo periòde de dominacion russa, lo chagatai[2].

Los dialèctes se diferencian per l'eretatge lingüistic dels tres grops turcs divèrses qu'an format lo pòble ozbèc[2]. Es atal qu'i a de dialèctes qu'an de traches karloks-oigors, d'autres qu'an de traches oghuz o quipchacs. La lenga a manlevat fòrça mots iranians, a travèrs l'influença del tatgic, o del dari en Afganistan, doas de las variantas del persan, parladas al sud[3][4].

Escritura[modificar | modificar la font]

L'ozbèc èra, a l'origina, escrich amb l'alfabet arabi. Dins las annadas 1930, lo poder sovietic, impausèt l'alfabet latin, per lo remplaçar, una decennia de tard, per l'alfabet cirillic. Aprèp l'independéncia, en 1993, lo govèrn introduguèt l'alfabet latin, mas dins una version pro diferenta d'aquela de las annadas 1930[5].

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Khodzhiyev 1997, p. 426.
  2. 2,0 et 2,1 Boeschoten 2006, p. 357.
  3. Los dialèctes iranizats d'Afganistan an un còdi de lenga, usb.
  4. Khodzhiyev 1997, p. 426-427.
  5. Boeschoten 2006, p. 360.

Fonts[modificar | modificar la font]

  • (en) Hendrik Boeschoten, 2006, Uzbek, dins Lars Johanson, Éva Á. Csató (eds.), The Turkic languages, p. 357-378, Routledge language family descriptions series, Londres, Taylor & FrancisP. 1-58.
  • (ru) A. P. Khodzhiyev, 1997, Uzbekskiy iazyk, dins E. R. Tenishev (ed.), Iazyki Mira - tyurkskie iazyki, p. 426-437, Moscòu, Indrik.