Nesplièr

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

Mespilus germanica

Mespilus germanica
Descripcion d'aqueste imatge, tanben comentat çaiaprèp

Nesplièr

Classificacion
Règne Plantae
Reng de precisar Angiospèrmes
Reng de precisar Eudicotiledonèas
Reng de precisar Dicotiledonèas vertadièras
Reng de precisar Rosideae
Reng de precisar Fabideae
Òrdre Rosales
Familha Rosaceae
Sosfamilha Maloideae
Genre Mespilus

Nom binominal

Mespilus germanica
L., 1753

Lo Nesplièr o Mesplièr (Mespilus germanica L.) es un pichon arbre de la familha de las rosacèas (tribí de las Crataegeae), a vegadas cultivat, subretot dins lo sud-èst d'Euròpa, pels seus fruches, las nesplas o mesplas.

Istòria[modificar | Modificar lo còdi]

Malgrat lo seu nom scientific (Mespilus germanica) es pas originari d'alemanha mai d'Anatolia onte se cultiva dempuèi l'an 1000 AbC. Los romans lo portèron en Euròpa e dintrèt mai tard dins las espècias recomandadas per Carlesmanhe dins lo capitulari De Villis. Lo cal pas confondre amb lo nesplièr de Japon.

Descripcion[modificar | Modificar lo còdi]

Es un arbrilhon o un pichon arbre de portada pron espandida, de 5 a 6 m de naut, de camba e de rams torts e presentant una rusca escatosa.

Las fuèlhas simplas, alternas, son de forma elliptica, un pauc aguda a la cila, e irregularament dentadas. De color verdenc clar, son glabras sus la fàcia superiora e un pau peludas al revèrs.

Flor del nesplièr.

Las flors blancas an 3 cm de diamètre a peraquí. Apareisson tardièrament, vèrs la fin de mai.

Los fruches, de 2 a 3 cm de diamètre (4 a 6 cm per las varietats de fruches grosses), an la forma d'un pera pichona e pòrtan de sepals persistents a la cima. Sul plan botanic, aquel fruch es una drupa falsa, coma la poma, la pera, lo codonh.

Distribucion[modificar | Modificar lo còdi]

L'espècia es espontanèa en Asia occidentala e centrala (Turquia, Caucàs, Iran, Iraq, Turcmenistan) tanben en Euròpa del Sud-Èst (Macedònia del Nòrd, Crimèa, Serbia, Bulgaria, Grècia, Itàlia.

Es tanben cultivada e naturalizada dins los païses temperats.

Es comun dins la region mediterranèa d'Occitània.

Cultura[modificar | Modificar lo còdi]

Portada d'un nesplièr

Espècia pauc exigenta de sol, pasmens l'agrada pas l'excès d'umiditat. Fòrça rustic, supòrta las fortas geladas, en dejos de - 20 °C, mas demanda de calor per la maturacion dels fruches.

Lo nesplièr se cultiva subretot a miègcamba. Los portaempèuts utilizables, segon las condicions de sol, son lo perièr franc, le codonhièr, lo sorbièr o l'acinièr.

La culhida dels fruches se fa tardièrament, sovent en octobre aprèp las primièras geladas o al començament de l'estiu début dins las partida mai caudas d'Occitània. Los fruches se devon gardar qualques setmanas dins un luòc airejat, fin l'amoliment o al bletejament de la polpa que los fa consommables. Supòrtan mal la talha anadièra parque an pas qu'una flor a cada tèrme dels joves rams, una poda totes los dètz ans sufís.

Lo nesplièr es sensible al fuòc bacterian.

Propagacion[modificar | Modificar lo còdi]

La germinacion naturala de las granas es lenta e capriciosa a causa d'una sisa pro dura e impermeabla. Demanda al mens dos ivèrns d'estratificacion per s'amolir.

Los professionals banhan las grana dins l'acid sulfuric per accelerar la germinacion..

Utilizacion[modificar | Modificar lo còdi]

Lo neplièr es cultivat coma arbre fruchièr (vèire nespla).

La fusta del nesplièr de gran fòrça fin se pòt polir. Es dens e s'ascla pauc, qualitas que fa qu'es utilizat pels margues d'aisina e dels flagèls. Al Bascoat se fabrica un baston per caminar ornamentat nomenat makhila, que la fusta del nesplièr demanda abans d'èsser trabalhada per l'artesan, una durada de secada entre dètz e vint ans segon la soliditat cercada.

Es a vegada cultivat coma arbre d'ornament.

Voir aussi[modificar | Modificar lo còdi]

Ligams extèrnes[modificar | Modificar lo còdi]

Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Nesplièr.

Referéncias[modificar | Modificar lo còdi]