Joan Enric Fabre

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Joan EnriC Fabre

Joan Enric Casimir Fabre, nascut lo 21 de decembre de 1823 a Sant Liòns de Leveson (Roergue), mòrt lo 1èr d'octobre de 1915 a Serinhan dau Comtat (Vauclusa), foguèt un entomologista e felibre occitan.

Biografia[modificar | modificar la font]

Passèt son enfància en çò de sos grands al masatge de Malaval, pròche Sant Liòns.Tre aquesta epòca lo jove Fabre s'interessava ja als insèctes. A l'atge de set ans tornèt a Sant Liòns per èsser escolarizat, mas las dificultats de son paire, paisan vengut cafetièr van butar la familha a desbagatjar de longa e interompre son escolaritat. En 1833, son paire mena tota la familha a Rodés per i tenir un cafè. Quatre ans pus tard, s'instalèron a Tolosa. Joan Enric dintra al seminari que daissarà en 5èna per se ganhar la vida. Se retròba lèu a vendre de citrons a la fièira de Bèucaire puèi se fa embauchar coma manòbra per la construccion del camin de fèrre Nimes-Bèucaire. En 1840, dins la tòca d'obténer una borsa, partiguèt per Avinhon, que i serà recebut primièr de sa promocion a l'Ecòla normala d'institutors. A l'atge de dètz e nòu ans, venguèt institutor à l’escòla primària anèxa del collègi de Carpentràs que i demorarà set ans. A aquesta epòca reprend sas estudis latinas en tornar legir Virgili e en traduire Omèr. En 1842 publica son primièr recuèlh de poèmas titolat Invocations e puja pel primièr còp a Ventor. Lo 30 d'octobre de 1844, esposèt Marie-Césarine Villard, institutritz originària de Carpentràs, amb que aurà set enfants que mantun son mòrts abans d'aténher l'atge adult. En 1849, es nomenat professor de fisica en Corsega a Aiacciu. La natura e los paisatges de l'Illa li agradèron tant, que decidiguèt de n'estudiar la flòra e la fauna. Amb Esprit Requien, que demorava a Bonifacio, amassa las plantas raras e, va constituir un erbièr impausant. Son projècte commun qu'èra de realizar una flòra de Corsega serà avalit per la mòrt subita e prematura del naturalista avinhonenc. Corsega, es tanben per Fabre l'encontra amb lo zoologista montpelhierenc Alfred Moquin Tandon vengut estudiar la rica fauna d'aranhas, insèctes, crustacèus e reptils. De retorn sul continent en 1853, acceptèt un pòst dins una escòla d'Avinhon, e desbagatja dins un ostalet, plan modèst, carrièra dels Tinturièrs, dins lo quartièr de Sant Domenge. Joan Enric Fabre se consacra alara a l'estudi de la garança ( Rubia tinctoria ) per ne melhorar los rendements en garancina, o alizarina, colorant natural. Las draparias d'Elbeuf utilizavan la posca de garança per obtenir lo roge de las cauças de l'armada francesa. Joan Enric Fabre depausèt tres brevets en 1860.

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]