Airbus

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
v · d · m
Airbus
Entrepresa


Informacions
Director executiu q3063832
Sètge Tolosa


Identificacions d'autoritats
GND [1]
ISNI [2]
LCCN [3]
ULAN
BNF [4]
SUDOC [5]
CALIS
CiNii
NDL
ISO standard
link=//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Airbus?uselang=oc Airbus Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Airbus.
Airbus A380

Airbus S.A.S, mai coneguda coma Airbus, es una granda entrepresa paneuropèa aeronautica. Foguèt creada en 2001 a Tolosa coma una S.A.S (Societat per d'Accions Simplificada, del francés: Société par Actions Simplifiée). Èra estat anteriorament un consòrci nomenat Airbus Industries, que s'encargava pas del procès de fabricacion dels avions, mas simplament de coordinar lo procès de dessenh e venda.

Somari

Istòria [modificar]

En setembre de 1967, los govèrns del Reialme Unit, d'Alemanha e França signèron un memorandum d'ententa per lo desvolopament d'un avion de 300 plaças. Aqueste seriá lo segond projècte conjunt d'avion en Euròpa, dempuèi lo Concorde. Dins los meses seguents sorgiguèron de dobtes de la part dels govèrns britanic e francés sus la viabilitat del projècte, e o calguèt modificar pr'amor que poguèsse utilizar de motors ja desvolopats e redusir aital los còsts.

En 1969 lo govèrn britanic retirèt lo sieu supòrt al programa. Sens la participacion de Hawker Siddeley, l'entrepresa seleccionada pel govèrn britanic (que sens lo sieu supòrt financièr podiá pas continuar amb el), per lo desvolopament de l'ala, los franceses e alemands se vegèron incapables de continuar en solitari. Fin finala la companhia britanica seguiguèt en obténer un supòrt financièr alemand.

Lo consòrci foguèt creat en 1970 per las companhiás francesa Aerospatiale e alemanda Deutsche Aerospace coma fabricant europèu d'avions. En 1971 l'entrepresa espanhòla CASA (de Bastiments Aeronàutiques Societat Anonima) s'incorporèt al consòrci, e en 1979 o faguèt la anglesa British Aerospace.

Tre lo començament lo consòrci se fixèt per objectiu de concórrer amb lo principal fabricant d'avions del mond, la companhiá nòrd-american Boeing, qu'en aquela epòca anava aquerint una posicion de mai en mai dominanta dins lo sector de l'aviacion civila. Dempuèi la fusion de Aèrospatiale, CASA e Deutsche Aerospace per crear EADS, (European Aeronautic, Defence and Space Company), aquesta darrièra es passada a controtlar 80% d'Airbus, en demorant lo 20% restant en de mans de BAE Systems PLC (British Aerospace).

Consolidacion [modificar]

Lo primièr modèl que fabriquèt lo consòrci, e qu'apareguèt en 1972, foguèt lo A300, un avion per a de rotas de posita mejana, de doble correder, innovador en de nombroses aspèctes, coma la racionalitzacion del compartiment d'equipatges e la carga mejançant de contienedors. L'avion foguèt pas una capitada immediata, en un mercat dominat pels fabricants nòrd-americans, e atenguèt pas que de vendas importantas a Euròpa. Aiçò se veguèt agreujat per la Crisi del petròli de 1973, qu'afectèt grèvament las aerolinhas, e amb aiçò, la lista de comandas.

Airbus foguèt a mand de far falhida, en un moment arribèt a aver 14 avions entièrament acabats sense vendre en esperant en tèrra per un crompador, dempús de 16 meses sense cap de comanda novèla. La crompa de divèrses avions per part del nòrd-american Eastern Airlines merquèt un ponch d'inflexion en las vendas e la salvacion d'Airbus. Pauc dempuèi Airbus presentèt lo A310, una varianta pus corta de l'anteriora, car qualques aerolinhas se planhián que lo A300 èra fòrça grand. Dins los ans 1980 comencèt la fabricacion d'autras variantas dels dos modèls existents e, sustot, se presentèt lo novèl A320, un avion d'un correder per de trajèctes corts e mejans, de tecnologia revolucionària.

Airbus prescindiguèt per prumèr viatge en aqueste modèu de las conduccions idraulicas per governar las superfícias de vòl, en las remplaçant per de cables electrics (fly-by-wire) e de petits motors plaçats en aquestas superfícias. Los pilòts usan una palanca de comandament plaçada en un costat, en luòc de la classica colomna davant lo sèti. Los òrdres de vòl son transmeses a un ordenador, que calcula la siá *idoneïtat e las transmet al sieu torn a las superficias de vòl. Lo A320 se popularizèt lèu, en obtenent una capitada notabla, e concor amb lo modèl B737 de Boeing. Tanben en aqueste cas Airbus desvolopèt de variantas, una pus granda, lo A321, e doas mai petitas, los A319 e A318.

Dins lo decenni del 1990 Airbus presentèt dos modèls addicionals de doble correder, concebuts per a de rotas de longa posita, lo bimotor A330 e lo cuatrimotor A340. Lo sieu dessenh aerodinamic e las caracteristicas dels sieus motors ne fan d'avions fòrça economics. Per descomptat, aquestes modèls dispausan de l'avançada tecnologia del A320. En totes los sieus modèls, Airbus es anat en incorporant, ath delà, de cabinas de comandament revolucionari, car se prescindís d'un nombre elevat d'instruments classics, que se remplaçan per divèrsas pantalhas de vidèo, qu'apareisson en las donadas e l'informacion qu'interèssan los pilòts a cada moment.

En genièr de 2005, Airbus a presentat lo sieu novèl superjumbo A380 que pretend de concórrer amb el contra lo B747 del sieu rival nòrd-american Boeing. Se tracta de l'avion de passatgièrs amb mai de plaças del mond, sonque superat en grandària pel Airbus A340-600 (dins la categoria dels avions comercials). Amb una grandària de gaireben 71 x 80 mètres e 540 tonas de pes maximal a l'enlairament, possedís 2 plantas per a passatge e un cerèr inferior de carga; pòt transportar mai de 800 passatgièrs en configuracion de nauta densitat. Se'n prevei una version de transpòrt de merças.

Modèls d'avions [modificar]

Productes militars [modificar]

En genièr de 1999, Airbus creèt una companhiá separada, Airbus Military per al desvolopament e produccion d'un avion de transpòrt militar turbopropulsat (lo Airbus A400M). Lo A400M es desvolopat per de divèrses estats membres de la OTAN coma alternativa al C-130 Hèrcules.

L'expansion d'Airbus cap als productes de militars redusirà, encara qu'eliminarà pas, l'exposicion d'Airbus a l'efièch de queigudas ciclicas en l'aviacion civila. Los produches que gestiona Airbus military (2006) son:

Preséncia internacionala [modificar]

La principala fabrica d'Airbus factory, aperaquí de l'Aeropòrt de Tolosa.

Las tres linhas d'acoblament d'Airbus son a Tolosa, França, (2 linhas de montatge) e Amborg, Alemanha, (1 linha). Una quatrena linha, per la Airbus A400M, s'està en bastint a Sevilha, Espanha. Airbus a ath delà de divèrsas plantas en divèrsas ciutats europèas en rebatent la siá fondacion coma consòrci de divèrsas entrepresas. Una solucion originala per lo problèma del transpòrt de las divèrsas parts entre las divèrsas plantas d'acoblament es l'emplec del Beluga, capable de transportar de seccions entièras de fuselatge d'un avion Airbus. Aquesta solucion està en essent estudiada per Boeing, qu'està en considerant la produccion d'una version del 747 per transportar de components del 787. Una excepcion a aqueste esquèma es lo A380, que lo sieu fuselatge e d'alas son tròp grandas per lo Beluga. Aquestas parts son transportadas per vaishèth enquia Bordèu e dempuèi per carretièira enquia la planta de Tolosa.

Nòrd America es una region importanta per Airbus en tèrmes de vendas d'avions e de pèças. 2000 del total d'aperaquí 5300 jets venduts per Airbus son crompats per de clients nòrd-americans. Segontes Airbus, los contractes nòrd-americans mantenon 120 000 luòcs de trabalhs e un negòci benvolut de 5,5 miliards de dolars (2003).