Lac Tana

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca


Lac Tana

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas


Direccion relativa a la posicion
Continent
Situacion
Designacion provisòria
Constellacion
Tipe d'objècte
Còs astronomic parent
Còs astronomic filh
Luòc de descobèrta
Grop d'objèctes menors
Sequéncia de Hubble
Sul còrs astronomic
Companhon de
Tipe espectral
Tipe espectral
Fus orari
Situat sus una isla
Embocadura
Tipe de lac
Lacs sus lo riu
Grop de lacs
Situat sul lac
Afluents del lac
Emissari del lac
Bacin idrografic
Massís de montanhas
Tipe de montanha
Coordenadas
Arquitècte
Remplaçat per
Tipe de bastiment
Material
Mèstre d'òbra
Sistèma d'autorotas
Societat de mantenança
Pòl d'escambis
Linha ferroviària
Operator
Aligança ferroviària
Gara
Pista
Travèrsa
País
Compausanta de
Tipe de division administrativa
Exclava de
Enclava
Capitala
Cap d'estat
Regim politic
Cap de l'executiu
Representant del partit
Cap del govèrn
Assemblada
Moneda
Lenga oficiala
Imne
Frontalièr de
Embessonatge
Subdivisions
Membre de
Sant patron
Domeni internet
Còde ISO 3166-1 alfa-2
Còde ISO 3166-1 alfa-3
Còde ISO 3166-1
Còde ISO 3166-2
Còde AITA
Còde OACI
Còde FAA
Còde INSEE
Còde de comuna
Còde del catalòg
Còde CBS
Còde GNIS
Còde GNIS Antarctica
Còde NUTS
Còde dantai
Còde de comuna alemanda
Còde de districte alemand
Còde administratiu
Còde administratiu
Còde ISTAT
Còde de gara
Còde OKATO
Còde cadastral
Còde postal
Còde telefonic internacional
Prefix telefonic nacional
Còde d'imatriculacion
Lo lac Tana
Lo lac Tana
Geografia
País Bandièra: EtiopiaEtiopia
Region region Amara
Latitud
Longitud
12° 00′ nòrd, 37° 15′ èst 
Origina volcanica
Superfícia
 · Maximala
2 156 km²
3 500 km²
Longor 84 km
Largor 66 km
Altitud 1 788 m
Prigondor


 · Maximale ||  
14 m

Idrografia
Alimentacion Reb, Gumara
Emissari(s) Nil Blau


Lo lac Tana, es lo las mai grand d'Etiopia (3 630 km2 près 70 km en largor e 80 km en longor). Es lo mai septentrional del país, es situat a una altitud mejana de 1 800 m. S'aucèt a l'ère terciària, amb subreccion del bloquièr araboetiopian (unitat tectonica entre l'Afrique de l'Èst e la peninsula Aràbia).

Presentacion[modificar | modificar la font]

Lo lac es pas format dins un cratèri o lo long d'una falha coma fòrça lacs fraires dels nauts plans o de la val del Rift, mas dins una depression constituida de dos tipes de lavas: Aden Lava series e Trappean Lava series (Paul Mohr).

Aquela s'aclapèt progressivament quand las sèrras importantas s'aucèeon als sieus costats: la sèrra del Semien al nòrd (mai nauta d'Etiopia amb lo mont Ras Dashen: 4 620 m), los monts Guna (4 231 m) a l'èst, e los monts de Choke (4 154 m) al sud, còr de l'anciana província del Gojam. Vaqui perque la prigondor del lac es relativament fèble, amb sonque 9 m en mejana, çò que fa qu'es fragil al respècte de las variacions climaticas e a l'utilizacion de l'aiga per l'òme.

Lo regim pluviometric es fin finala pro irregular, segon un regim tropical de monson. E mai lo tributari del lac Tana, lo Nil Blau possedís una fòrça colossala en sason de las pluèjas (de junh a setembre) o lo mitan se transforma. De grandas planas costièras coneisson alara d'aigadas las vias de circulacion son copadas pels fòrça (un seissantenat) afluents del lac.

Un dels sieus afluents, lo Gilgel Abbay, es considerat coma essent la font del Nil Blau. A 36 km après sa sortida del lac, lo Nil Blau cai subte a Tessessat (o Tis Esat), puèi s'engatja per una longa traucada sus mai de 900 km mejans las ròcas volcanicas etiopianas, formant a vegada de canhons gigantescs. Quand passa la frontièra sodanesa, se calma. Lo Nil blau representa gaireben 2/3 de las aigas del Nil à Khartom, ont rejonh son grand fraire, lo Nil Blanc.

Itòria[modificar | modificar la font]

Ja conegut de Ptolemèu (Sègle II) que nomena Pseboe (en latin « sanha cròta »), puèi identificat pel paire Manuel de Almeida en 1624 coma apartenent al pòple de caçaires Wayt'o, lo lac Tana dintra dins l'istòria quand James Bruce, lo 4 de novembre de 1770, identifiquèt amb precision las font del Nil Blau a Gish Abbay (100 km al sud oèst d lac).

A partit del Sègle XIII, lo lac jòga un grand ròtle dins la preservacion e la consolidacion de l'empèri crestian d'Abissinia, mercé entre autre al Nil Blau, barrièra naturala protectritz contra las invasions musulmanas e que sols las naus de papir tankwa permeton de passar fins la construccion del pont portugués d'Alata en 1626.

Tèrra crestiana, la region del Choa fòrça lèu aculhiguèt de monges que, en temps de prilh, se refugièron sul lac coma pendent las incurcions dels jihads musulmans del Gragñ, al Sègle XVI Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.

Los rèstes d'ancians sobeirans etiopians e d'objèctes precioses ecclesiastics son gardats encara ara sus las illas isoladas del mond exterior.

A partir del sègle XVI, le lac Tana quitament ven un fòrça important centre d'escambi pels caravanièrs que venon alimentar lo celèbre mercat de Baher Dar a pé o en tankwa. Las dralhas d'escambis ligam fins al Sègle XX, las ancianas provícias del Begemder al nòrd, e del Gojam, al sud. La riba èst del lac Tana es per exemple escampilhats d'ancians centres caravanièrs. Lo lac Tana èra donc un relai important entre lo nòrd e lo sud de l'Etiopia.

Mitan[modificar | modificar la font]

Lac Tana vis pel satellit Spot

Uèi lo lac Tana demora l'axe central del territòri de la novèla region-Estat Amara, instaurada pel novèl govèrn federal en 1991. Lo contraròtle del lac se situa d'en primièr al nivèl federal, alara que los pretzfachs e responsabilitats del nivèl regional al subjècte de la gestion del lac Tana e de sas fonts naturalas, demoran a definir.

En 2003, lo lac Tana perdèt subte 1 m d'aiga, çò que geinèt fòrça las populacons localas e perturbèt los ecosistèmas sus sas ribas.

Aquela bassa de las aigas provoquèt de ressons, una pèrda massissa de la planta de papir giganta endemica (Cyperus Papyrus) qu'es un element màger de l'economia locala sensible al nivèl del lac. La planta servís entre autres a realizar de naus tradicionalas - las tangwas - especialitat del pòble Nagades, los abitants de las illas. Aquelas pirògas son realizadas a l'identic dempuèi de milièrs d'annadas.

Una tangwa del lac Tana

Las activitats de navigacion tanben foguèron geinadas, e la circulacion del Tananesh, mai important fèrri de la « lac Tana Transport Company » foguèt perturbat per d'escuelhs novèls emergits.

Ara las autoritats etiopianas comprenon la necessitat de portar una atencion vigilanta als ecosistèmas, per la preservacion, mas tanben la compreneson d'un tal site natural. Malaürosament, los projèctes de proteccion e de classament correspondon pas sempre amb los imperatius urgents de desvelopament e de reduccion de la pauretat, e pòt contunhar l'utilizacion massissa de las aiga, per las produccions agricòlas e idroelectricas.

Situat a 540 km d'Addis Abeba (una jornada de bus), lo lac fornís encara cada jorn una mièja tona de peisson fresc a la capitala, alara que d'autres lacs de la val del Rift, coma lo lac Chamo, an ja agotat lors fonts piscicòlas.

En 2015, lo lac Tana es reconegur Resèva de biosfèrea per l'Unesco[1].

Las illas[modificar | modificar la font]

Lo nombre d'illas que compta lo lac varia en foncion del nivèl de l'aiga, donc de las precipitacions. Aquel nivèl baissèt d'unes 1,8 mètre en 400 ans. Manuel de Almeida, missionnari portugués, comptava 21 illas al començament del sègle XVI, que set o uèit abrigavan de monastèris pro importants. E James Bruce visita la region a la fin del sègle XVII, conta que 45 illas èran occupadas. Un geograf mai recent comptèt 37 illas portant de noms, d'entre que 19 aculhiguèront o aviá aculhit un monastèri.

Las principalas illas abrigant de monastèris son:

  • Nerga Sellassié
  • Dega Estefanos
  • Tana Cherqos
  • Kebran Gabriel
  • Debré Maryam

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Berhanou Abebe, Histoire de l'Éthiopie : d'Axoum à la révolution, CFEE, Maisonneuve et Larose, , 238 p.
  • Claire Bosc-Tiessé, « L'histoire et l'art des églises du lac Ṭana », Annales d'Éthiopie, vol. 16, no 16,‎ , p. 207-270
  • Claire Bosc-Tiessé, Les Îles de la mémoire. Fabrique des images et écriture de l'histoire dans les églises du lac Tana, Éthiopie, Modèl:Sp-, Paris, Publications de la Sorbonne, .
  • Col. Robert. E. Cheesman, Lake Tana and the Blue Nile, Londres, .
  • Alain Gascon, « Le partage des eaux du Nil et les politiques éthiopiennes. Le Nil est un don de l’Éthiopie. Un Mythe hydropolitique », CNDP.fr (consultat lo 18 octobre 2015).
  • Alain Gascon, Sur les hautes terres comme au ciel. Identités et territoires en Éthiopie, Publications de la Sorbonne, , 335 p.
  • Paul B. Henze (trad. Robert Wiren), Histoire de l'Éthiopie. L'œuvre du temps [« Modèl:Langue »], Paris, Moulin du Pont, (ISBN 2-84586-537-6)
  • Maxime Lachal, Les Tankwa du lac Tana en Éthiopie, une histoire d’amour et de papyrus qui touché à sa fin : le processus de disparition du savoir-faire des ‘tankwa’ et ses répercussions sur l’espace du lac Tana, université de Rennes-II Haute-Bretagne, juin 2005, 227 p.
  • Maxime Lachal, Les Conflits d’usage de l’espace à Baher Dar (Éthiopie) : géographie sociale et développement durable, université Rennes-II Haute Bretagne, septembre 2006, 142 p.
  • Paul Mohr, The geology of Ethiopia, Addis Abeba, Haile Selassie I University Press, .
  • Jacobus Vijverberg et al., The composition of fish communities of nine Ethiopian lakes along a north-south gradient : threats and possible solutions,‎ (DOI 10.1163/157075611X618246).

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Commons-logo.svg

Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Lac Tana.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]