Bundestag

Lo Bundestag (Dièta Federala) es lo parlament alemand. Foguèt establit per la constitucion alemanda de 1949 (Grundgesetz), e es lo successor del precedent Reichstag. La presidente actual del parlament alemand es Bärbel Bas.

Confederacion Alemanda

Se nomenèt popularament Bundestag l'Assemblada Federala de la Confederacion Alemanda de 1815-1866 (oficialament Bundesversammlung), que se reünissiá a Francfòrt de Men amb un President austríac. Los delegats èran elegits pels princes e govèrns de las ciutats.

Empèri Alemand

Amb la dissolucion de la Confederacion alemanda en 1866 e la fondacion de l'Empèri Alemand (Deutsches Reich) en 1871, lo Reichstag s'establiguèt coma lo parlament alemand a Berlin e l'edifici actual foguèt bastit. Los membres del Reichstag èran causits per sufragi dirècte e agalitari per la populacion masculina. Lo Reichstag participava pas a l'eleccion del Cancelièr fins a las reformas d'Octobre de 1918.

Republica de Weimar

Après de la Revolucion de 1918 e l'establiment de la Constitucion de Weimar, las femnas obtenguèron lo drech de vòte e d'èsser elegidas, e lo parlament aviá lo drech de retirar la fisança per fòrçar lo Cancelièr o a se retirar.

Tresen Reich

Lo 23 de març de 1933, un mes après de l'Incendi del Reichstag lo parlament cedèt los seus poders al Govèrn Federal del Cancelièr Adolf Hitler aprovant la Lei de capacitacion. A partir d'alara rarament se reüniguèt, la darrièra d'elas se debanèt lo 26 d'abril de 1942.

Republica Federala

Amb la nòva constitucion de 1949, lo Bundestag s'establiguèt coma lo parlament de la Republica Federala d'Alemanha. Perque Berlin èra pas jos la jurisdiccion de la constitucion, a causa de la Guèrra Freja, lo Bundestag se reünissiá a Bonn dins diferents edificis.

Alemanha

Depuèi de 1999, lo parlament alemand se reünís a Berlin dins lo seu edifici de 1871, renovat jos la direccion de l'arquitècta britanic Norman Foster.

Composicion actuala (XX^a legislatura 2021-2025)

SPD (206)
     CDU (152)
     CSU (45)
     Die Grünen (118)
     FDP (92)
     AfD (79)
     Die Linke (39)
     Independents (5)

Partit	% Sètis	Sètis
Partit Socialdemocrata	25,7 %	206
CDU/CSU Union Democrata Cristiana Union Sociala Cristiana	24,1 %	197
Aliança 90/Los Verds	14,8 %	118
FDP	11,5 %	92
AfD	10,3 %	83
L'Esquèrra	4,9 %	39
SSW	0,1 %	1
Total		736

Composicions de las altras legislaturas dempuèi 1949

Bundestag	Session	Sètis	CDU/CSU		SPD		FDP		Aliança 90 / Los Verds^[1]		L'Esquèrra^[2]		DP		AfD		Autres Sonstige
1èr Bundestag	1949-1953	402	34,6	139	32,6	131	12,9	52					4,2	17			15,7	63^[3]
2n Bundestag	1953-1957	487	49,9	243	31,0	151	9,8	48					3,1	15			6,2	30^[4]
3n Bundestag	1957-1961	497	54,3	270	34,0	169	8,3	41					3,4	17
4n Bundestag	1961-1965	499	48,5	242	38,1	190	13,4	67
5n Bundestag	1965-1969	496	49,4	245	40,7	202	9,9	49
6n Bundestag	1969-1972	496	48,8	242	45,2	224	6,0	30
7n Bundestag	1972-1976	496	45,3	225	46,4	230	8,3	41
8n Bundestag	1976-1980	496	49,0	243	43,1	214	7,9	39
9n Bundestag	1980-1983	497	45,5	226	43,9	218	10,6	53
10n Bundestag	1983-1987	498	49,0	244	38,8	193	6,8	34	5,4	27
11n Bundestag	1987-1990	497	44,9	223	37,4	186	9,3	46	8,4	42
12n Bundestag	1990-1994	662	48,2	319	36,1	239	11,9	79	1,2	8	2,6	17
13n Bundestag	1994-1998	672	43,7	294	37,5	252	7,0	47	7,3	49	4,5	30
14n Bundestag	1998-2002	669	36,7	245	44,5	298	6,4	43	7,0	47	5,4	36
15n Bundestag	2002-2005	603	41,1	248	41,7	251	7,8	47	9,1	55	0,3	2
16n Bundestag	2005-2009	614	36,8	226	36,2	222	9,9	61	8,3	51	8,8	54
17n Bundestag	2009-2013	622	38,4	239	23,5	146	15,0	93	10,9	68	12,2	76
18n Bundestag	2013-2017	631	49,3	311	30,6	193			10,0	63	10,1	64
19n Bundestag	2017-2021	709	32,5	246	20,5	153	10,7	80	8,9	67	9,2	69			12,6	92
20n Bundestag	2021-2025	736	24,1	197	25,7	206	11,5	92	14,8	118	4,9	39			10,3	79		5^[5]

Presidents del Bundestag (dempuèi 1949)

Núm.	Nom	Inici	Fi	Partit
1.	Erich Köhler (1892-1958)	7 de setembre de 1949	18 d'octobre de 1950	CDU
-	Vacant	18 d'octobre de 1950	19 d'octobre de 1950	-
2.	Hermann Ehlers (1904-1954)	19 d'octobre de 1950	29 d'octobre de 1954	CDU
-	Vacant	29 d'octobre de 1954	16 de novembre de 1954	-
3.	Eugen Gerstenmaier (1906-1986)	16 de novembre de 1954	31 de genièr de 1969	CDU
-	Vacant	31 de genièr de 1962	5 de febrièr de 1969	-
4.	Kai-Uwe von Hassel (1913-1997)	5 de febrièr de 1969	13 de decembre de 1972	CDU
5.	Annemarie Renger (1919-2008)	13 de decembre de 1972	14 de decembre de 1976	SPD
6.	Karl Carstens (1914-1992)	14 de decembre de 1976	31 de mai de 1979	CDU
7.	Richard Stücklen (1916-2002)	31 de mai de 1979	29 de març de 1983	CSU
8.	Rainer Barzel (1924-2006)	29 de març de 1983	25 d'octobre de 1984	CDU
-	Vacant	25 d'octobre de 1984	5 de novembre de 1984	-
9.	Philipp Jenninger (1932-2018)	5 de novembre de 1984	11 de novembre de 1988	CDU
-	Vacant	11 de novembre de 1988	25 de novembre de 1988	-
10.	Rita Süssmuth (*1937)	25 de novembre de 1988	26 d'octobre de 1998	CDU
11.	Wolfgang Thierse (*1943)	26 d'octobre de 1998	18 d'octobre de 2005	SPD
12.	Norbert Lammert (*1948)	18 d'octobre de 2005	24 d'octobre de 2017	CDU
13.	Wolfgang Schäuble (*1942)	24 d'octobre de 2017	26 d'octobre de 2021	CDU
14.	Bärbel Bas (*1968)	26 d'octobre de 2021	–	SPD

52° 31′ 07″ N, 13° 22′ 34″ E

Suls autres projèctes Wikimèdia :

Bundestag, sus Wikimedia Commons

↑ Dempuèi de 1983 fins a 1990 Los Verds, de 1990 a 1994 Aliança 90 e de 1994 Aliança 90/Los Verds
↑ Dempuèi 1990 fins a 2005 Partit del Socialisme Democràtic (PDS), de 2005 a 2007 Partit de l'Esquèrra.PDS, e dempuèi 2007 L'Esquerra
↑ Inclusit: BP 17, KPD 15, WAV 12, Zentrum 10, DKP-DRP 5, Independents 3 e SSW 1
↑ GB/BHE 27 e Zentrum 3
↑ AfD 2, SSW 1 e Independents 2

[1] Dempuèi de 1983 fins a 1990 Los Verds, de 1990 a 1994 Aliança 90 e de 1994 Aliança 90/Los Verds

[2] Dempuèi 1990 fins a 2005 Partit del Socialisme Democràtic (PDS), de 2005 a 2007 Partit de l'Esquèrra.PDS, e dempuèi 2007 L'Esquerra

[3] Inclusit: BP 17, KPD 15, WAV 12, Zentrum 10, DKP-DRP 5, Independents 3 e SSW 1

[4] GB/BHE 27 e Zentrum 3

[5] AfD 2, SSW 1 e Independents 2

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]