Simone de Beauvoir
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
 |
|
| Profession: | escrivana e filosòfa |
|---|---|
| País: | França |
| Data de naissença: | 9 de genièr de 1909 |
| Luòc de naissença: | París, França |
| Data de decès: | 14 d'abril de 1986 |
| Luòc de decès: | París |
Simone de Beauvoir [simɔn də bovwaʀ] (nom complet: Simone Lucie-Ernestine-Marie-Bertrand de Beauvoir) (1909-1986) foguèt una importanta escrivana e filosòfa francesa de l'existencialisme.
Bisexuala declarada e reivindicada (a una epòca que n'èra pas tant evident e aisit per una femna n'èsser e o afortir...), aguèt de relacions amorosas, una apariada de tota la vida amb en Jean-Paul Sartre.
Somari |
[modificar] Citacions
- Sens falhida, nada morala.
- I a de jorns que Dieu es tan luènh que ne sembla absent.
- Pas degun n'es mai auturós amb las femnas, mai enchiprós o mespresaire, qu'un òme inquiet per la siá virilitat.
- Me ne pretendèssi assumir a l'infinit las consequéncias de mos actes, me ne poiriái voler res pus.
- La paraula çò ne presenta de còps sonqu'un biais, mai adèstre que non pas lo silenci, de se calar.
- Ne son pas cap vertuts mai tristas que non pas la resignacion: o se tresmuda tot en fantasmas, soscadissas contingentas, de projèctes que d'en primièr se n'èran estats constituits coma volontat amai coma libertat.
- Se ne cercava ges ela lo plaser d'autrú. Se n'encantava egoïstament del plaser de portar plaser.
- Çò que n'es escandalós dins l'escàndol, es que se n'acostuma l'òm.
- Gessa accion se ne pòt far per l'òme sens se ne far aitanlèu contra d'òmes.
- Viure es se ne far vièlh, e marrés.
- Lo bonaür, coma una rason que la vida la se dona a se-meteissa.
- Privilègi de l'enfantesa... belor, luxe, bonaür, son de causas que se manjan.
- L'òme seriós es perilhós: es natural que se ne faga tiran.
- Lo parelh aürós que se reconeis dintre amor se desfisa Univèrs e lo temps: se ne sufís, se ne realiza ailò absolut.
- La femna es tot çò que l'òme crida e tot çò que s'abasta cap.
- Perqué los mots, aquela precision brutala que se ne maltracha las nòstras complicacions?
- Las femnas se cargan a elas meteissas las cadenas que los òmes ne desiran ges la'n cargar.
- Lo present es ges un passat en poténcia, es lo moment de la causida e de l'accion.
- Entre dos individús, l'armonia es pas jamai donada, se ne deu infinidament conquistar.
- L'òme se ne pòt ges esclairar per Dieu: es per l'òme que se n'assajarem d'esclairar Dieu.
- Ne trionfa la fatalitat tre qu'en ela ne cresèm.
- Belor se ne conta encara mens que Bonaür.
- O sabèm que cada òme es mortal mas non pas que l'umanitat deu morir.
- L'Umanitat li n'agradan mai que non pas la vida, de rasons de viure.
- Una libertat que la s'emplegan a negar la libertat deu èsser negada.
- Se ne morís ges d'èsser nascut, ni d'aver viscut nimai del vielhum. Se ne morís l'òm de quicòm.
- Las rufas de la pèl son aquel quicomet desparaulable que ne procedís d'a l'arma.
- Un mainat es un insurgent.
- Tota capitada se desguisa una abdicacion.
- Qu'es un adulte? Un mainat tot conflat d'edat.
- Se ne voler liure es tanben se ne voler liures los autres.
- Es lo desir que se crèa çò per desirar e lo projècte que ne marca la fin.
- La joventut, li n'agradan ges los vincuts.
- I a de femnas de talent: deguna que n'a aicesta folor dins lo talent que li ne disèm d'engèni. [1]
- Es licit de se forçar una cultura, pro li ne fagam un nenin. [2]
- L'Umanitat es una seguida descontunha d'òmes liures qu'isòla irremediablament la lor subjectivitat.
- Se cal considerar la vida coma una partida que la se podèm ganhar o pèrdre.
- Per çò ne desirar daissar draussas o tralhs en pel mond, ne cal èsser d'en primièr solidari.
- Es demercé lo trabalh que la femna a per bona part marcada la distància que la separava del mascle; es lo trabalh que solet li ne pòt garantir una libertat concrèta.
[modificar] Bibliografia (selècta)
[modificar] Romans
- L'Invitée (1943)... La Convidada
- Le Sang des autres (1945)... La Sang dels autres
- Tous les hommes sont mortels (1946)... Totes los òmes son mortals
- Les Mandarins (1954), prèmi Goncourt... Los Mandarins
- Les Belles Images (1966)... Los Imatges polits
- La Femme rompue (1968)... La femna rompuda
- Quand prime le spirituel (1979)... Quand ne senhoreja çò esperital
[modificar] Ensages
- Pyrrhus et Cinéas (1944)... Pirrus e Cineas
- Pour une morale de l'ambiguïté (1947)... Per una morala de l'ambigüitat
- L'Existentialisme et la Sagesse des nations (1948)... L'Existencialisme e la Saviesa de las nacions
- Le Deuxième sexe (1949)... Lo Sèxe segond
- Privilèges (1955)... Privilègis
- La Longue Marche (1957)... La longa marcha
[modificar] Memòrias
- L'Amérique au jour le jour (1948)... America los escadajorns
- Mémoires d'une jeune fille rangée (1958)... Memòria d'una joventa plan coma cal
- La Force de l'âge (1960)... La Fòrça de l'edat
- La Force des choses (1963)... La Fòrça de las causas
- Une mort très douce (1964)... Una mòrt plan doça
- La Vieillesse (1970)... Lo Vielhum
- Tout compte fait (1972)... Tot compte fach
- La Cérémonie des adieux (1981)... La Ceremonia dels adieus (seguit per Entretiens avec Jean-Paul Sartre: août-septembre 1974)... Entretens amb en Jean-Paul Sartre: agost-setembre de 1974
[modificar] Teatre
- Les bouches inutiles (1945) Las bocas inutilas
[modificar] Òbras postumas
- Lettres à Sartre, tome I: 1930-1939 (1990) Letras a Sartre, tòme I: 1930-1939
- Lettres à Sartre, tome II: 1940-1963 (1990) Letras a Sartre, tòme II: 1940-1963
- Journal de guerre, septembre 1939 - janvier 1941 (1990) Jornal de guèrra, setembre de 1939 - genièr de 1941
- Lettres à Nelson Algren (reviradas de l'anglés per na Sylvie Le Bon de Beauvoir) (1997) Letras a Nelson Algren
- Correspondance croisée avec Jacques-Laurent Bost (2004) Correspondéncia crosada amb en Jacques-Laurent Bost
- Cahiers de jeunesse, 1926-1930 (2008) Quasèrns de joventut, 1926-1930
[modificar] òbras a l'entorn de la femna e de l'escrivana
- Claudine Monteil: Les Amants de la liberté, Sartre et Beauvoir dans le siècle... edicions Calmann-Levy 1999 (en francés)
- Claudine Monteil: Les Soeurs Beauvoir... idem 2003 (idem)
- Michel Kail: Simone de Beauvoir philosophe... PUF colleccion Philosophie 2006 (id)
- Danièle Sallenave: Castor de guerre... Gallimard 2008 601 pp (id)
- Marianne Stjepanovic-Pauly: Simone de Beauvoir, le défi d'une femme... Éditions du Jasmin 2008 (id)
- Claudine Monteil: Simone de Beauvoir et les femmes d'aujourd'hui... Éditions Odile Jacob 2011 (id)
[modificar] Filmografia
- Ilan Duran Cohen: Les Amants du Flore / Los Aimadors del Flore, telefilme (C /105') amb Anna Mouglalis 2006
- Claude Goretta: Sartre, l'âge des passions / Sartre, l'edat de las passions, telefilme de doas parts (C / 95') amb Anne Alvaro 2006
- Dominique Gros: Simone de Beauvoir - une femme actuelle / Simone de Beauvoir, una femna actuala, documentari (b&n/C) ARTE 2007
