Sant Petersborg

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Санкт-Петербург
Sant Petersborg
Flag of St Petersburg (Russia).png Coat of Arms of Saint Petersburg (2003).png
País Russia
Superfícia 1439 km²
Populacion 4 580 620 (2005)
Latitud 59° 56' N
Longitud 30° 16' È
Altitud 4 m
Localizacion de la vila en Russia
Saint Petersburg In Europe.png


Sant Petersborg (en rus Санкт-Петербург) es la pus granda vila de Russia per la superfícia (1 439 km2) e la segonda vila per lo nombre d'abitants (amb mai de 4,5 milions d'abitants en 2007) aprèp la capitala Moscòu. Es situada al nòrd-oèst del país sul dèlta de Neva, al fons del Golf de Finlàndia dins la mar Baltica. Capitala de l'Empèri Rus de 1712 a 1918, Sant Petersborg consèrva dempuèi un ensemble arquitectural unic que ne fa una de las pus bèlas vilas d'Euròpa. Principal pòrt rus sus la mar Baltica, es un centre major de l'industria, de la recèrca e de l'ensenhament rus e un important centre cultural europèu. Sant Petersborg es la segonda vila d'Euròpa per la superfícia e la cinquena per la populacion.

Sant Petersborg foguèt fondada en 1703 pel tsar Pèire Ièr de Russia dins una region disputada dempuèi de temps al reialme de Suècia. Amb son urbanisme modèrne e son estetica d'origina estrangièra, la novèla vila permetèt a Russia de « dobrir una fenèstra sus Euròpa » e contribuir, coma o voliá Pèire, a auçar Russia al reng de las grandas poténcias europèas. Lo centre vila, bastit segon de directivas dels sobeirans russes, presenta una arquitectura unica que mescla d'estils arquitecturals (barròc, neoclassic) adaptats d'un biais original per d'arquitèctes sovent d'origina italiana. Sa beutat e sos nombroses canals li valguèron lo nom de « Venècia del Nòrd ». La vila es marcada sus la lista del Patrimòni Mondial de l'UNESCO dempuèi 1990.

Dempuèi sa fondacion fins al començament del sègle XX, Sant Petersborg foguèt lo principal centre intellectual, scientific e politic del país. Al sègle XIX, la vila venguèt lo principal pòrt comercial e militar de Russia e lo segond centre industrial del país, aprèp Moscòu. E mai a Sant Petersborg espetèt la Revolucion russa de 1917 e que los bolchevics trionfèron. La vila coneguèt dempuèi un certan aflaquiment. Al començament de las annadas 1920, aprèp la mudança de la capitala a Moscòu e la guèrra civila, lo nombre d'abitants s'esfondrèt ; e tornèt aténher son nivèl d'abans 1914 solament a la velha de la Segonda Guèrra Mondiala. Lo sètge de prèp de tres ans pendent aquel conflicte decimèt encara sa populacion. Amb mens d'un milion d'abitants aprèp la guèrra, la vila se tornèt poblar mercé a l'arribada de populacion d'autras regions. Dempuèi aquela epòca, Sant Petersborg pèrd totjorn d'abitants a respièch de Moscòu, fenomèn accelerat dempuèi la liberalizacion del sistèma economic rus.

Sant Petersborg cambièt mai d'un còp de nom : Petrograd (rus: Петроград), de 1914 a 1924, puèi Leningrad (rus: Ленинград), de 1924 a 1991, abans de tornar prendre son nom d'origina dempuèi lo referendum de 1991. Sant Petersborg es tanben nomenada familiarament Piter (rus: Питер) per sos abitants. Pels Russes, es la capitala del Nòrd (rus: северная столица, severnaïa stolitsa).

Galariá[modificar | modificar la font]