Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Los amniòtas son un grop de tetrapòdes vertebrats (animals de quatre cambas amb colomna vertebrala) qu'an d'uòus adaptats al mitan terrèstre. Incluson los mamifèrs (sinapsids) e sauropsids (reptils e aucèls), e sos aujòls fossils.
Tetrapòdes terrèstres (Reptils de tipe Lausèrt) [modificar]
Dinosaures (grop atudat) [modificar]
Mamifèrs primitius [modificar]
Plaça dels amniòtas dins las formas animalas [modificar]
Lo mond animal:
- amb asterisc : los tipes d'organizacion que son de grases evolutius correspondent pas a de gropes monofiletics, mas parafiletics (comportant pas totes los descendents d'un meteis ancèstre – exemple : los descendents d'ancèstres vermifòrmes son pas totes uèi de vèrms, etc.).
- En jaune : las principalas explosions radiativas.
|
| * Unicellulars Procariòtas (cellula sens nuclèu) |
|
♦ Equinodèrmes: Orsin, Crinoïdes, Congombres de mar, estèla de mar e ofiura. |
|
♦ Bivalves (cauquilhatges) |
|
|
|
| >* Unicellulars Eucariòtas (cellula de nuclèu) |
|
|
|
♦ Gasteropòdes (escagaròls, limauces,...) |
|
|
| >* Esponga (organisme multicellular) |
|
♦ Mollusques |
|
♦ Cefalopòdes (Pofres, sepias) |
|
|
| >* Polip: idras, coralh e medusa |
|
|
|
|
|
|
| >* Vèrm (mobilitat e tube digestiu) bilaterian |
|
|
|
♦ Trilobits (de doas a 24 patas - atudat) |
|
|
| >* Peisses agnats (sens maissas) |
|
♦ Artropòdes primitius tipe miriapòdes (Fòrça patas) |
|
♦ Decapòdes: crancs e escrabidas (dètz patas) |
|
|
| >* Peisses primitius (peisses cartilaginoses) |
|
|
|
♦ Aracnids de uèch patas: aranhas, scorpions et acarians. |
|
♦ Domaisèlas |
| >* Peisses tipics (peisses ossoses) |
|
♦ Sèrps |
|
> exapòdes (de sièis patas) : Insèctes primitius sens alas (tipe Apterygota). |
|
♦ Babaròts, mantas, termites. |
| >* Peisses de nadarèlas carnudas (Sarcopterygii) |
|
♦ Dinosaures (atudat) |
|
|
|
♦ Ortoptèr (sautarèla, grèlh). |
| >* Tetrapòdes primitius (tipe Anfibians) |
|
♦ Crocodils |
|
♦ Marsupials |
|
♦ Emiptèrs (Barnats pudents, cigalas,...) |
| >* Reptils primitius (Amniòtas de tipe Lausèrt) |
|
♦ Tortugas |
|
♦ Insectivòrs (Taupia, Eiriç,...) |
|
♦ Coleoptèrs (escarabat, catarineta,...) |
|
|
♦ Ausèls |
|
♦ Quiroptèrs (Ratapenada) |
|
♦ Imenoptèrs (abelha, Vèspa, formiga |
|
|
|
|
♦ Primats |
|
♦ Diptèr (moscas) |
|
|
>*Mamifèrs primitius tipe monotrèma |
|
♦ Rosegaires e Lagomòrfs (conilhs) |
|
♦ Lepidoptèr (parpalhòl) |
|
|
|
|
♦ Carnivòrs |
|
♦ |
|
|
|
|
♦ Ongulats |
|
♦ |