Agnatha

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

Agnats
Lampresa de ribièra (Lampetra fluviatilis)
Classificacion classica
Règne	Animal
Embrancament	Chordata
Sosembr.	Vertebrata
Superclassa
Agnatha — autor incomplet —, data de precisar
Taxons de reng inferior
Cefalaspidomòrfes Petromizonifòrmes (lampresa) Pteraspidomòrfes Mixinifòrmes (mixina) Quelodonts (animals fossils)
Percorrètz la biologia sus Wikipèdia :

Lo taxon dels agnats (del grèc a, sens e gnathos, maissa), o ciclostòmes (que significa "boca en forma de cercle"), es una classa dins la sistematica tradicionala, que recampa d'animals de còrde dorsala e de cran, mas sens maissas. Lor vida en mitan aqüatic los a fach longtemps classar demest los peisses.

Lo taxon es pas considerat coma monofiletic, e deu èsser considerat coma obsolèt dins una classificacion filogenetica. Las mixinas son estadas separadas dels vertebrats, las lampresas i demorant.

[modificar] Classificacion

Las mixinas e lampresas partejan de caractèrs morfologics ancestrals a totes los craniats, que seràn perduts çò los gnatostòmes (qu'an de maissas). Lor boca rudimentària, que se compòrta coma una ventosa, possedís pas de maissas, e pòt doncas pas modificar sa dobertura. Son esqueleta es cartilaginosa e compausada d'una capsula craniana e d'una colomna vertebrala sens còstas.

Se los agnats actuals son pauc nombroses, cal gardar a l'esperit que de nombroses fossils d'agnats son presents dins los sediments del paleozoïc. Los agnats foguèron los bèles primièrs craniats a aparéisser.

Notem enfin per çò que concernís l'aparicion de la maissa dels gnatostòmes ("peisses" de maissas, tetrapòdes), que los òsses del parelh de branquias la mai anteriora dels agnats sembla èsser omològa de maissas dels gnatostòmes ; una origina fòrt risolièra quand òm i pensa !

---

[modificar] Plaça dels agnats dins lo renhe animal

Lo mond animal: amb asterisc : los tipes d'organizacion que son de grads evolutius correspondent pas a de gropes monofiletics, mas parafiletics (comportant pas totes los descendents d'un meteis ancèstre – exemple : los descendents d'ancèstres vermifòrmes son pas totes uèi de vèrms, etc.). En jaune : las principalas explosions radiativas.
* Unicellulars Procariòtas (cellula sens nuclèu)		♦ Equinodèrmes: Orsin, Crinoïds, Congombres de mar, estèla de mar e ofiura.		♦ Bivalves (cauquilhatges)
>* Unicellulars Eucariòtas (cellula de nuclèu)				♦ Gasteropòdes (escagaròls, limauces,...)
>* Esponja (organisme multicellular)		♦ Mollusques		♦ Cefalopòdes (Pofres, sepias)
>* Polip: idras, coralh e medusa
>* Vèrm (mobilitat e tub digestiu) bilaterian				♦ Trilobits (de doas a 24 patas - atudat)
>* Peisses agnats (sens maissas)		♦ Artropòdes primitius tipe miriapòdes (Fòrça patas)		♦ Decapòdes: crancs e escrabidas (dètz patas)
>* Peisses primitius (peisses cartilaginoses)				♦ Aracnids de uèch patas: aranhas, scorpions et acarians.		♦ Domaisèlas
>* Peisses tipics (peisses ossoses)		♦ Sèrps		> exapòdes (de sièis patas) : Insèctes primitius sens alas (tipe Apterygota).		♦ Babaròts, mantas, termites.
>* Peisses de nadarèlas carnudas (Sarcopterygii)		♦ Dinosaures (atudat)				♦ Ortoptèr (sautarèla, grèlh).
>* Tetrapòdes primitius (tipe Amfibians)		♦ Crocodils		♦ Marsupials		♦ Emiptèrs (Barnats pudents, cigalas,...)
>* Reptils primitius (Amniòtas de tipe Lausèrt)		♦ Tortugas		♦ Insectivòrs (Taupia, Eiriç,...)		♦ Coleoptèrs (escarabat, catarineta,...)
		♦ Ausèls		♦ Quiroptèrs (Ratapenada)		♦ Imenoptèrs (abelha, Vèspa, formiga
				♦ Primats		♦ Diptèr (moscas)
		>*Mamifèrs primitius tipe monotrèma		♦ Rosegaires e Lagomòrfs (conilhs)		♦ Lepidoptèr (parpalhòl)
				♦ Carnivòrs		♦
				♦ Ongulats		♦

[modificar] Ligams extèrnes

• Referéncia Fauna Europaea : Agnatha (en)
• Referéncia ITIS : TSN 159693 Agnatha (en)