Quiòto

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
京都市
Kyōto-shi
Flag of Kyoto City.png
País Bandièra del Japon Japon
Superfícia 1 782 km²
Populacion 1 475 183 hab (2015)
Latitud 35° 01′ 0″ N
Longitud 135° 46′ 0″ È
Localizacion de Tòquio en Japon
Location KyotoJapan.jpg

Quiòto (en japonés 京都, Kyōton, literalament "la capitala" ) es la capitala de la prefectura de Quiòto, al Japon. Dins lo passat èra la capitala de l'Empèri japonés. Segon donadas de 2008, Quiòtò a una populacion de 1.464.990 abitants, amb una densitat de 1.779 personas per km². L'airal de la municipalitat ocupa 827,90 km².

Istòria[modificar | modificar la font]

Situacion de Quiòto al Japon
Quiòto, carrièra màger, 1891

Quiòto o Heian Kyō èra la capitala del Japon dempuèi l'an 794 fins al desplaçament del govèrn a Tòquio lo 1868, quand se debanèt la restauracion Meiji. La vila, environada de montanhas, es situada a la region de Kansai, districte de Kinki, dins la partida centreoccidentala de l'illa de Honshu.

E mai se las pròvas arqueologicas situan la primièra installacion umana dins las illas japonesas aperaquí en 10.000 AbC, l'airal de Quiòto foguèt pas poblat fins al sègle VII pel clan Hata de Corèa. Pendent lo sègle VIII, a causa del poder qu'avián los clèrgues bodistas en los afars del govèrn imperial, l'emperaire decidiguèt de transportar la capitala dins una region alunhada de l'influéncia bodista.

Après que Edo foguèsse reanomenada Tòquio (東京, capital de l'èst), Quiòto foguèt conegut pendent un temps coma Saiquio (西京, capital de l'oèst).

Mercés son grand patrimòni cultural, Quiòto foguèt pas bombardada pendent la Segonda Guèrra Mondiala. D'aqueste biais la vila poguèt salvar los mai de 1.600 temples bodistas, los 400 santuaris chintoistas e de diferents palais e de jardins, e foguèt una de las vilas mai plan preservadas de tot lo Japon.

Ara, es l'unica granda vila japonesa que conserva encara fòrça bastits d'abans guèrra, e mai se la modernizacion implica la demolicion progressiva de bastits de la Quiòto tradicionala, coma las machiya, que son remplaçats per d'autras amb de nòus estils arquitectonics, coma lo polemic complèxe de la nòva estacion de trens (Kyoto Eki).

En 2002 Quiòto foguèt conegut mondialment que foguèt lo sèti de la redaccion del tractat sul cambiament climatic mai important fins alara, lo nomenat Protocòl de Quiòto.

Division administrativa[modificar | modificar la font]

Quiòto es dividida en onze quartièrs o districtes (ku en japonés):

Arrondisments De Kyoto
Nom Japonés Superfícia (Km²) Populacion (2015) Creacion
Kamigyō-ku 上京区 7'11 85.113 1879 (quartièr original)
Shimogyō-ku 下京区 6'82 82.668 1879 (quartièr original)
Higashiyama-ku 東山区 7'46 39.044 1921 (separat de Kamigyō)
Nakagyō-ku 中京区 7'38 109.341 1929 (separat de Kamigyō e Shimogyō)
Sakyō-ku 左京区 246'88 168.266 1921 (separat de Kamigyō)
Fushimi-ku 伏見区 61'62 280.655 1931 (incorporacion d'autras municipalitats)
Ukyō-ku 右京区 291'95 204.262 1931 (incorporacion d'autras municipalitats)
Kita-ku 北区 94'92 119.474 1955 (separat de Kamigyō)
Minami-ku 南区 15'78 99.927 1955 (separat de Shimogyō)
Nishikyō-ku 西京区 59'20 150.962 1976 (separat de Ukyō)
Yamashina-ku 山科区 28'78 135.471 1976 (separat de Higashiyama)

Cultura[modificar | modificar la font]

Imatge del temple Ginkakuji ennevat

Quiòto es coneguda per sa deliciosa cosina locala. Al contrari de la region volcanica de Kanto, la tèrra es rica e aiçò permet de cultivar una bona varietat de vegetals; mai, los diferents corses d'aiga provesisson bonas condicions per la pesca.

Dins la vila de Quiòto i a unes dels temples e santuaris mai celèbres del Japon coma:

  • Kiyomizu-dera, Un magnific temple de fusta
  • Kinkaku-ji, o Ostalet Daurat
  • Ginkaku-ji, o Ostalet Platejat
  • Heian Jingu, un santuari chintoista bastit en onor a la familha imperiala (1895)
  • Ryoan-ji, celèbre per lo son jardin de pèiras
  • Yasaka Jinja a Gion.

Unes d'eles fan partida dels Monuments istorics de l'anciana Quiòto, classificats coma Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. En total, 14 dels 17 monuments que forman aquel ensems son a Quiòto:

  • Los santuaris sintoistes de Kamigamo-jinja e Shimo-gamo-jinja
  • Los temples bodistas de Tō-ji, Kiyomizu-dera, Daigo-ji, Ninna-ji, Saiho-ji, Tenryu-ji, Kinkaku-ji, Jisho-ji, Ginkaku-ji, Ryōan-ji, Honganji e Kozan-ji.
  • Lo castèl de Nijō-jō.

Dins lo tèrme municipal, se destacan d'autras zònas, coma l'airal conegut coma Arashiyama, celèbre per las pintorescs païsatge del riu Hoso e de mont Atago; l'airal de Gion, un ancian quartièr de divertiment ont se situa un dels principals districtes de geishas; la carrièra Pontocho; e lo riu Kamo.

Las gents de Quiòto parlan un dialècte japonés conegut coma kyoto-ben, una version leugièrament arcaica del kansai-ben. Un exemple de kyoto-ben es lo mot utilizat per dire "mercés": ooki ni (arigatō en japonés estandard).

Transpòrts[modificar | modificar la font]

L'interior de la nòva estacion
Estacion de Yamashina, al mètro de Quiòto

L'aeropòrt de Kansai, al sud de la provincia d'Osaka, es situat a 72 minutas de Quiòto amb tren (lo Haruka Express). Los centres de Quiòto e Osaka son connectats a mens d'una ora per quatre linhas de tren (JR, Hankyu, Keihan e Kintetsu). Dempuèi Tòquio, lo viatge dura un pauc mai de doas oras dins lo Shinkansen, lo tren de nauta velocitat.

Las rets de mètro e autobús cobrisson los besonhs de la populacion. L'espandiment de la vila fa malaisida visitar la màger part dels ponches toristics a pè. Los autobuses urbans còstan 220 yens lo viatge; la manièra mai rendabla de viatjar per la vila es crompar un tiquet d'un jorn de validitat sens limit de viatges e qu'a un còst de 500 yens.

Festivals[modificar | modificar la font]

Kinkaku-ji, l'ostalet Daurat, un dels simbòls de la vila

A Quiòto se debanan de diferents festivals, los mai destacats son:

  • Aoi Matsuri - 15 de mai
  • Gion Matsuri - En Junh julhet
  • Gozan Okuribi - 16 d'agost
  • Jidai Matsuri - 22 d'octòbre.

Personatges illustres[modificar | modificar la font]

  • Tawaraya Sōtatsu, pintor.
  • Mutsuhito (1852-1912), 122n emperaire del Japon.
  • Haruki Murakami (1949-), escrivan
  • Kimiko Dati (1970-), jogaire de tenis.
  • Tetsuji Hiratsuka (1971-), jogaire de golf.

Embessonatge[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]