Colorado (estat)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

Colorado

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
La bandièra del Colorado.
Lo sagèl de Colorado.
Bandièra Sagèl

Escais principal :
The Centennial State (l'Estat del centenari)
Devisa :
Nil sine numine

Mapa dels Estats Units amb Colorado en roge.
Mapa dels Estats Units amb Colorado en roge.

Lenga(s) oficialas Anglés
Capitala
(e vila mai granda)
Denver
Superfícia Classat 8en
 · Superfícia totala 269 837 km²
 · Largor 451 km
 · Longor 612 km
 · Superfícia d'aiga 962 km²
 · Percentatge d'aiga 0,36 %
 · Superfícia de tèrra 268 879 km²
 · Latitud 37° N a 41° N
 · Longitud 102° W a 109° W
Populacion Classat 22en
 · Populacion totala (2000) 4 301 261 ab.
 · Densitat 16,01 ab./km²
Elevacion
 · Punt culminant Mont Elbert
 · Altitud maximala 4 402 m
 · Altitud mejana 2 073 m
 · Altitud minimala 1 021 m
Adesion a l'Union 1èr d'agost de 1876 (Classat 38en)
Governador John Hickenlooper (D)
Senators Wayne Allard (R)
Ken Salazar (D)
Representants 7
Fus orari -7
Abreviacions Abreviacion postala : CO
Abreviacion ISO : US-CO

[www.colorado.gov www.colorado.gov]

Colorado es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Limita amb Wyoming al nòrd, Nebraska al nòrd-èst, Kansas a l'èst, Oklahoma al sud-èst, Nòu Mexic al sud, e Utah a l'oèst.

Istòria[modificar | modificar la font]

Lo territòri que recep lo nom de Colorado foguèt incorporat a l'Union en 1803 amb la Crompa de Louisiana a França e la cession mexicana de 1848. En 1851 se fondèt Saint Louis, la localitat pus anciana de l'estat, per de colons venents de la val de Taos. La fèbre de l'aur de 1859 atraguèt fòrça colons dins l'airal de Denver e mai se amb la fin del "boom" minaire, la populacion s'amendriguèt. Lo territòri de Colorado èra considerat, en 1861, coma un Territòri dels Estats Units pas incorporat dins cap d'autre estat. Lo sud del territòri de Colorado, malgrat la manca de respècte de la part del govèrn nòrd-american cap als dreches civils e de proprietat garantida pel Tractat de Guadalupe Hidalgo, foguèt poblat per ispanics venents del nòrd de Nòu Mexic. Dins lo decenni de 1880, aquesta expansion se vegèt redusida per la competicion amb los immigrants angloamericans e la pèrda massissa de tèrras dins lo sistèma legal nòrd-american. En 1876 Colorado atenguèt l'estatut d'Estat (en ganhant aital l'escais d'"Estat Centenari"). Lo sufragi femenin foguèt garantit en Colorado lo 7 de novembre de 1893.

Geografia[modificar | modificar la font]

L'estat es conegut per aver los pics pus nauts de las Montanhas Rocosas, que dominan la part occidentala de l'estat, alara que l'orientala consistís en de planas grandas. La capitala e vila mai poblada es Denver. Lo sieu airal metropolitan concentra mai de la mitat de la populacion de l'estat (2,3 milions d'abitants, d'un total de 4,3 milions). L'estat a pres lo sieu nom del riu Colorado, lo nom que los colonizaires espanhòls donèron al riu.

Lo Mont Elbert, la montanha pus nauta de l'estat.

A l'oèst se tròba lo pendís oriental de las montanhas Rocosas, amb de cimas notablas coma lo Mont Longs, lo Mont Evans, lo Mont Pikes e los Spanish Peaks, près de Walsenburg, al sud. Los rius d'aquesta region seguisson per l'èst, la region es cobèrta de bòsques e es parcialament urbanizada. Amb l'urbanizacion, demeniguèt l'esplecha dels bòsques per l'obtencion de fusta e lo pastoralisme, amb granda perda d'arbres. Durant la secada de 2002 aquesta zòna foguèt devastada per d'incendis forestièrs.

La montanha pus nauta de l'estat es lo Mont Elbert, amb 4401 m d'altitud.

Demografia[modificar | modificar la font]

Segon lo recensament de l'an 2000, Colorado aviá una populacion de 4 301 261 abitants. L'estat de Colorado, de son costat, estimava la siá populacion per l'an 2004 a 4 601 403. Entre 1990 e 2004 la populacion cresquèt de 39,7%, una creissença sonque superada en aqueste periòde per Arizòna e Nevada.

Economia[modificar | modificar la font]

Produccion de milh en Colorado.

L'economia de l'estat s'es desvolopada dempuèi la mitat del sègle XIX quand se desvolopèt l'agricultura d'irrigacion e, pus tard, a de fins d'aqueste sègle, l'elevatge comencèt d'aver una importància màger. Lo primièr desvolopament de l'industria èra basat en l'extraccion e lo tractament de minerals e de produches agricòlas. A l'ora d'ara aquestes produches son: bovins, blat, lach, milh e fen.

Dins la segonda part del sègle XX los sectors de l'industria e servicis s'espandiguèron fòrtament. L'economia de l'estat se diversifiquèt notablament per la concentracion d'industrias de la recerca e de las nautas tecnologias. D'autras industrias d'importància en Colorado son l'agroalimentari, l'equipament de transpòrt, maquinària, de produches quimics, minerals coma aur e molibdèn, e lo torisme. Denver es en mai un important centre financièr del país.

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]