Ardashir Ier

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Ardachir Ier)
Salta a la navegació Salta a la cerca

Ardashir Ier

Representacion dau coronament d'Ardashir Ièr, site de Naqsh-e Rajab
Representacion dau coronament d'Ardashir Ièr, site de Naqsh-e Rajab
Biografia
Naissença 180
N. a
Decès 241
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
País: Empèri Sassanida
Epòca: Antiquitat
Règne: 224 a 241
Davancièr: Artaban IV
Successor: Shapur Ier

Ardashir Ièr[1] (mòrt en 241) fuguèt lo fondator de l'Empèri Sassanida e son premier rèi de 224 a sa mòrt après lo rebutament de la dinastia parta. Fuguèt remplaçat per son fiu Shapur Ièr (240[2]-272).

Rèine[modificar | modificar la font]

Representacion d'Ardashir Ièr sus una pèça de moneda.

Vassau dau rèi part, Ardashir acomencèt a partir de 211 o 212 una tièra de campanhas còntra leis autrei vassaus de l'Empèri Part. Capitèt pauc a pauc d'unificar un territòri important dins lo centre dau plan iranian e lo rèi part decidiguèt d'arrestar aquela expansion. Aquò entraïnèt una revòuta d'Ardachir en 224. Lo 28 d'abriu de 224, lei Sassanidas fuguèron lei venceires de la batalha de Hormizdaghan que s'acabèt per la mòrt dau rèi part Artaban V (216-224). Aquò permetèt a l'insureccion d'obtenir lo sostèn progressiu de l'aristocràcia pèrsa e de conquistar la capitala, Ctesifont, en 226. Capitèt de gardar lo contraròtle de l'Empèri Part e contunièt la politica estrangiera de la dinastia precedenta ambé doas guèrras còntra lei Romans. En revènge, acomencèt una tièra de reformas intèrnas per melhorar l'administracion e aumentar sa centralizacion.

Ligams intèrns[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Existís tanben lei formas Ardeshir, Ardasher e Ardashes.
  2. Shapur Ièr fuguèt rèi associat de 240 a 241.