Montreal

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Vista del centre-vila a partir del mont Reial, l'ivèrn
Pagina d’ajuda sus l’omonimia Pels articles omonims, vejatz Montreal (omonimia).
Montreal
(fr)Montréal
Armoiries de Montréal.svg
Armas de Montreal
Flag of Montreal.svg
Bandièra
País Flag of Canada.svgCanadà
Província Flag of Quebec.svg Quebèc
Estatut de la municipalitat Vila
Còde geografic 24 66023
Data de constitucion 1èr de genièr de 2002
Cònsol
Mandat en cors
Denis Coderre
2013-2017
Latitud
Longitud
45° 28' 00" Nòrd
73° 45' 00" Oèst
Superfícia 366,4 km²
Populacion 1 580 494 ab.
(2006)
Densitat 3 876,6 ab./km²
Gentilici Montrealés, Montrealesa
La ciutat de Montreal, la pus granda de la província de Quebèc.


Montreal es la segonda pus granda vila de Canadà e se situa dins lo sud de la província de Quebèc, que n'es la principala metropòli[1]. Sa populacion es tres còps pus importanta que la de Quebèc, la capitala de la província . En 2011, la vila comptava 1 649 515 abitants, e son aira urbana prèp de quatre milions. En 2006, aperaquí 53 % de sa populacion èra de lenga francesa, 13 % èra de lenga anglesa e 34 % d'una autra lenga[2],[3], ne fasent una de las vilas pus cosmopòlitas del monde[4].

L'Agéncia Espaciala de Canadà i a son sèti social.

Toponimia[modificar | modificar la font]

Gravadura de Pierre-Charles Canot illustrant Montreal e lo mont Reial vist del fluvi de Sant Laurenç al sègleXVIIIen

Es l'explorador breton Jacques Cartier, pendent son segond viatge en America, que baptisèt la montanha que domina la vila. Dins son raconte de viatge, ditz : "Et au parmy d'icelles champaignes est scituee et assise la ville de Hochelaga pres et joignant une montaigne qui est alentour d'icelle labouree et fort fertille de dessus laquelle on veoyt fort loing. Nous nommasmes icelle montaigne le mont Royal". ("E entre aquelas campanhas es situada e assetada la vila d'Ochelaga al ras d'una montanha als alentorns laurats e fertils e ont òm vei fòrça luenh. Nomenèrem aquela montanha lo Mont Reial.")

Pasmens la forma del toponim Montréal en luòc d’un *Mont Royal esperat, es atestada tre 1575 a cò de François de Belleforest, gentilòme originari d'Occitània. D'efièch, lo tipe toponimic Montreal, commun en Occitània, es principalament caracteristic de la lenga d'òc, mentre qu'es escàs dins lo domeni d'oïl (exemples isolats). Le terme mont en francés (e en occitan) es eissit del galloroman MONTE (sortit de l'acusatiu montem, del latin mons « montagne »), aviá tanben lo sens de « nautor, elevacion, puèg » en francés ancian[5], colline essent un manlèu del sègle XVIen a l'italian. Réal representa generalament la forma occitana francizada (occitan modèrn reial, reiau) corespondenta al francés ancian royal qu'es atestat tre l'Edat mejana.

E mai que lo primièr establiment francés sus l'illa pòrte lo nom de Ville-Marie, es lo nom Montréal que venguèt l'apellacion de facto de la vila a partir del sègle XVIIen; mai d'una mapas ne testimònian[6].

Le nom venguèt oficial lo 31 de març de 1831, data de l'incorporacion de la Vila de Montreal.

Istòria[modificar | modificar la font]

Ochelaga[modificar | modificar la font]

De pròvas arqueologicas mòstran que las Primièras Nacions ocupavan l'illa de Montreal 4000 ans i a.[7] Cap a l'an mila, comencèron de cultivar de milh. I a qualques centenas d'annadas, bastiguèron de vilatges fortificats.[8] Los Iroquoians del Sant Laurenç, un pòble distinct de la nacion iroquesa que viviá alara en la Nòva York actuala, establiguèron lo vilatge d'Ochelaga al pè del Mont Reial dos sègles abans l'arribada dels franceses. Los arqueològs an trobats de pròvas de sas abitacions ailà e dins d'autres endreches de la val, al mens dempuèi lo sègle XIV.[9] L'explorador francés Jacques Cartier visitèt Ochelaga lo 2 d'otobre de 1535, e estimèt la populacion locala a "mai de mila personas".[9]

Mapa del viltage d’Oochelaga per Giacomo Gastaldi segon lo raconte de Jacques Cartier


Quora Samuel de Champlain explorèt le fluvi en 1603, près de 70 ans mai tard, los Iroquoians ocupava pas pus l'illa de Montreal e lo país bassòl de Sant Laurenç. Ochelaga, lo vilatge descrit per Cartier aviá desaparegut ; los istorians poguèron pas jamai conéisser son emplaçament exact[10].

En 1611, Champlain establiguèt un pòst de negòci de forradura sasonièr sus l'illa de Montreal, en un luòc que nomenèt Place Royale (uèi Pointe-à-Callière). Deguèt l'abandonar en seguida de las atacas dels guerrièrs Mohawks[11].

Ville-Marie[modificar | modificar la font]

Paul Chomedey de Maisonneuve, considerat coma la fondador de la vila

La colonizacion francesa de Montreal comencèt vertadièrament amb l’establiment de la Société Notre-Dame de Montréal e la fondacion de Ville-Marie, una colonia missionària creada per evangelizar los pòbles natius, lo 17 de mai de 1642[12]. La societat es dirigida per Jérôme Le Royer, sieur de La Dauversière, Jean-Jacques Olier, Paul Chomedey de Maisonneuve e Jeanne Mance, una missionària que fondèt l’espital Hôtel-Dieu de Montréal[13].

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Charte de la Ville de Montréal sur Publications du Québec
  2. Certaines tendances relatives aux données pour Montréal (V) Data quality note(s) for Montréal, recensements de 2006, 2001 et 1996 sur www.statcan.ca
  3. {{{Títol}}}
  4. Direction de la diversité sociale, Montréal:Ville interculturelle, Ville de Montréal, juin 2011 consulté en ligne le 1er août 2011
  5. Site du CNRTL : étymologie de mont [1]
  6. Québec, Commission de toponymie, « Montréal » sur Commission de toponymie du Québec. Consultat lo 30 de juilh de 2011
  7. Centre d'histoire de Montréal. Le Montréal des Premières Nations. 2011. P. 15.
  8. {{{Títol}}}
  9. 9,0 9,1 Tremblay, Roland (2006). The Saint Lawrence Iroquoians. Corn People.. Montréal, Québec, Canada: Les Éditions de l'Homme. 
  10. Linteau 1992, p. 13
  11. Linteau 1992, p. 16-17
  12. Linteau 1992, p. 22
  13. Bibliothèques Montréal : Jeanne Mance, cofondatrice de Montréal