Charles Baudelaire

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article


Donadas
d · m
Charles Baudelaire
Charles-Pierre Baudelaire
poètaQ4164507lingüista e  escrivan
Q4164507


Naissença 9 d'abril de 1821
N. a París
Decès 31 d'agost de 1867
D. a París
Causa de decès sifilís
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament cementèri de Montparnasse
Lenga mairala
Fogal ancestral

.

Baudelaire signatur.jpg
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession poètaQ4164507lingüista e  escrivan
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
Nom de naissença Charles Pierre Baudelaire
Activitat(s) Poèta, critic d'art, ensagista, traductor
Lenga d'escritura francés, latin
Movement(s) Romantisme - Parnàs - Simbolisme
Genre(s) Poesia, poèma en pròsa, ensag, critic d'art
Òbras
Identificants
BNF 118905823
SUDOC 026709635
BNE XX1721422
GND 118507184
VIAF 17218730
ULAN 500046443


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz a6985818-3431-4e4f-a7e9-0d375fdb40f1
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider






Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Charles Baudelaire.
Charles Baudelaire per Nadar

Charles-Pierre Baudelaire (París, 1821 - idem 1867) foguèt un poèta, critic e traductor francés.

Foguèt un dels poètas mai influents del sègle XIX, e lo nomenèron lo poèta maudit a causa de sa vida de boèmi e sos ensags.

Biografia[modificar | modificar la font]

Enfança[modificar | modificar la font]

Nasquèt a París lo 9 d'abril de 1821.

Lo sieu paire, Joseph-François Baudelaire (ancian preceptor, pintor e cap del Burèu de la Cambra dels Pars), foguèt lo que comencèt son ensenhament.

La seuna maire, Caroline Archimbaut-Dufays (filha d'emigrants franceses a Londres pendent la revolucion de 1793), avià pas 30 ans quand nasquèt Charles-Pierre.

Li ensenhèt l'anglés.

Quand Baudelaire nasquèt, Joseph aviá ja seissanta ans e un filh d'un maridatge anterior, Claude-Alphonse.

Baudelaire serà abarit per la sirventa de la familha, Mariette.Ne sabèm pas grand causa sus ela, mas aguèt una granda influéncia subre la familha. Baudelaire la se ramentarà dins un poema de "Las Flors del mal"

Jean-François Baudelaire moriguèt en 1827, quand Charles n'aviá pas sièis ans, en daissant un pichon eiretatge.


Sa maire se tornèt maridar per convenença amb Jacques Aupick, un de sos vesins, de quaranta ans, que capitèt d' èsser general comandant de la plaça fòrta de París, e qu'èra estat probablament lo sieu amant dempuèi temps. Aquò aguèt un grand impacte emocional sus Baudelaire, que o visquèt coma un abandon, e pas jamai ne capitèt aver una bona relacion amb Aupick.

Aprèp las jornadas revolucionàrias de 1830, aqueste venguèt coronèl a causa de sa participacion a la campanha d'Argeria.

Dos ans mai tard foguèt nomenat cap de l'Estat Major e tota la familha anèt a Lion, ont demorèron quatre ans que lai Baudelaire estudièt al Collège Royal de Lion. Mas Baudelaire s'anujèt e s'escapèt per l'imaginacion del sieu empreisonament. La siá maire, en tot s'impregnar de la personalitat d' Aupick, venguèt de mai en mai rigida e puritana.

En 1836 lo sieu marit ven general de l'Estat Major. Tornèron a París, ont Baudelaire foguèt intèrne al Collège Louis-le-Grand pendent doas annadas e mièja.

Legiguèt alara Sainte-Beuve, Chénier e Musset, que mai tard los criticarà. Obtenguèt lo títol de bachelièr superior, mas per una fauta encara desconeguda, foguèt expulsat del collègi...

Joventut boèmia[modificar | modificar la font]

En 1840 Baudelaire s'inscriguèt a la Facultat de Drech.

Comencèt de frequentar la joventut literària del Quartièr Latin e se faguèt amics novèls, coma Gustave Le Vasseur e Ernest Prarond.

Comencèt tanben dse se far amb Gérard de Nerval, Sainte-Beuve, Théodore de Banville e Balzac. Ven intim amb Louis Menard, que se consacrava a la taxidermia e a la viviseccion d'animals.

Comencèt de menar una vida dissoluda, amb bagarras constantas amb la siá familha a causa de sa dependéncia a las drògas e los ambients boèmis que frequentava. Visitava las prostituidas e mantenguèt ligams amb Sarah, una jove poesa d'al Quartièr Latin. Charles la nomena La Louchette. Probablament ela li balhèt la sifilis.

Dins Las Flors del mal, Baudelaire escriu un poèma que i fa referéncia a Sarah, probablament escrich al moment de la ruptura e del començament d'una relacion amb Jeanne Duval.

La conducha de Baudelaire orrorizava la seuna familha.

Son pairastre, malcontent de la vida dissoluda e libertina que menava Baudelaire, qu'el lo se seriá volgut far dintrar dins la carrièra diplomatica, ensaja de l'aluenhar dels ambients boèmis de París.

En març de 1841 un conselh de familha l'envia a Bordèu amor n'embarque cap a las Mars del Sud. Pendent lo trajècte, que durèt dètz-e-uèch meses, viatgèt fins a Calcuta en companhiá de comerçants e d'oficièrs de l'armada.

De retorn en França, s'installèt tornarmai a París e tornèt a sas ancianas costumas desordenadas.

Comencèt de participar als cercles literaris e artistics e escandalizèt tot París per las siás relacions amb Jeanne Duval, una preciosa mulastra que li inspirariá qualques unas de sas poesias pus brilhantas e discutidas.

Se destaquèt lèu coma critic d'art.

Bon exemple de son trabalh coma critic son las Curiositats esteticas, compilacion postuma de sas apreciacions e L'art romantic (1868), òbra que recampa totes sos trabalhs de critica literària.

Foguèt tanben precursor dins lo domeni de la critica musicala.

Baudelaire revirèt d'autors coma E.T.A. Hoffmann e Edgar Allan Poe.

Darrièras annadas[modificar | modificar la font]

Compromés per la seuna participacion a la Revolucion de 1848, la publicacion de Las Flors del mal en 1857, consideradas ofensas a la morala publica e las bonas mors, lo sieu autor foguèt secutat.

Un òrdre de suprimir sièis dels poèmas e l'esmenda de tres cents francs li impausèt la reedicion de l'òbra en 1861. Dins aquela novèla version apareguèron unes trenta cinc tèxtes inedits. D'aquela epòca son tanben los Pichons poèmas de pròsa (1869), Paradises artificials (1858-1860) e dequ'unas autras òbras.

En 1864 viatgèt en Belgica que lai demorèt doas annadas a Brussèlas.

Ensagèt de ganhar sa vida en fasent de conferéncias d'art mas sens succès. La sifilis li causèt las primièras atacas de paralisi (1865), e los simptòmas d'afasia e d'emiplexia que patiguèt fins a la mòrt apareguèron en 1866.

Sofriguèt un atac a la glèisa de Saint-Loup de Namur. Foguèt transportat d'urgéncia a una clinica de París, ont demorèt sens parlar mas lucid fins a la seuna mòrt en agost de l'an 1867.

Fòrça òbras siás foguèron publicadas après sa mòrt.

Charles Baudelaire es considerat coma lo paire e profèta de la poesia modèrna.

Citacions[modificar | modificar la font]

[1]

...
... vist per en Gustave Courbet (1848-1849)...

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Òbras[modificar | modificar la font]

  • Accessories-text-editor.png
  • Le Salon de 1845 / Lo Salon de 1845 (1845)
  • Le Salon de 1846 / Lo Salon de 1946 (1846)
  • Le Salon de 1859 / Lo Salon de 1859 (1859)
  • Journaux intimes / Jornals intims (1851-1862)
  • Les Paradis artificiels / Los paradises artificials (1860)
  • Curiosités esthétiques / Curiositats esteticas (1868)
  • Réflexions sur quelques-uns de mes contemporains / Reflexions subre qualques unes dels mieus contemporanèus (1862)
  • Richard Wagner et Tannhaüser à Paris / Richard Wagner e Tannhäuser a París (1862)
  • Le Peintre de la vie moderne / Lo Pintor de la vida modèrna (1863)
  • L'œuvre et la vie d'Eugène Delacroix / L'òbra e la vida de n'Eugèni Delacrotz (1863)
  • Mon cœur mis à nu / Mon còr desnusat (1864)
  • L'art romantique / L'art romantic (1869)
  • La Fanfarlo / La Fanfarlo (1847)
  • Du vin et du haschisch / De vin e de hashish (1851)
  • Les Fleurs du mal / Las Flors del mal (1857)
  • Fusées / Fusadas (1867)
  • Petits poèmes en prose o Le Spleen de Paris / Pichons poèmas de pròsa o Lo spleen de París (1862)

a l'entorn de l'òbra e l'artista[modificar | modificar la font]

  • Wikisource logo suggestion - curved books.png

vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Ligams videografics[modificar | modificar la font]

  • Video.jpg
    • sus YouTube... mai de 2470 documents subre en Charles Baudelaire en picar coma clau Charles Baudelaire

Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Se refusèrem de citar aicí totas (un molon molonàs que n'i a...) las reflexions subremisoginas de l'autor d'aicestas, per exemple...: La femna es naturala, valent a dire abominabla. o S'aimar las femnas intelligentas es un plaser de pederasta. No more comment !!