Annada lutz

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte

L’annada lutz (simbòl: al) es una unitat de distància utilizada en astronomia.
Una annada lutz es la distància percorrida par un foton (o pus simplament la lutz) dins lo voide, fòra de tot camp gravitacional o magnetic, en una annada juliana (365,25 jorns ; o : 31 557 600 segondas). La velocitat de la lutz dins lo voide essent (per definicion del mètre) de 299 792 458 m/s, una annada lutz es exactament egala a : 9 460 730 472 580,800 km9 461 miliards de quilomètres = 9,461 Pm o 9 461 Tm.
(1 pentamètre (Pm) es egal a 1015 m) (1 teramètre (Tm) es egal a 1012 m)

1 al ≈ 9,461 Pm = 9,461×1015 m

Utilizacion usuala de l'annada lutz[modificar | modificar la font]

L'annada lutz s'utiliza subretot en vulgarizacion per exprimir las distàncias interstellaras e intergalacticas, perque aquela unitat es facilament accessibla pel grand public : representa lo temps mes per la lutz per percorrir la distància citada.

Per exemple, l'estela pus prèpa del Sistèma Solar, Proxima Centauri, se tròba a 4,22 annadas lutz, e que l'alò de nòstra galaxia, la Via Lactèa, a un diamètre de prèp de 100 000 annadas lutz. La galaxia d'Andromèda se situa a prèp de 2,5 milions d'annadas lutz.

Sosunitats[modificar | modificar la font]

En multiplicant la velocitat de la lutz per un temps causit, se construsís d'unitats parentas, coma per exemple l'ora lutz que val exactament 1 079 252 848,8 km.

Atal Pluton orbita a una distància mejana de 5,47 ora lutz del Solelh. E la Tèrra orbita a 8,32 minutas lutz del Solelh (autrament dich l'unitat astronomica val 8,32 minutas lutz), e la Luna orbita a 1,28 segonda lutz de la Tèrra.

Lo mes lutz s'utiliza pauc, perque sa valor es pas precisament definida. Las institucions oficialas s'interèssan gaire a aquelas unitats derivadas; es pas possible de dire se lo mes lutz val per exemple 30 jorns lutz, o un dotzen de l'annada lutz.

Evalucion en quilomètres :

  • una segonda lutz ≈ 300 000 km,
  • una minuta lutz ≈ 18 000 000 km,
  • una ora lutz : 60 x 60 x 300 000 km ≈ 1 080 000 000 km,
  • un jorn lutz : 24 x 60 x 60 x 300 000 km ≈ 25 920 000 000 km,
  • une annada lutz : 365 [1] x 24 x 60 x 60 x 300 000 km9 460 800 000 000 km.

Autras unitats astrofisicas[modificar | modificar la font]

L'annada lutz es rarament utilizada pels astronòms professionals, que li preferisson lo parsec (pc), perque es dirèctament ligat a la parallaxi de l'estela visada (un parsec equival a prèp de 3,26 annadas lutz).

Pels objèctes del Sistèma Solar, s'utiliza pus sovent l'unitat astronomica (ua), basada sus la distància tèrra solelh (una annada lutz val 63 241,077 ua, una unitat astronomica val prèp de 8 minutas lutz).

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. La velocitat de la lutz essent arredondida aquí a 103 prèp, es inutil de prendre una valor de l'annada pus precisa coma 365,24 jorns

Nòtas[modificar | modificar la font]

S'òm pren la valor seguenta : una annada lutz = 9 460 800 000 000 km, alara :

  • Un TGV (s'òm estima sa velocitat maximala a 500 km/h) metriá prèp de 1 881 536 ans per percorrir una annada lutz.
  • Una fusada Ariane 5 (s'òm estima sa velocitat mejana aprèp l'envòl a 8 000 km/h) metriá prèp de 135 000 ans per percorrir una annada lutz.

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Articles connèxes[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]