Règnes del viu

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz règne.
Ierarquia de la classificacion scientifica

Lo règne[1] es l'element mai naut de la classificacion dels èssers vius.

Istoric[modificar | modificar la font]

Al sègle III ab. J.-C., Teofrast faguèt una lista d'unas 500 espècias dins sos dos obratges majors : Historia de Plantis (L'istòria de las plantas) e De Causis Plantarum (De causas de las plantas). Quitament se s’interessèt sustot a las plantas per de rasons medicalas, foguèt menat a las classar per categorias en foncion de lor mejan de reproduccion.

Al sègle Ièr aprèp Jèsus-Crist, Dioscorid descriguèt dins sas Materia Medica mai de 600 vegetals diferents. Aqueste libre foguèt editat pendant gaireben mila ans.

Entrò al començament del sègle XX lo règne viu èra partejat en monde animal e monde vegetal. Los primièrs èssers unicellulars èran alara classats coma protozoaris mentre que los bactèris èran classats coma vegetals.

Lèu, los campairòls que, mentre qu’an una organizacion de tipe vegetal, son desprovesits de clorofilla e se noirisson a partir de matèrias organicas (coma los animals).

Enfin, entre los èssers unicellulars, coma los flagellats, certans an de clorofilla e d'autres non. Aquestes flagellats estructuralament omogenèus poirián doncas èsser d’animals o de vegetals.

Evolucion dels sistèmas de classificacion e dels règnes

Haeckel (1894)
Tres règnes
Whittaker (1969)
Cinc règnes
Woese (1977)
Sièis règnes
Woese (1990)
Tres domenis
Animals Animals Animals Eucariòtas
Vegetals Campairòls Campairòls
Vegetals Vegetals
Protozoaris Protistas Protistas
Monera Arqueobactèris Procariòtas Archaea
Eubacteria Bactèris

Cinc règnes del viu Los tres domenis del viu

Nòtas[modificar | modificar la font]

  • Qualques autors considèran que las algas se deurián ajustar als protistas, amb los quals formarián pas qu'un sol grop, los proctotistas.
  • A l'origina, se classificava los campairòls dins lo règne vegetal. Lor aparelh vegetatiu de tipe micelian es constituit de filaments, sens rasics, ni tijas o fuèlhas. Son tanben desprovesits de clorofilla. Se noirisson de matèrias organicas. Aquestes diferents punts explican la creacion d'un renhe dels campairòls de plen drech. Cal notar que s’ignòra se l'abséncia de clorofilla dels campairòls es originala o se s'es producha al cors de l'evolucion.

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

  • Lo projècte « tree of life » (recensa las darrièras informacions de classificacion dins l'arbre del viu) : http://www.tolweb.org

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Dins la nòrma classica de l'occitan, la gramatica d'Alibèrt preconiza de preferéncia la forma règne (p. 469). D'autras formas documentadas son regne, rèine, reine, renhe.