Periòde de las Cinc Dinastias e dels Detz Reialmes

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Mapa de las cinc dinastias e dels dètz reialmes

Lo periòde de las Cinc Dinastias e dels Dètz Reialmes (chinés: 五代十國, simplificat 五代十国, Wǔdài Shíguó) es una èra de trebol politic en China entre 907 e 979, seguent la casuda de la dinastia Tang e precedent la dinastia Song. Pendent aquel periòde, cins dinastias se succedisson rapidament dins lo nòrd de la China, pendent que mai de dotze Estats independents son fondats subretot dins lo sud. Tradicionalament, sonque dètz reialmes son retenguts. D'istorians, coma Bo Yang, comptan 11 reialmes incorporant los Estats de Yan e Qi, mas en excluissent los Han del Nòrd, considerats coma la continuacion dels Han posteriors. Aquela epòca acaba tanben a la fondacion de la dinastia Liao dins lo Nòrd de la China.

Las Cinc Dinastias son:

Los Dètz Reialmes son:

D'autres regimes son repertoriats: Yan, Qi, Zhao, Yiwu Jiedushi, Dingnan Jiedushi, Wuping Jiedushi, Qingyuan Jiedushi, Yin, Ganzhou, Shazhou, Liangzhou.

Contèxte[modificar | modificar la font]

Festenals nocturnes de Han Xizai, per Gu Hongzhong, sègle X.
Pintura d'un artista chinés, Li Cheng (c. 919–967).
Arca de pèira, periòde de las cinx dinastias (907-960), China, Musèu de Suzhou.

A la fin de la dinastia Tang, lo govèrn imperial dona totjorn mai de poders als jiedushi, los governaires militars regionals. La rebellion de Huang Chao aflaquís un pauc mai lo poder imperial e al començament del sègle X lo jiedushi obten de facto l'independéncia de son territòri. Aquel inaugura lo periòde de las Cinq Dinastias e dels Dètz Reialmes.

Vaquí los principals jiedushi de l'epòca:

China del Nòrd[modificar | modificar la font]

China del Sud[modificar | modificar la font]

Referencias[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Xiong, Historical Dictionary of Medieval China, Lanham, Scarecrow Press, coll. « Historical dictionaries of ancient civilizations and historical eras », (ISBN 978-0-8108-6053-7)
  • Lewis, China's Cosmopolitan Empire : The Tang Dynasty, Cambridge et Londres, Belknap Press of Harvard University Press, coll. « History of imperial China »,
  • (en) Twitchett e Smith (dir.), The Cambridge history of China, Volume 5 Part One: The Sung Dynasty and Its Precursors, 907–1279, Cambridge, Cambridge University Press, (ISBN 978-0-521-81248-1)