Ouagadougou

Ouagadougou es la vila mai importanta e la capitala de Burkina Faso. Sa populacion es de 2,4 milions de personas en 2019^[1]. Los abitants son apelats Ouagalais.e en francés. L’actual cònsol màger de la vila es Armand Béouindé dempuèi 2016^[2].

L’origina del nom

Lo nom es una deformacion de « Wogodogo » e significa "aquí ont se recep d'onors, de respècte."^[3]

*Ouagadougou*
Localizacion de la vila en Burkina Faso
País	Burkina Faso
Superfícia	219 km²
Populacion	2 415 266 (2019)
Latitud	15° 36' N
Longitud	32°32' È

Geografia

La vila es situada dins la “Region” Centre e dins la “Província” de Kadiogo, dins lo centre del país.

Climat

La vila es somesa a un climat tropical de savana, comprenent doas sasons : la sason seca e la sason de las pluèjas^[4].

La sason seca dura de la mitat d’octòbre a la mitat de mai. Es possible de la divisar en 3 periòdes.

- Entre octòbre e novembre, es un periòde de transicion entre la monson e l’harmattan, un vent sec e caud. L'amplitud termica es importanta.

- Del mes de decembre fins a febrièr, es lo periòde mai fresc. Pendent la nuèch, las temperaturas minimalas son a l’entorn de 13/14°C. L’harmattan bufa e pòrta un aire fòrça sec.

- De la fin del mes de febrièr fins a la fin del mes d’abril, l’harmattan tomba e lo calimàs s’installa. Las temperaturas pòdon montar fins a 44/45°C pendent la jornada e demorar a mai de 30°C la nuèch, particularament en abril.

La sason de las pluèjas se debana de la mitat de mai fins a la mitat d’octòbre. Es lo temps de la monson. Lo pic de las pluèjas es al mes d’agost. Los primièrs aigacis auratjoses pòdon de còps tombar a la fin del mes d'abril. Aquela pluèja s’apèla “la pluèja de las mangas”^[5].

Istòria

La vila foguèt creada al sègle XI par los Nyonyonsés e se fa capitala de l’empèri Mossi pendent lo sègle XV. Mas es solament en 1881 que Ouagadougou serà la residéncia permanenta dels emperadors (morho-naba). La vila foguèt la capitala del territòri de la Nauta-Vòlta, ancian nom del Burkina Faso^[6].

Dempuèi las annadas 50 e l’arribada del camin de fer, la vila creis rapidament. La populacion passa de 60 000 abitants en 1960 a 2,4 milions en 2019. Aquò necessita d’amainatjaments urbans importants. De quartièrs novèls coma Petit Paris, Gounghin, Ouaga 2000 o Zone du bois, son creats^[6].

D’atemptats son comeses en 2016^[7], 2017^[8] e 2018^[9]. Aquelas atacas son reivindicadas per de grops terroristas.

Luòcs emblematics

La plaça de la nacion (o plaça de la revolucion) es situada en centre-vilà e a proximitat dels sètis de mantuna institucion governamentala. La superficia es de 25 000m². La plaça de la Nacion es un luòc que coneis mai d’una manifestacion d'òrdre politic, sindical, de la societat civila e d'activitats divèrsas^[10].

Lo monument dels martirs, o monument als eròis nacionals, es dins lo quartièr de Ouaga 2000, dins lo sud de la capitala. Es bastit entre 2002 e 2008 per un còst de 2,5 miliards de francs CFA (3,8 milions d’euròs). Sa nautor es de 55m. La tòca d’aquel bastiment es de far omenatge a las personalitats e martirs qu'an marcat l'istòria del país per lor engatjament patriotic^[11]. Abriga tanben lo musèu de l'istòria politica de Burkina Faso. Se pòt trobar una estela amb lo nom dels 28 personas que son defuntadas pendent l’insurreccion de 2014^[12].

L’ostal del pòble compòrta una sala de 2 500 plaças e a una arquitectura que sembla a una casa tradicionala^[13].

Lo CENESA (Centre nacional dels arts, dels espectacles e de l'audiovisual) es una sala d’espectacle cobèrta de 725 plaças^[14].

La ciutat compòrta mantun musèu^[15] coma lo musèu de l’istòria nacionala o lo musèu de la musica.

L’estadi del 4 d’agost es una estructura de 35 000 plaças qu'aculhís las partidas de l'equipa nacionala de fotbòl^[16].

Eveniments culturals

Lo FESPACO^[17] (Festival panafrican del cinemà e de la television de Ouagadougou) es creat en 1969 e se debana cada dos ans. Es l’un dels mai importants festivals de cinemà en Africa. Lo prèmi se sona “lo garanhon d’aur”. Lo garanhon es lo simbòl del país^[18].

En alternança amb lo FESPACO, se debana Les récréathrâles, un festival de teatre. Lo festival dura una setmana e a luòc dins una carrièra de la vila, barrada per l’escasença^[19].

Totjorn cada doas annadas, lo SIAO (Salon Internacional de l’artesanat de Ouagadougou) a per tòca de metre en valor l’artesanat african^[20]. Aquela manifestacion amassa d’artesans del mond entièr.

Lo pargue Bangr Weogo, que vòl dire en mooré “lo bòsc del saber”, es un pargue de 240 ectaras. Mantuna estructura i es presenta coma un jardin botanic, un zòo e de terrens d'espòrts^[21].

Capitalas d’Africa
Africa del Nòrd	Argièr · Lo Caire · Trípol · Rabat · Nouakchott · Khartom · Tunis	Africa de l'Oèst	Porto Novo · Ouagadougou · Praia · Yamoussoukro · Banjul · Accra · Conakry · Bissau · Monròvia · Bamako · Niamey · Abuja · Dakar · Freetown · Lomé
Africa Centrala	Yaoundé · Bangui · Brazzaville · Kinshasa · Liuravila · Ciutat de La Patz · São Tomé · N'Djamena	Africa de l'Èst	Gitega · Jiboti · Asmara · Addis Abeba · Nairòbi · Kampala · Kigali · Victòria · Mogadisho · Dodoma
Africa Australa	Pretòria · Luanda · Gaborone · Moròni · Maseru · Antananarivo · Lilongwe · Port Louis · Maputo · Windhoek · Mbabane · Lusaka · Harare	Autras vilas principalas e capitalas economicas	Abidjan · Alexàndria · Casablanca · Dar es Salaam · Durban · Lagos · Lo Cap · Johannesburg

Nòtas e referéncias

[1] ttps://www.insd.bf/sites/default/files/2023-02/MONOGRAPHIE%20DE%20OUAGADOUGOU_5E%20RGPH.pdf

[2] ttps://lepays.bf/mairie-centrale-de-ouagadougou-cv-nouveau-bourgmestre/

[3] ttps://web.archive.org/web/20250206132549/https://mairie-ouaga.bf/la-commune/presentation/historique

[4] ttps://fr.weatherspark.com/y/40160/M%C3%A9t%C3%A9o-moyenne-%C3%A0-Ouagadougou-Burkina-Faso-tout-au-long-de-l'ann%C3%A9e

[5] ttps://fr.allafrica.com/stories/201004140903.html

[:0-6] 6,0 et ^6,1 "Les origines de Ouagadougou à nos jours", Pierre Claver Hien et Maxime Compaoré, 2004.

[7] ttps://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/burkina-faso/attaque-d-un-hotel-a-ouagadougou/ce-que-l-on-sait-de-l-attaque-par-des-jihadistes-d-un-hotel-a-ouagadougou_1271795.html

[8] ttps://www.rfi.fr/fr/afrique/20170814-burkina-faso-attaque-terroriste-ouagadougou-point-enquete

[9] ttps://www.rfi.fr/fr/afrique/20180302-burkina-faso-attaques-ouagadougou-film-journee

[10] ttps://citeelegance.net/?p=2372

[11] ttps://panafreecart.com/ouagadougou/

[12] ttps://lefaso.net/spip.php?article64996

[13] ttps://radarsburkina.net/index.php/fr/societe/1435-de-la-maison-du-parti-a-la-maison-du-peuple

[14] ttps://lefaso.net/spip.php?article17204

[15] ttps://waxeho.com/musees-incontournables-au-burkina-faso/

[16] ttps://web.archive.org/web/20250124110236/https://fr.soccerway.com/venues/burkina-faso/stade-du-4-aout/

[17] ttps://fespaco.bf/

[18] ttps://matinlibre.bf/tous-sur-les-armoiries-du-burkina-faso/

[19] ttps://web.archive.org/web/20250513234348/https://recreatrales.org/fr/

[20] ttps://siao.bf/

[21] ttps://www.ontb.bf/visites/parcs/bangre-weogo

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]