Francesc Ferrer

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

Francesc Ferrer

Francesc Ferrer a l'entorn de 1910

Naissença 10 de genièr de 1859
[[Fichièr:Modèl:Country flag alias Catalonha|20x18px|border|Modèl:Country alias Catalonha]] Alella
N. a
Decès 13 d'octobre de 1909
Barcelona
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
Nom de naissença Francesc Ferrer i Guàrdia
Activitat(s) pedagòg
Genre(s) pedagogia libertària

Francesc Ferrer i Guàrdia (Alella, 10 de genièr de 1859 - Barcelona, 13 d'octobre de 1909) foguèt un pedagòg catalan. En 1901 creèt l'Escòla Modèrna, un projècte practic de pedagogia libertària. Foguè tanben l'autor de l'òbra sonada L'Escola Moderna, libre que i expausèt sos principis pedagogics.

Foguèt acusat d'aver incitat la revòlta que recebèt lo nom de Setmana Tragica que se debanèt a Barcelona en 1909. Condemnat a mòrt, foguèt fusilhat lo 13 d'octobre dins lo castèl de Montjuïc.

Biografia[modificar | modificar la font]

Enfància e joventut[modificar | modificar la font]

Francesc Ferrer nasquèt en 1859 a Alella, un vilatge del litoral barcelonés e comarca del Maresme. Sos parents, Jaume Ferrer e Maria Àngels Guàrdia, èran de pageses amonedats, proprietaris del mas Boter (Coma Clara). Dins aquela familha tradicionalista, fòrça catolica e mai monarquica, lo futur pedagòg e son fraire Josep se sentissián pas gaire d'aise, çò que fa que posteriorament venguèron totes dos anticlericals. Mai tard Francesc se faguèt membre de la lòtja maçonica Veritat de Barcelona. Aprèp un problèma amb lo capelan del vilatge que fasiá son educacion, sa familha decidiguèt de lo castigar. Aital quand faguèt 14 ans, sos parents lo mandèron trabalhar a Barcelona, ​​ont dintrèt en aprendissatge dins un comèrci de farinas del districte de Sant Martí de Provençals. Lo proprietari d'aquel negòci l'inscriguèt a de corses del vèspre e li faguèt descobrir los ideals republicans. Aprèp, d'un biais autodidacta, s'interessèt e estudièt d'a fons la doctrina de Francesc Pi i Margall e las tèsis internacionalistas.

Lo periòde republican[modificar | modificar la font]

En 1883 comencèt a trabalhar coma contrarotlador de la linha de tren Barcelona-Cervera que portava fins a la frontièra francesa. Foguèt durant son temps a la companhiá de camin de fèrre que coneguèt Teresa Sanmartí qu'esposèt posteriorament. Aprofechèt l'escasença qu'aviá de sortir de l'estat espanhòl per servir de messatgièr a Manuel Ruiz Zorrilla, un politician exiliat en França, menaire del Partit Republican Progressista que Ferrer n'èra vengut militant qualque temps abans. Donèt son supòrt en 1886 a la rebellion militara capitanejada pel general Villacampa, un partisan de Ruiz Zorrilla, qu'aviá per tòca de proclamar la Republica. Pasmens lo còp d'estat foncionèt pas e Ferrer se deguèt exiliar el tanben en França. Partiguèt alara s'installar a París, amb sa femna, que li donèt puèi tres enfants. Dins la capitala francesa subrevisquèt penosament. Trabalhèt primièr coma vendeire de vins, dobriguèt un pichòt restaurant dins la carrièra del Pont Neuf; mas sas entrepresas capitèron pas, e la familha se trobava gaireben en situacion de misèria cronica. Subrevisquèt en far de corses d'espanhòl, e a l'encòp fasiá de secretari sens salari de Ruiz Zorrilla.

Fins a la decada de 1890 se mantenguèt fidèl a l'ideologia republicana, mas a partir d'aquel moment comencèt a s'orientar dapasset cap a l'anarquisme. Participèt en 1892 al Congrès Universal de Liurapensada que foguèt organizat a Madrid per la Federacion Internacionala de Liurapensada qu'aviá sa sedença a Brussèlas.

L'engatjament dins l'anarquisme[modificar | modificar la font]

L'an seguent, en 1893 se disseparèt de son esposa, Teresa. Aquesta, qu'èra en desacòrdi sus la garda de sas filhas, ensagèt de lo tuar lo 12 de junh de 1894. Malgrat aquel ensag d'assassinat, Ferrer volguèt pas denonciar son anciana molhèr e l'afar anèt pas jamai al tribunal. Foguèt durant aquel temps que coneguèt alara l'ensenhaira liurapensadora Léopoldine Bonnard que se maridèt amb ela qualque ans mai tard, en 1899.