Paleogèn

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

Lo Paleogèn o terciari primairenc es lo pus ancian periòde geologic del Cenozoïc; comencèt fa 65,5 ± 0,3 milions d'ans e acabèt fa 23,03 milions d'ans. Seguís l'escantiment del Cretacèu-Terciari e precedís lo neogèn.

Amb una durada d'unes 43 de milions d'ans, lo Paleogèn es l'epòca que i se faguèt l'evolucion dels mamifèrs d'espècias pichonas e relativament pauc importantas cap a una larga paleta d'espècias desparièras après l'escantiment del Cretacèu-Terciari que marquèt la fin del Cretacèu. Se dividís en Paleocèn, Eocèn e Oligocèn.

Lo periòde Paleogèn marquèt un temps de transicion en l'istòria de la Tèrra. Lo cambiament climatic mai prigond foguèt l'enfriament de las regions polaras. En lo contorn global se formèron cadenas montanhudas actualas en America del Nòrd (Ressègue Nevada e de Montanhas Rocosas) e en Euròpa (Alps, de cadenas Ibericas, Beticas, Pirenèu e Cantabrica). Los sediments qu'enregistran aquestes e d'autres eveniments cenozoics son, dins la siá majoritat, pas assolidats, a excepcion de carbonats e qualques siliciclastics litificats.

Los organismes que demorèron en los oceans son los taxons que persistisson uèi jorn. Envolopa la tèrra, las angiospèrmes del Paleogèn èran sembladas a las del Cretacèu superior. La vida animal cambièt drasticament; los mamifèrs, en general pichones a l'inici del Paleogèn, èran ja fòrça semblats als actuals a de fins del periòde. Importants en lo periòde foguèron: cavals, foraminifèrs, monards, de plantas amb flor, la diversificacion dels mamifèrs, la formacion del carbon, los Alps e en Chile la subduccion de tipe Andin.