Enfant

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Grop de mainatges palestinans a Jenin.
Mapa que mòstra la reparticion dels minors de 15 ans dins diferents Estats en 2005

Un enfant o mainatge es, del punt de vista del desvolopament psicobiologic, tot èsser uman qu'es pas arribat a la pubertat. Coma sinonim d'enfantin o pueril, lo tèrme s'utiliza tanben per aqueles que son pas considerats adults. Tanben lo tèrme s'utiliza per nomenar l'adolescéncia.

En foncion de la seunaa evolucion psicoafectiva, psicomotritz e cognitiva, los recents nascuts son sovent nomenats nenons per los diferenciar d'aqueles que son arribats a una certena autonomia.

En tèrmes generals o juridics, l'enfant es tota persona minora d'edat.

Definicion legala de l'enfant[modificar | modificar la font]

La Convencion suls dreches de l’enfant, en vigor dempuèi lo 2 de setembre de 1990, senhala que « Al sens de la presenta Convencion, un enfant s’entend de tot èsser uman edat de mens de detz e uèit ans, levat se la majoritat es atencha abans en vertut de la legislacion que li es applicabla »[1] Las edats consideradas fluctuan segon lo contèxte, encara que lo tèrme enfant sol s'utiliza per designar los minors entre 12 e 14 ans, se nomenan joves o adolescents aqueles que passèron aquelas edats.

L'idèa d'enfant coma lo concèpte d'infança, varia fòrça tot lo long de l'istòria e segon las diverses societats e culturas.

La "Jornada internacionala de l'enfant" se celèbra cada an lo 20 de novembre.

Desvolopament de l'enfança[modificar | modificar la font]

Lo nenet.

Lo desvolopament de l'enfança es l'estudi dels proceses e los mecanismes qu'acompanhan lo desvolopament fisic e mental d'un enfant mentre qu'arriba a la seuna maduretat.

La pediatria es la branca de la medecina que se referís al suènh dels nenons de la infança cap a adolescencia, e fins als joves adults (edats 0-21 ans).

Aquelas escalas d'edats son aproximativas, e pòdon variar segon cultura. La lista seguenta rebat lo concèpte de desvolopament de l'enfant al sègle XXI:

Concepcion

  • Zigòt, de la concepcion, fertilizacion. Al moment l'èsser es unicellular
  • Embrion, es lo periòde ont l'èsser encara a pas forma umana (es pas reconeissable a primièra vista)
  • fétus, darrièra fasa o preparacion a la naisseça, se reconéis a primièra vista coma un èsser uman

Enfança

Adolecéncia

Estats del desvolopament[modificar | modificar la font]

Naissença e primièrs meses[modificar | modificar la font]

Un còp passat los nòu meses de gestacion, e se l’emprenhament acabèt coma cal, l'embrion uman ja es pro desenvolopat per subreviure d'esperel, en aquel moment se produch las jasilhas e la naissença de l'èsser. Las jasilhas normalament se debanan en tres etapas: lo trabalh de jasilhas, que dura gaireben d'entre doas e detz e uèit oras; las jasilhas pròpiament dich, que duran de quinze minutas a doas oras, e l’expulsion del placentà), que dura una vintena de minutas.

A aquel moment lo recent nascut ven independent de la seuna maire e aquel ven capable realizar lèu una granda adaptacion a l'entorn. Las foncions qu'exerciá la maire per el (Respiratòria, circulatòria, digestiva e de regulacion de la temperatura) las deu far lo quite nenet.

Dins las primièras segondas après la naissença lo nenet deu respirar d'esperel, alara se realiza un cambiament fondamental de l’aparelh circulatòri: la sang pasa pas mai per la placentá maternala, mas los cal fa cap mejans los seus palmons. Los nutriments a partir d’aquel moment arribarán mejans de la lach, e l’aparelh digestiu començarà a foncionar pel primièr còp. Lo nenet qu'èra sempre a una temperatura constanta de trenta e sièis gras e mièg, deurà s’adaptar al mitan, alara será necessari que lo sistèma de regulacion de la temperatura se ponga en marcha. Totes aqueles cambiaments los realiza lo nenet dins los primièrs jorns de sa vida.

Estats del nenet[modificar | modificar la font]

Los primièrs jorns de vida lo nenet passa pels 6 estats seguents[2]

  1. Sòm irregular: estat ont lo nenet dormís, mas es pas un sòm prigond, perque a vegades a los uèlhs mièg obèrts.
  2. Sòm regular, dins aquel cas lo nenet dormís prigondament.
  3. Estat de somnoléncia, ont lo nenet es mièg desrevelhat, mièg endormit.
  4. Estat d’alèrta inactiva: Lo nenon es plan desrevelhat, mas demora fòrça tranquil, sens cap de tipe d’activitat.
  5. Estat d’alèrta activa: Lo nenon es desrevelhat e manten una intensa activitat fisica: movement dels braces, cambas, uèlhs, eca.
  6. Los plors: es sens dobte lo mejan de comunicacion del nenet amb l'entorn, se planh quand a quin que siá problema o necessitat: a talent, a fa pisson o cacà, endacòm a mal, eca. Caduna d’aquelas situacions dona luòc a un tipe de plor diferent, alara aqueles son difícils de distingir.

D’aqueles estats, lo mai frequent es lo sòm, que siá regular o non, e lo mens abitual es los plors.

La creissença fisica[modificar | modificar la font]

La creissença de l'embrion pendent lo tresen trimèstre de gestacion (quand se prepara a la naissença) s'accelera de biais fòrça notable. Aquela creissença contunha a grand velocitat pendent los primièrs ans de sa vida, mas subretot dins lo primièr. Aquela creissença fisica permetrá al nenet de desvolupar la motricitat, e alara, l’exploracion del mitan, que, tanben, es indispensable pel desvolopament cognitiu.

Aquela creissença fisica es preprogramada geneticament e que dins los gèns d’una persona es ja presenta l'informacion que nos dicta, gaireben e dins de marges, quines serán las caracteristicas fisicas de la persona coma, per exemple, la talha. Pasmens, se lo mitan (l’alimentacion, l'igièna, las condicions sanitàrias, las malautiás de causa extèrna, eca.) es pas propici, la creissença fisica pòt mermar, alara que s'aquel es fòrça bon, pòt aumentar.

La creissença e lo desvolopament psicomotor dels nenets es determinat per doas leis fonamentalas:

  • Lei proximodistala, la creissença e lo contraròtle del còs seguís un òrdre que va d’un ais central imaginari, que dividís lo còs en doas mitats longitudinalas, cap a la periferia. Es a dire, lo nenet dominará e contrarotlarà abans las articulacions de l’espatla aquelas del ponhet. (la creissença dins l'utèr maternal tanben aviá seguit aquel òrdre)
  • Lei cefalocaudala, Lo domèni psicomotor e aquel de creissença se debana de la tèsta cap als pés, atal lo nenet será capable de contrarotlar e dominar lo cap abans de poder mantenir lo tronc recte o de poder manipular los objèctes amb las mans. Del punt de vista de la creissença, vaqui la causa per que lo cap del nenet es fòrça mai gros que lo rèsta del còs (proporcionalament).
Lo desvolopament de la cervèl[modificar | modificar la font]

La creissença del cervèl es totalament ligat a l’evolucion del nenet essent plan rapid e complèxe pendent los dos primièrs ans de vida. A la naissença lo cervèl es gaireben 25% de la talha e del pes d'un cervèl adult, cap al primièr an, gaireben 50 per cent, e a dos ans 75 per cent.

Lo primièr airal del cervèl que madura dins lo temps es l’airal de la moticitat, seguit per aquel sensorial, dins aquel òrdre: tocar, vision, ausida; mai tard la maduracion avança cap als airals mai especifics que permeton l’apareisson de fòrça foncions psicologicas mai concrètas, coma per exemple, lo lengatge. La maduracion del cervèl comença dins las sisas mai intèrnas anant s'expandissent cap a las sisas mai extèrnas (còrtex), pendent los dos primièrs ans de vida, lo còrtex se desenvolopa repidament, fasent que las conductas del nenet començan a venir voluntàrias a partir dels meses tresen o quatren de vida. Aquela maduracion e creissença permet que entre lo primer e segon an de vida comença a dominar lo lengatge e las foncions simbolicas. Cal dire tanben que tot aquó es ligat a l’experiéncia del nenet.

A partir de dos ans lo desvolopament cerebral contunha tot en se centrant dins l’establiment de connexions entre neurònas e l’aument de la velocitat de las pulsacions electricas, e tanben de l'integracion de l’activitat corticala. Aquela maduracion permet que pòscan aparèisser los processes novèls e conduchas mai complèxas coma, per exemple, l’atencion e un melhor lengatge e la mestresa del còs. Tota aquela maduracion contunha pendent l'infança e qualques aspèctes fins a l’adolescéncia. [3]

Desvolopament fisic e psicomotor des de los dos ans[modificar | modificar la font]

Desvolopament motor [5]
Edat Acció Edat Acció
0 mes Posicion foetal (de bocaterrosa) 8 mes Es sosté dret amb ajuda
1 mes Aixeca la barbeta (de bocaterrosa) 9 mes S'aguanta recolzat
2 mes Aixeca el tòrax (de bocaterrosa) 10 mes Gateig
3 mes Ensaja agafar objectes 11 mes Camina amb ajuda
4 mes S'asseu amb ajuda 12 mes Es manté dret agafat
5 mes Pòt agafar objectes 13 mes S'enfila per l'escala
6 mes Agafa objectes oscillants 14 mes Es manté dret sol
7 mes S'asseu sol 15 mes Camina


Desvolopament fisic e psicomotor des de los seis ans[modificar | modificar la font]

Lo desvolopament après seis ans[modificar | modificar la font]

La creissença[modificar | modificar la font]

La maduracion òssia e musclar[modificar | modificar la font]

Desvolopament de la denticion[modificar | modificar la font]

L’aparelh cardiocirculatòri[modificar | modificar la font]

L’aparelh respiratòri[modificar | modificar la font]

Lo sistèma immunologic[modificar | modificar la font]

L’aparelh digestiu[modificar | modificar la font]

Lo sistèma renal e excretèri[modificar | modificar la font]

L’aparelh genital[modificar | modificar la font]

Lo sistèma nerviós motor[modificar | modificar la font]

L'interactiu amb l'entorn[modificar | modificar la font]

Lo lengatge[modificar | modificar la font]

Lo dibuix: Estadis grafics[modificar | modificar la font]

Desvolopament cognitiu e sensorial[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. (ca)Convencion suls dreches de l’enfant wikisource
  2. http://perezcastello.typepad.com/modul_2/2003/12/b_els_estats_de.html
  3. http://perezcastello.typepad.com/modul_2/2003/12/5_el_desenvolup.html
  4. 4,0 4,1 Creixement i desenvolupament dels infants de 0 a 6 anys, pag. 39
  5. Creissença e desvolopament dels infants de 0 a 6 ans, pag. 48
  6. Creissença e desvolopament dels enfants de 0 a 6 ans, pag. 42
  7. Creixement i desenvolupament dels infants de 0 a 6 anys, pag. 43
  8. 8,0 8,1 Creixement i desenvolupament dels infants de 0 a 6 anys, pag. 44
  9. Creixement i desenvolupament dels infants de 0 a 6 anys, pag. 50
  10. 10,0 10,1 10,2 [http://www.learningdesign.com/Portfolio/DrawDev/kiddrawing.html#anchor2468272

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]