Castanea sativa
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
|
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
_1.jpg) |
|||||||||
| Castanea sativa | |||||||||
| Classificacion classica | |||||||||
| Règne | Plantae | ||||||||
| Division | Magnoliophyta | ||||||||
| Classa | Magnoliopsida | ||||||||
| Òrdre | Fagales | ||||||||
| Familha | Fagaceae | ||||||||
| Genre | Castanea | ||||||||
| Nom binomial | |||||||||
| Castanea sativa M., 1768 |
|||||||||
| Classificacion filogenetica | |||||||||
| Òrdre | Fagales | ||||||||
| Familha | Fagaceae | ||||||||
 |
|||||||||
| Castanhas dins lo pelon | |||||||||
Percorrètz la biologia sus Wikipèdia :
|
|||||||||
Lo castanh (var. chastanh) o lo castanhièr (var castanhier/-nhèr, chastanhier/-nhèir/-nhièr) es un arbre de las fuèlhas caducas, de la familha dels fagacèus (tan coma lo garric o lo fau). Produtz un fruch, la castanha (o chastanha).
[modificar] Descripcion
Es un arbre bèl (de 25 m a 35 m) amb de brancas longas e de grandas fuèlhas caducas dentadas (que pòdon mesurar fins a 25 cm en longor e 4 a 8 cm en largor). La selva ont lo castanhièr es majoritari se ditz una castanhal (Carcin, Roergue), una castanhau (Orlhac), una chastanhèira (Auvèrnhe), un castanet o chastanet (Cevenas), una castanheda (Gasconha), una castanhareda (Provença) o una chastanheirada (Lemosin), etc. E se'n tira lo nom del parçan de la Castanhau qu'es a l'entorn d'Orlhac.
La longevitat del castanhièr es plan bèla, de 500 a 1500 ans. Un castanhièr sicilian: Il Castagno dei Cento Cavalli sus la comuna de Sant'Alfio (sul penjal d'Ètna) auriá entre 2000 e 4000 ans.
Lo castanhièr florís de junh a julhet, las flors mascles nòlon alara a espèrma. Las castanhas tomban tre lo mes d'octobre. L'arbre es monoïc: se tròba sul meteis arbre de flors unisexuadas, mascles e femes, dispausadas en caton dreiçat a la florason.
Lo pelon, involucre verd e espinós, envelopa los fruches, las castanhas, de 1 a 3 per pelon. Pels botanistas son d'aquènis. Cadun d'aqueles fruches es format d'un clòsc prim e correjós, la pelòfa (lo pericarp pels botanistas) e conten una grana, de còps doas, envelopada d'una pellicula rogenca e astringenta, que dintra dins los plecs de l'amètla e que cal levar abans de consomar.
[modificar] Etimologia
Castanhièr ven del latin castanea, derivat del grèc kastanon. Aquel nom fariá referéncia a Kastanon, una vila de Tessàlia famosa dins l'Antiquitat per sas castanhas. Castanea designava lo garric abans de designar lo castanhièr. Sativus significa "cultivat" en latin.
