Akkad

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Akkad (omonimia).

Akkad o, pus corrèctament, la tèrra d'Akkad, èra una region del nòrd de Caldèa, en Bassa Mesopotamia, entre Assiria al nord-èst e Sumèr al sud, pendent lo periòde de l'istòria antica anteriora a Babilònia, qu'i s'originèt la lenga akkadiana (del grop semitic). Tèrra (en akkadian, mat) es un tèrme qu'equival a país: atal, la tèrra d'Israèl, la tèrra de Hatti, la tèrra d'Egipte, per se referir als païses d'Israèl, Hatti o Egipte, per exemple.

L'Orient Pròche e Mesopotamia al començament del periòde d'Akkad.

Tanben se nomenèt Akkad una ciutat (vejatz Agadé), fòrça importanta dins la region pendent aqueste periòde, e que donèt son nom a tot aqueste airal o region, la tèrra d'Akkad, lo país dels akkadians. Babilònia, coma region, aguèt per origina los territòris combinats d'Akkad e Sumèr. La lenga akkadiana evolucionèt per formar la lenga babiloniana, mentre que la lenga sumeriana desapareissèt. Los akkadians, encara qu'utilizèron l'escritura cuneifòrma, la meteissa que los sumerians, la tradusiguèron dins sa lenga. Se coneisson pas de documents escriches en lenga akkadiana anteriors a l'epòca de Sargon I lo Grand (Sargon d'Akkad). Sargon es tradicionalament descrich coma lo primièr governant d'un empèri unificat d'Akkad e Sumèr. Abans el, Sumèr comencèt de s'espandir jos lo govèrn d'un rei nomenat Lugalzagesi d'Uruk (l'Erech de la Bíblia). Totun, Sargon portèt lo procès pus enlà de totes los assages dels reis sumerians anteriors e conquistèt fòrça de las regions per crear un empèri qu'arribèt fins a la Mar Mediterranèa e Anatolia. Dins la literatura assiriobabiloniana tardiva, lo nom Akkad apareis coma una part del títol reial en connexion amb Sumèr; donc: non semitic: lugal Kengi (ki) Uru (ki), qu'equival a l'expression akkadiana sar mat Sumeri u Akkadi, « rei de Sumèr e d'Akkad », que sembla d'aver significat simplament « rei de Babilònia » o « rei de la Bassa Mesopotamia », la tèrra de Senaar dels ancians, la Sumèr originària o ben, « rei de Caldèa » (la mat-Kaldu dels ancians).

Reis[modificar | modificar la font]

  • Sargon I (Sarrukin, Sharkalisharri) 2340-2284 aC
  • Rimush I] (filh) 2284-2275 aC
  • Manishtushu (fraire) 2275-2260 aC
  • Naram-Sin 2260-2223 aC
  • Sharkalisharri 2223-2198 aC
  • Igigi 2198-2195 aC
  • Namun 2198-2195 aC
  • Imi 2198-2195 aC
  • Elulumesh (probablament Elulu, rei dels gutians 2186-2180 aC) vèrs 2185 aC
  • Dudu 2195-2174 aC
  • Shu Durul 2174-2159 aC
  • als gutians 2159 aC