V for Vendetta (filme)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Aqueste modèl es pertinent ? Clicatz per ne veire d'autres.
L’ortografia o la gramatica d'aqueste article es de verificar.

V for Vendetta (titolada V de Vendetta en Espanha e V de Venjança en Hispanoamérica) es una adaptacion al cinèma del roman grafic V for Vendetta, escricha per Alan Moore e illustrada per David Lloyd. La pellicula foguèt dirigida per l'australian James McTeigue e produsida per Joel Silver e las sòrs Wachowski, qui s'encarguèron en mai d'escriure lo guion. Es protagonizada per Natalie Portman en lo papièr de Evey Hammond e Hugo Weaving coma V.

La pellicula pren coma ponch de partida la conspiracion de la povora, arribada en 1605 e qu'un grop de catolics foguèron en el detenguts e executats per ensajar destruir lo Parlament del Reialme Jonhut amb l'objectiu d'aucir al rei Jacobo I e acabar aital amb las persecucions religiosas. La trama a luòc en un futur fictiu e mòstra a V, un combatent per la libertat que s'amaga jos una máscara de Guy Fawkes e que perseguís la destruccion d'un estat fascista plaçat en Anglatèrra.

L'escrivan del roman grafic, Alan Moore, foguèt pas cossent damb qualques aspèctes del guion e exigiguèt fin finala que lo sieu nom se retirès dels crèdits de la pellicula; d'autra banda, l'illustrador David Lloyd apiegèt òc l'adaptacion e apareis acreditat.[1][2] Las particions per la banda sonòra foguèron compausadas per l'italian Dario Marianelli, e mai se s'incluson tanben de pèças de vocalas de Julie London, Cat Power, Antony and the Johnsons; aital coma de fragments de la Dubertura 1812 de Tchaikovski. L'album sortiguèt a la venta lo 21 de març de 2006.

A la debuta, la data d'estrea planeada pels realizadors foguèt lo 5 de novembre de 2005, jorn que se complissián en el 400 ans dempuèi los fachs arribats en la conspiracion de la povora, mas foguèt fin finala retardat fins al 17 de març de 2006. Qualques brusors apuntèron que lo motiu pel cambiament de data èra la proximitat dels atemptats arribats en lo mètre de Londres aqueste meteis an, mas los realizadors afirmèron que s'aguèt d'a qualques problèmas en la posproducción.[3]

Trama[modificar | modificar la font]

L'istòria comença lo 4 de novembre d'una distopía (futur fictiu opausat a una utopia) qu'Anglatèrra es en el governat per un regim dictatorial ultraconservador e fascista cridat Fuòc Nordic, davant que se'n tròba lo cap Adam Sutler. Evey Hammond, Una femna que trabalha per la British Television Network (BTN), la cadena governamentala de television, es atacada per doas membras de la policia secrèta que la acusavan de violar lo tòque de demòra. Malgrat aiçò, acaba en essent salvada per un estranh individu mascarat que se fa cridar V e que la amie a un tet per presenciar la destruccion de la bastissa Old Bailey, organizada per el. Al matin seguent, lo regim informa que l'incident foguèt una demolicion planeada amb anterioritat, mas V pren la cadena BTN e dempuèi envie ailà un messatge que s'autreja en el l'autoria de l'atemptat e li demanda a la populacion que li acompanhen lo 5 de novembre del seguent an, data que promet en el destruir lo Parlament del Reialme Jonhut.

Lo personatge de V daissa totjorn una ròsa roja al bòrd dels còsses de las siás victimas.

Evey Ajuda a escapar a V de la bastissa de la BTN, en se ponent ela meteissa en perilh al o far. De nòu, V la salva e l'amie a la siá guarida sosterranha, a on demòra contra la siá volontat per evitar que la capture la policia; pas obstante, temps après, Evey descobrís que V assassina als foncionaris de govèrn e, aterrorizada, aprofiècha una oportunitat per escapar e se refugiar a l'ostal de lo sieu amic e superior dins BTN, Gordon Deitrich. Una nuèch, la policia irromp dins l'ostal de Gordon a causa d'una satira que lo sieu programa de television realiza per se trufar del cap del regim, Sutler. Evey Es capturada a l'ensajar escapar e es empresoada, en a on li rasuran la cap entièrament. Pendent las torturas que li es a el somesa amb la fin de revelar lo parador de V, la siá unica consolacion es la lectura d'una carta que tròba en la siá celda e que Valerie, una femna lesbiana, compta en el la siá vida abans de preson. Fin finala, al pas accedir a declarar, es liberada e descobrís qu'en realitat la siá captor èra V e que tot çò que li avián fach èra una engana (a excepcion de la carta de Valerie -qui existiguèt vertadièrament- era quau èra estat trobada per V pendent la siá estadía dins preson). Es alavetz quand la jove s'avisa que, al s'èsser afrontat a la siá pròpria mòrt, pòt ja viure sens paur e daissa a V amb la promesa que tornarà abans del 5 de novembre.

Al meteis temps, Eric Finch, un inspector de la policia qu'aviá #seguir lo cas de V, comença a trobar de relacions entre lo mascarat e los assassinats dels foncionaris del govèrn. Un jorn recep un messatge a on quauquarrés li cita per parlar e a l'anar, un estranh mendigo li compta cossí vint ans enrè l'actual govèrn organizèt unes atemptats bacteriológicos per obténer lo poder mejançant la generacion de la paur en la populacion. V foguèt òm dels presoèrs que lo govèrn barrèt en lo centre de detencion de Larkhill, a on se menavan a tèrme d'experiéncias amb umans. Lo sieu nom deriva del nombre de celda que foguèt en el barrat, lo nombre cinc en de nombres romans. De totes los subjèctes de pròvas, sonque el subrevisquèt a las experiéncias, en aquerint una màger abiletat fisica e psiquica, çò que li amièc a destruir lo centre e a escapar, en sofrint terribles quemaduras a causa de las explosions. Tre aquesta revelacion, l'inspector Finch s'avisa de çò qu'arribarà e mentre explica lo plan de V a lo sieu companh, començan a se formar nombrosas revueltas en Londres, iniciadas a causa de l'assassinat d'una mainada qu'amiaue una máscara de Guy Fawkes de la part d'un membre de la policia secrèta.

Arribat lo 5 de novembre, Evey visita a V e aqueste li mòstra un tren cargat d'explosius que destruirà amb el lo Parlament a travèrs d'una via abandonada del mètre de Londres. En cresent qu'una decision coma aquesta li aperten pas mai, V li delega la destruccion del Parlament a Evey e se partís per s'afrontar a Peter Creedy, cap de la polícia secrèta britanica. Aqueste, coma part d'un acòrd qu'aviá realizat amb V anteriorament, sequestrèt al cap Sutler en escambi de que el se liurariá. Malgrat l'assassinat del cap a de mans del cap de la policia secrèta, V se vòl pas se liurar e, après recebre nombroses disparos, la majoritat que ne deten mercés a una armadura amagada, aucís a Creedy e als sieus òmes abans de que pòscan recargar las armas. Mortalmente Ferit, torna al bòrd de Evey e fin finala, après li coheissar lo sieu amor cap a ela, morís. Ela depausa lo sieu còs en lo tren al bòrd dels explosius, mas quand se tròba a ponch de accionar la palanca qu'o pon en foncionament, l'inspector Finch la descobrís e ensaja la deténer. A l'aver descobèrt la corrupcion del regim de Fuòc Nordic, l'inspector acaba en permetent que Evey culmine lo plan de V. Mentretant, fòrça personas sorton dins los carrèrs de Londres e, en utilizant las máscaras de Guy Fawkes que V aviá enviat dins lo pòble, partisson cap al Parlament, a on las fòrças militèsses davalan la gardia davant l'accion rebèla dels civils. Fin finala, arribada la medianoche, mentre sona la Dubertura 1812 de Chaikovski pels altavoces de la vila, la bastissa es destruida pels explosius que transportava lo tren.

Guion[modificar | modificar la font]

La pellicula foguèt creada per granda part de l'equipa que trabalhèt en la trilogia de Matrix. En 1988, lo productor cinematografic Joel Silver aqueriguèt los dreches de rodatge de dos de las òbras de l'escrivan Alan Moore: V for Vendetta e Watchmen.[4] Los frairs Wachowski èran fanáticos de la primièra, per çò qu'a intervengudi del decènni de 1990, abans de començar a trabalhar en The Matrix, escriguèron un escapol del guion que plasmaba lo contengut del roman grafic. Pendent la posproducción de The Matrix Reloaded e The Matrix Revolutions, las sòrs revisèron dich guion e ofriguèron lo cargue de director a James McTeigue. Foguèt alavetz quand agregaron d'elements per condensar e modernizar l'istòria, en ensajant preservar al meteis temps l'integritat del roman grafic e la siá tematica.[5]

Alan Moore se disoció entièrament de la pellicula a causa de la siá fauta totala de participacion en la confeccion e direccion de l'argument e a una seria de disputas envolopa las adaptacions cinematograficas de los sieus trabalhs.[1] Anullèt la relacion amb la siá editoriala, DC Comics, après que la siá sòcia, Warner Bros., Decidiguèsse retirar las supausadas declaracions de Moore en aprovant l'adaptacion.[6] L'escrivan diguèt que lo guion aviá demasiados de trauques en la trama e que la linha argumentala anava en direccion opausada a la siá òbra originala (la confrontacion de doas idèas politicas extrèmas: lo fascisme e lo anarquismo), en se convertint en una istòria sobratz «lo neoconservadurismo nòrd-american contra lo liberalisme nòrd-american».[7] D'acòrd a lo sieu desir exprimissi, lo nom de Moore figurèt pas en los crèdits finales de la pellicula. Pel contrari, lo cocreador e illustrador de V for Vendetta, David Lloyd, apiegèt la version cinematografica en comentant que lo guion èra fòrça bon e que Moore seriá sonque erós amb una adaptacion complèta e fisèla del libre a la pantalha.[2]

Despartiment e de personatges[modificar | modificar la font]

L'actor Hugo Weaving foguèt l'encargat de substituir a James Purefoy en lo papièr de V quand aqueste daissèt la pellicula pendent la siá grabación.[8]

L'australian Hugo Weaving interpreta a V. Aqueste misteriós personatge es reconegut per lo sieu máscara de Guy Fawkes, un conspirador britanic arrestat en 1605 per ensajar far espetar lo Parlament del Reialme Jonhut amb la fin d'acabar amb las persecucions religiosas. A la debuta, l'actor James Purefoy foguèt l'encargat d'interpretar a V, mas abandonèt lo projècte sièis setmanas après iniciar la grabación, frustrat pel fach d'utilizar la máscara pendent tota la pellicula.[8] Foguèt aital coma Weaving, qui aviá ja trabalhat amb Joel Silver e las sòrs Wachowski en la trilogia de Matrix en interpretant a l'agent Smith, lo principal antagonista de las pelliculas, anèt l'encargat de li remplaçar. Malgrat aquò, qualques parts de V for Vendetta contenon de scènas qu'apareis en el Purefoy, e mai se dobladas per Weaving.[9] La siá votz en espanhòl castelhan es d'en Armant Carreras e en espanhòl american es de Gerardo Reyero.[Cita requerida] Categoría:Wikipedia:Artículos con pasajes que requieren referencias

Natalie Portman, interprèt de Evey Hammond, en lo Festival Internacional de Cinèma de Berlin.

La actriz Natalie Portman, qui aviá ja trabalhat amb lo director James McTeigue en lo segond liurament de la saga de Star Wars, L'atac dels clones, anèt l'encargada d'interpretar a Evey Hammond, una trabalhadora de la cadena governamentala British Television Network (BTN), que V li salva a el al començament de la pellicula. Pendent la preparacion del papièr, Portman liegec la autobiografía del primièr ministre d'Israèl Menájem Beguin, que descriu en el lo sieu empresonament de la part dels sovietics e la posteriora direccion de Irgún, una organizacion paramilitara que realizèt una seria d'activitats terroristas amb la fin d'expulsar als britanics de Palestiniana. Vegèt tanben The Weather Underground (2002), un documentari sobratz l'organizacion radicala nòrd-americana Weatherman, qu'a principis del decènni de 1970 liberèt de preson a Timothy Leary e bombardèt lo Capitolio, lo Pentagòn e la bastissa Harry S. Truman Del Departament d'Estat.[5] En mai, trabalhèt amb la dialectóloga Barbara Berkery per aténher aténher un accent britanic de melhora qualitat e faguèt que lo sieu papièr aguès qualques ponchs en comun amb Mathilda Lando, personatge qu'interpretèt en la pellicula Léon (1994), doncas segontes ela "la relacion entre V e Evey a de complicacions coma las d'aquesta pellicula".[10][1][11] La siá votz en lo doblatge espanhòl es de Nuria Trifol e en lo realizat en Mexic per America Latina es de Cristina Hernández.[Cita requerida] Categoría:Wikipedia:Artículos con pasajes que requieren referencias

Stephen Rea interpreta a l'inspector Eric Finch, qui lidera l'investigacion de V e que descobrís pendent el un crim massiu perpetrat pel govèrn. L'actor es connectat indirèctament amb la trama de la pellicula, doncas que foguèt maridat amb Dolours Price, ex-membre de l'organizacion IRA Provisionala e qui foguèt empresoada per un atemptat en lo Old Bailey, la Centrala del Crim d'Anglatèrra. Quand se li consultèt se lo tèma politic foguèt eth quau o atraguèt de la pellicula, Rea respondèt "Bon, creï pas que la pellicula foguèsse fòrça interessanta se se tractès pas que de causas d'un cómic. Los tèmas politics son es quaus li donan dimension e actualitat a la pellicula e, per supausat, soi interessat en la politica. Perqué o seriá pas?".[12] La siá votz en lo doblatge espanhòl es de Ricky Coello e en lo mexican es de José Luis Orozco.[Cita requerida] Categoría:Wikipedia:Artículos con pasajes que requieren referencias

John Hurt es l'encargat de donar vida al cap Adam Sutler, fondador del partit fascista Fuòc Nordic e dictator de facto de Grand Bretanha. Hurt Li interpretèt d'una forma diametralmente opausada a un autre de los sieus personatges, Winston Smith, de la pellicula 1984 basada en lo roman omonim de George Orwell.[13] La siá votz en lo doblatge espanhòl es Ricardo Solans e en lo doblatge mexican es Jesse Comte.

John Hurt, interprèt del cap Adam Sutler, en lo Fnac de París (França), en 2007.

Stephen Fry interpreta a Gordon Deitrich, lo presentador d'un programa televisiu qu'amaga lo sieu homosexualidad per temor a las restriccions e la persecucion que lo regim governamental realiza cap a la comunitat omosexuala. Quand li consultèron a Fry sobre çò que li agradava mai de lo sieu papièr, aqueste respondèt "Èsser tustat! Soi pas estat tustat abans en una pellicula e èra fòrça ansioso davant l'idèa d'èsser assassinat a de còps.".[14] La siá votz en lo doblatge espanhòl es de Juan Carlos Gustems e en lo doblatge mexican es de José Lavat.[Cita requerida] Categoría:Wikipedia:Artículos con pasajes que requieren referencias

En lo papièr d'Anthony James Lilliman, un avesque pedófilo e corrupto de la abadía de Westminster, es John Standing, qui exprimiguèt en relacion al personatge: "gaudiguèri muchísimo amb el pr'amor que las siás caracteristicas son gaireben comicas e terriblemente atroces. Un plaser".[5] Valerie Page, Una lesbiana capturada pel govèrn, es interpretada per Natasha Wightman d'adulta e per Imogen Poots de jove. Lo sieu papièr simbolic coma victima foguèt recebut positivament per la comunitat omosexuala e lo critic Michael Jensen qualifiquèt la siá scèna coma «extraordinàriament poderosa, pas sonque pr'amor qu'es bellísimamente interpretada e plan escricha, mas tanben pr'amor que foguèt qualquarren totalament inesperat per una pellicula de Hollywood».[15] Roger Allam es Lewis Prothero, lo personatge mai public del govèrn de Fuòc Nordic, ex comandant en Larkhill e presentador de television en la BTN. Lo sieu personatge foguèt considerat coma una parodia ultraderechista dels presentadors e comentadores politics Bill O'Reilly e Rush Limbaugh.[13][16]

Lo rèste del despartiment es format de: Clive Ashborn coma Guy Fawkes, cuya istòria se narra al començament de la pellicula; Sinead Cusack coma la doctoressa Delia Surridge, cap del centre de detencion de Larkhill; Tim Pigott-Smith coma Peter Creedy, membre del gabinet de Fuòc Nordic e cap del servici secrèt de la policia de Grand Bretanha; Rupert Grèus coma lo detectiu Dominic Stone, companh de l'inspector Finch en l'investigacion de V; Guy Henry coma Conrad Heyer, d'autre membre de Fuòc Nordic e cap de "Detlo Uèlh", lo departament de vigilància visuala; Eddie Marsan coma Brian Etheridge, d'autre membre mai de Fuòc Nordic e cap de "Detla Audida", lo departament de contraròtle de audio; e Ben Miles coma Roger Dascombe, cap de la maquinària propagandística del cap Sutler.

Simbología[modificar | modificar la font]

Referéncias politicas[modificar | modificar la font]

Amb l'intencion de modernizar la pellicula, los realizadors apondèron de referéncias que considerèron importantas per l'audiéncia de l'an 2006. Cossent damb lo periodic Los Angeles Fraudes, «los paralelismos amb la vida reala se diboishan en la vigilància del govèrn, la tortura, lo alarmismo e la manipulacion dels mejans de comunicacion, per pas mencionar la corrupcion empresariala e l'ipocrisia religiosa. Se pòt pas culpar als realizadors per se divertir referenciando los eveniments actuales». Existisson tanben de referéncias a una epidemia de gripa aviària e a l'emplec dominante de l'identificacion biométrica, las rets d'espionatge e l'analisi del govèrn.[17]

Bandièra trobada dins l'abitacion secrèta de Gordon, que se barrejan en el la nòrd-americana e la britanica amb una esvástica nazi.

Fòrça critics, comentaristas politics e d'autres membres dels mejans de comunicacion an notat de nombrosas referéncias en la pellicula als eveniments ligats a l'administracion del president dels Estats Units George W. Bush. Entre aquestas similituds, se tròban las bossas negras usadas pels presoèrs en Larkhill coma parallel a las meteissas que foguèron usadas pendent las torturas dins la preson de Abu Ghraib (Iraq) a cargue de l'intervencion nòrd-americana.[18][19] Se pòdon tanben veire pendent los remembres de Valerie, de scènas realas d'una manifestacion en contra de l'Invasion d'Iraq. D'autra banda, Londres se tròba jos un estat de luòc còdi jaune, similar al Sistèma de Advertencia de la Seguretat Nacionala d'Estats Units, a on dich còdi significa qu'i a un risc important d'atac terrorista.[20][21] Òm dels objèctes proïbits pel govèrn de Fuòc Nordic es una bandièra que barreja la nòrd-americana e la britanica amb una esvástica nazi al bòrd del títol «Coalicion de la volontat, al poder», que combina la coalicion de la volontat amb lo concèpte de la volontat de poder del filosòf alemand Friedrich Nietzsche (usat pel nazisme).[22]

Malgrat las mencions especificas en Estats Units, los realizadors an totjorn descrich la pellicula coma un assag de dialòg a un tèma de màger amplor que l'administracion nòrd-americana.[23] Quand se li preguntèt al director James McTeigue se la creacion de la cadena televisiva de notícias BTN èra basada en Fox News Channel, respondèt: «Òc. Mas pas sonque la Fox. Totes son de complices en aqueste tipe de causas. Poiriá èsser quitament lo canal Sky News de Grand Bretanha, que fa partida tanben de News Corporation».[24]

La letra «V» e lo nombre cinc[modificar | modificar la font]

A l'aital coma en lo roman grafic, las referéncias a la letra «V» e al nombre cinc se repetisson al cors de tota la pellicula («V» es, en numeración romana, lo nombre 5).[25] Per exemple, pendent la presentacion que V fa a Evey Hammond de la siá persona en la version originala en anglés, inserta en lo sieu monològ 49 mots que començan amb la letra «v» (43 en lo doblatge d'Espanha e 21 en lo de Hispanoamérica).

Primièras nòtas de la cinquena sinfonia de Beethoven.

Pendent la siá detencion en Larkhill, V foguèt barrada en una celda amb lo nombre V (cinc). Abans de que se produsisca l'explosion que destruís lo Old Bailey, la campana que se sent repicar sona cinc còps, e pendent aqueste fach e tanben pendent l'explosion del Parlament del Reialme Jonhut, los fuòcs artificiales forman una «V» en lo cèl. La signatura del personatge, a l'estil del Guèine, es una letra «V», e en un passatge de la pellicula se revèla que la siá frasa personala es: «Pel poder de la vertat, ieu, mentre visca, ai conquistat l'univèrs», era quau se revira al latin, cossent damb la pellicula, en formant una frasa de cinc mots que començan per «v»: Vegèri veri veniversum vivus vici. Quand lo personatge s'afronta a Creedy dins la siá abitança, utiliza la cinquena sinfonia del compositor Ludwig van Beethoven, cuyas de primièras nòtas possedisson un esquèma de ritme similar a l'usat per la letra «V» en còdi morse.[26][27] Mai tard, en la lucha contra Creedy e los sieus òmes en l'estacion de mètre, V forma la letra «V» amb las siás dagas abans de li las lançar a las siás oponentes, e pendent la siá trajectòria per l'aire, aquestas forman la meteissa letra cinc còps abans d'aténher los sieus objectius, qui se tròban en mai plaçats en forma de «V». Après la disputa, V es mortalmente ferit e diboisha amb la siá sang la letra en una paret. En aquestas scènas, apareis tanben un relòtge que forma amb los sieus manecillas la letra al marcar las 11:05, d'autra referéncia a Guy Fawkes en essent novembre lo undécimo mes, e lo cinc lo cinquen jorn d'aquela data. Lo títol de la pellicula es, en se meteis, una referéncia a «V de victòria».[26]

Diferéncias amb lo roman grafic[modificar | modificar la font]

L'istòria de la pellicula foguèt adaptada tre un cómic de Alan Moore, publicada originalmente entre 1982 e 1985 en l'antologia Warrior e reimpresa e completada mai tard per DC Comics, editoriala coneguda per de publicacions coma Superman o Batman. L'òbra foguèt compilada coma roman grafic e publicat nauament en Estats Units per Vertigo Comics, en Reialme Jonhut per Titan Books e en Espanha inicialament per d'Edicions Zinco en 10 comics books e posteriorament 1 preni recopilatorio absolute per Planeta de Agostini.

Alan Moore, autor del roman grafic de V for Vendetta, se disoció de la pellicula davant la siá fauta de participacion en lo guion e los cambiaments en aqueste.[1]

Existisson de divèrsas diferéncias fondamentalas entre la pellicula e la font originala. Per exemple, en lo cómic l'accion se desvolòpa en los ans 1997 e 1998, del temps que la pellicula es adaptada en lo futur (en qualque moment entre 2028 e 2038). L'istòria originala de Alan Moore foguèt creat coma responsa al tatcherismo britanic de començaments del decènni de 1980 e amb la fin de mostrar un conflicte entre un estat fascista e lo anarquismo, del temps qu'en la version cinematografica l'istòria es estada cambiada contra las sòrs Wachowski per encastrar en lo contèxt politic modèrn.[28] Moore manifestèt qu'al far aquò l'istòria se centrèt en un conflicte nòrd-american entre lo liberalisme e lo neoconservadurismo, en abandonant d'aquesta forma lo tèma anarquismo vs fascisme originario.[7]

Autra de las diferéncias destacablas es la forma que lo regim fascista arriba amb el al poder. En lo roman grafic Evey descriu qu'aguèt un moment en el qu'"aviá pas govèrn", de sols grops qu'ensajavan se far amb lo poder fins qu'o atenguèt Fuòc Nordic. En la pellicula s'introdusís l'idèa que Fuòc Nordic èra un partit politic d'extrèma drecha que conspiró per ganhar las eleccions en liberant un virus dins l'escòla St. Mary, la companhiá d'aiga "Tres Aigas" e en lo mètre (aquò o fan en un periòde en el que lo sieu Adam Sutler èra subsecretario de defensa) çò que provoquèt miles de mòrtes. Se culpèt falsamente a unes extremistas radicales e Fuòc Nordico ganhèt per aplastante majoritat en las seguentas eleccions, çò que li permetèt governar en solitari e crear una dictatura.

Las limitacions en la durada de la pellicula supausèron l'omission de qualques tramas, de detalhs e de personatges del roman grafic, coma Rose Almond, Alistair Harper o la madama Heyer.[5] En mai, fòrça dels personatges sofriguèron de cambiaments significatius en l'adaptacion. En aquesta, V se caracteriza coma un luchador romantic de la libertat que mòstra la siá preocupacion sobratz la pèrda d'una vida innocenta, del temps qu'en lo roman grafic se o retrata coma un òme sens de consideracions, dispausat a aucir a qui que siá que s'interpause en lo sieu camin. La transformacion de Evey Hammond en la protegida de V es fòrça mai drástica en lo roman qu'en la pellicula: al començament d'aquesta, la jove es una trabalhadora de la BTN e es pro segura de se meteissa, en possedint en mai qualques actituds de rebellion, del temps que lo roman grafic se mòstra a una persona insegura, desesperada e forçada a prostituirse per besonh. La relacion entre V e Evey, estrictament platónica en lo roman, se desvolòpa románticamente en l'adaptacion, en culminant amb de mutuaus confessions d'amor.

D'autra banda, del temps qu'en la pellicula lo cap Sutler presenta pas cap qualitat umana, en l'òbra de Alan Moore contunha d'èsser un dictator brutal, mas es tanben un solitari, un òme socialament inepto que crei vertadièrament en lo fascisme, se considèra a se meteis un sirviente de lo sieu pòble e cuyo desir es fin finala lo d'èsser acceptat e aimat per lo sieu pòble. La siá orientacion sexuala s'apròpa a la mecanofilia, li atrason pas las femnas ni los òmes, es sonque enamorat d'un ordenador cridat "Destinacion". Creedy, Per la siá part, evoluciona d'un caractèr relativament mendre en lo roman grafic a òm dels principales en l'adaptacion cinematografica. La siá personalitat es tanben renauida en la pellicula: del temps qu'en lo roman grafic es grosero e oportunista, en l'adaptacion es un fred sociópata descrich per V coma "un òme aparentament sens consciéncia, per qui la fin justifica totjorn los mejans".

Autras diferéncias incluson lo sistèma informatic Fate, entièrament absent de la pellicula, o los objectius terroristas de V, doncas qu'en lo roman grafic destruís lo Parlament e lo Old Bailey a la debuta e lo nombre 10 de Downing Street, residéncia oficiala e burèu de trabalh del primièr ministre del Reialme Jonhut, a la fin. Del temps qu'en la pellicula se fa mencion a la guèrra civila nòrd-americana e a la siá casuda, en lo roman se parla d'una guèrra nucleara a destruit granda part del mond fòra de Grand Bretanha e, amb un ivèrn nuclear en provocant fam e inundaciones massivas, existís la temor entre la populacion que la casuda del govèrn de Fuòc Nordic condusissètz al desastre.

Las abséncias mai notablas de la pellicula son l'explicacion de coma V escapèt del camp de concentracion de Larkhill e coma atenh far los sieus actes terroristas sens èsser descobèrt per la policia. La fugida de Larkhill se produsiguèt mercés a qu'èra un expèrt en jardinería e li daissèron trabalhar en l'òrt de Larkhill. V panava material e o amiaue a lo sieu celda e fasiá de causas estranhas, coma far de formas geométricas e se sèire al mitan pendent d'oras. La doctoressa Delia Surridge li permetèt aqueste comportament pr'amor que cresiá qu'èra un simptòma de la esquizofrenia que li provocavan las experiéncias medicalas en el e voliá los estudiar, mas en realitat V fabricava explosius e gas mostaza per escapar amb aqueste material.

Los actes terroristas los atenh sens èsser descobèrt mercés a qu'atenh hackear "Destinacion", un ordenador que s'encarga de controtlar Anglatèrra. Mercés a aiçò atenh manipular las grabaciones, enviar de corrièrs, provocar de panas, etc.

Publicitat e estrea[modificar | modificar la font]

Lo elenco e los realizadors se presentèron en de divèrsas conferéncias de premsa que permetèron esclarir los tèmas qu'entornejavan a la pellicula, en inclusent la siá autenticidad, la reaccion de Alan Moore e lo sieu intens messatge politic. En de mots de l'actor Hugo Weaving: «Alan Moore escriguèt sobratz qualquarren que succediguèt i a longtemps. Èra una responsa a la vida que transcurría pendent l'Anglatèrra Tatcherista... Aquesta es una responsa dins lo mond que vivèm en el uèi. Aital que pensi que la pellicula e lo roman grafic son doas entitats separadas». Sobre lo controversial contengut politic, los creadors diguèron que la pellicula apuntava a formular de questions e ajudar al dialòg ja establit en la societat, abans que provedir aquestas responsas o li dire al public qué aviá de pensar.[23]

Lo longmetratge, que pren coma ponch de partida la conspiracion de la povora, se pensèt estrear lo 5 de novembre de 2005, en commemoracion als 400 d'ans d'aquel eveniment e amb la frasa «Remembratz, remembre lo 5 de novembre» («Remember, remember the 5th of November»), pres d'una tradicionala rima britanica creada en memòria del fach, coma publicitat. Malgrat aiçò, l'estrea aguèt d'èsser postergado e fòrça mejans especularon que s'aguèt d'a los atemptats arribats en la linha sosterranha de Londres lo 7 de julhet de 2005.[29] Los creadors neguèren aquestas sospèchas en argumentant que lo retard s'aguèt d'a lo besonh de refinar la produccion d'efèctes especiales.[3] V for Vendetta aguèt lo sieu preestreno lo 13 de febrièr de 2006 en lo Festival de Cinèma de Berlin e foguèt fin finala estreada en de cinèmas lo 17 de març.

V For Vendetta

Recepcion[modificar | modificar la font]

Recobrament[modificar | modificar la font]

Après quinze setmanas en los cinèmas, V for Vendetta aguèt un recobrament total de 132.511.035 dolars (70.511.035 en los Estats Units e 62 milions en lo rèste del mond), en atenhent la posicion 41.ª En lo classament mondial de pelliculas mai vist en l'an 2006 e la 653.ª En lo de totes los tempses.[30] En mai, liderèt la taquilla nòrd-americana en lo sieu jorn d'estrea, amb una chifra de 8.742.504 dolars, e se mantenguèt en lo primièr luòc del classament lo rèste de la setmana, amb un total de 25.642.340 dolars.[31] V for Vendetta s'estreèt tanben en 56 cinèmas IMAX de Norteamérica, en requectant 1.360.000 dolars pendent los primièrs tres jorns.[32]

Critica[modificar | modificar la font]

V for Vendetta recebèt de comentaris variats de la part dels critics cinematografics. Lo periodic Los Angeles Fraudes dobtava del guion dels personatges a causa de lo sieu comportament discordante e a las incoherencias de la pellicula.[17] Lo critic Roger Ebert destaquèt en The Sunday Fraudes que «en V for Vendetta arriba gaireben totjorn qualquarren qu'interèssa vertadièrament, en nos convidant a decodificar lo personatge e la trama per aplicar lo messatge a on volgam» e que, e mai se aviá pas liejut lo roman grafic, trobava en l'adaptacion «una audaz confusion d'idèas».[33] Per la siá part, Siatz Burns, del Philadelphia Weekly, critiquèt la dolenta interpretacion de la actriz Natalie Portman e lo tractament de la pellicula en çò que toque a lo sieu messatge politic coma «pro flac, produch d'un adolescent»; exprimiguèt tanben lo sieu malcontentament per la fotografia e los decòrs «de bassa qualitat, gaireben televisiva».[34] La revista Rolling Stone donava a la pellicula tres estelas e mièja de las quatre que concedís en las siás qualificacions e, al contrari que lo Philadelphia Weekly, descriviá a la actriz Natalie Portman coma «dinamita», mai que mai en las scènas que Evey lieg en el la carta escricha per Valerie.[35] Jeff Otto, De la pagina web IGN, diguèt que trobèt V for Vendetta «fòrça esvagada e satisfasenta» e elogiava tant l'interpretacion dels actors principales coma los efèctes especiales.[36][37]

Lo diari espanhòl 20 minutos diguèt envolopa V de Vendetta qu'es «un formidable film d'accion e sciéncia ficcion», e mai se esclariguèt tanben que «a d'estonas es ingenua e empalagosamente barròca».[38] Carlos Boyero, del Mond, dirigiguèt cap a la pellicula nombrosa d'elògis, del temps que lo sieu companh Francisco Marinièr la qualificava de desproporcionada e criticava lo guion de las sòrs Wachowski en disent que «lo drama individual e l'aspècte politic se pèrdon en una trama criminala innecesariamente enrevesada».[39][40]

La cadena de television britanica BBC dirigiguèt pas cap comentari positiu per la pellicula e li concedissiá pas que doas estelas de las cinc usadas en las siás qualificacions: Andy Jacobs qualificava los cambiaments realizats per las sòrs Wachowski coma irritantes e criticava: «Lo director James McTeigue rara còp encuadra a V amb imaginacion e las siás scènas, qu'an de besonh se redreçar amb emocion e engenhi, son estáticas», del temps que Jonathan Ross la descriviá coma «un fracàs lamentable e deprimente» e apondiá que «un despartiment amb de figuras coma John Hurt e Stephen Rea an de paucas possibilitats dins lo naufragios del guion de las sòrs Wachowski e las siás linhas de dialòg particularament paures».[41][42] Harry Guerrin, de la cadena irlandesa Ràdio Telefís Éireann (RTÉ), declarèt que V for Vendetta «se convertirà en una pellicula de culte cuya reputacion serà sonque incrementada amb lo temps».[43] Margaret Pomeranz e David Stratton, del programa australian de criticas cinematograficas At the Movies, diguèron que, malgrat la imposibilidad de pas poder veire la cara de Hugo Weaving en tota la pellicula, la siá interpretacion foguèt fòrça bona e l'argument de la pellicula fòrça interessanta, amb una istòria inquietante e de scènas que remembran en l'Alemanha nazi.[44]

Qualques comentaristas de conservadores crestians dels Estats Units ataquèron la pellicula a causa de la simpatia que mòstra cap a la homosexualidad e l'islam. Ted Baehr, President de la Comission Crestiana de Pelliculas e Television, la descriguèt coma «una vil pèça proterrorista del neomarxismo, una propaganda izquierdista plea de politicas sexualas radicalas e horrendos d'atacs a la religion e a la cristiandad».[45] Don Feder, un columnista conservador, se faguèt referéncia tanben a ela coma «la pellicula mai anticristiana fins a la data» que «combina totas las fantasias paranoicas de quèrra en lo celuloide».[46][47] Pel contrari, los grops LGBT an vantat la pellicula per lo sieu messatge positiu cap a la comunitat omosexuala e lo critic Michael Jensen se faguèt referéncia a ela coma «òm dels longmetratges mai progay de l'istòria».[48]

Nominaciones E de prèmis[modificar | modificar la font]

La pellicula recebèt paucas nominaciones e de prèmis:[49]

Las sòrs Wachowski foguèron nomenats als prèmis Saturn en la categoria de « guion», mas atenguèron pas o ganhar.[50]
Prèmi Categoria Receptor(Es) Resultat
Prèmis Saturn Melhora pellicula de sciéncia ficcion V for Vendetta Nomenat
Melhor guion Andy WachowskiLana Wachowski


Nomenat
Melhor actriz Natalie Portman Guanhador
Melhor vestiari Sammy Sheldon Nomenat
Prèmis Satellite Melhora direccion d'art e dessenh de produccion Owen PatersonMarco Bittner RosserSarah HortonSebastian T. KrawinkelStephan O. Gessler








Nomenat
Melhors efèctes visuales Donan Glass Nomenat
Melhor DVD V for Vendetta Nomenat
Prèmi Prometheus Prèmi especial[51] V for Vendetta Guanhador

Reaccions[modificar | modificar la font]

Lo film portèt un interès novèl per l'istòria originala d'Alan Moore e las ventas del roman grafic augmentèron enòrmament en los Estats Units.[52] Segon la revista Publishers Weekly, a la fi de març del 2006 V for Vendetta ocupava lo numèro un en la venta de libres e en la pagina Amazon.com.[53]

La controvertida trama argumentala de V for Vendetta ne faguèt inevitablament l'objècte de criticas e lausanças de mants gropes sociopoltics. Qualques anarquistas refusèron lo film, mentre qu'uns autres l'utilizèron coma mejan per promòure l'anarquisme coma filosofia politica. Lo 17 d'abril de 2006, la New York Mètre Alliance of Anarchists (NYMAA) protestèt contra DC Comics e Fraudatz Warner, en los acusant d'aleugerir lo messatge original de l'istòria en favor de la violéncia e los efèctes especiales.[54][55] Al contrari, lo antropólogo anarquista David Graeber se mostrèt pas tan critic envèrs lo film e declarèt "Pensèri que lo messatge de l'anarquia sorgiguèt de totas manèiras en lo scenari malgrat Hollywood. L'anarquia tracta de crear de comunautats e de decisions democraticas. Çò es çò que se tròba absent en l'interpretacion de Hollywood."[54]

Lo grop Anonymous utilizèt de mascas de Guy Fawkes, popularizadas pel film, mentre i aviá de protèstas contra la Glèisa de la Cienciologia dins tot lo mond lo 10 de febrièr de 2008.

Fòrça liberals libertaris e anarquistas capitalistas, en i inclusent de membres de la pagina web LewRockwell.com, coma tanben l'organizacion academica Institut Ludwig von Mises, vegèron lo film coma una descripcion positiva en favor de l'anarquia e la liura entrepresa. En mai, citèron lo terrorisme d'Estat coma causa del mal, en essent aqueste racionalzat per la lor maquinària politica, del temps que las accions de V son vistas coma terroristas pr'amor que son fachas per un sol individú.[16][56] Justin Raimondo, editor libertari de Antiwar.com, vantèt l'òbra per la siá luciditat sociopolitica e la considerèt una capitada perque '"ajuda a lutar contra las idèas podridas dont los partidaris de las guèrras nos alimentan".[16]

Anonymous En Londres

La masca de Guy Fawkes utilizada per V foguèt aprofiechada per de protèstas organizadas per un grope que s'amassa gràcias a Internet e que s'autoapèla Anonymous, coma partida del Projècte Chanology, una campanha mondiala contra la Glèisa de la Cienciologia. Manifestants en Boston, Los Angeles, Pittsburgh, Toronto, Edimburg, Londres e d'autras vilas a l'entorn del mond utilizèron las mascas pendent las protèstas internacionalas celebradas lo 10 de febrièr de 2008.[57][58][59][60][61][62] Lo periodic nòrd-american The Boston Globe descriguèt l'emplec de las mascas coma una "allusion a l'insurgéncia britannica e a un filma que representa un movement antigovernamental" e Scott Steward, de The Gateway, escriguèt: "Fòrça participants usèron las mascas de Guy Fawkes per atraire l'atencion, tant per representar Anonymous coma per denonciar l'abús depart de la Cienciologíai del litigi e la constrencha per reprimir los ponchs de vista anticienciologia".[57][63] Aquestas mascas se son contunhadas d'utilizar en autras accions d'Anonymous, en venent un dels sieus senhals d'identitat.

Lançament en DVD[modificar | modificar la font]

Lo 1 d'agost de 2006, Warner Home Video ponèt a la venta en anglés doas edicions en DVD de V for Vendetta, una simpla amb lo disc de la pellicula e una especiala qu'inclusiá en mai un disc amb de contenguts extras.[64] Las edicions en espanhòl se ponèron a la venta lo 12 de setembre del meteis an.[65]

Entre los extras contenguts en lo segond disc, se tròban distintos de documentaris sobratz la pellicula e lo roman grafic: en Remembrant: L'istòria de Guy Fawkes, que d'istorians e los membres del despartiment d'origina britanica parlan en el envolopa lo personatge istoric de Fawkes; en Dessenhant lo futur prèp e Libertat! Per totjorn! La realizacion de V de Vendetta, consacrats ambedós al rodatge de la pellicula e a la produccion; Anglatèrra prevalece: V de Vendetta e la nòva èra de las lanças comicas, consacrat al roman grafic e a analisar divèrs aspècte d'aquesta, coma las distintas de referéncias literàrias; e al dessenh de produccion; un montatge audiovisual amb lo tèma de la cantaira Cat Power qu'apareis en la pellicula, "I Found a Reason"; informacion sobratz la banda sonòra; e lo tráiler del cinèma.[66]

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. 1,0 1,1 1,2 et 1,3 Goldstein, Hilary, http://comics.ign.com/articles/696/696867p1.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  2. 2,0 et 2,1 Hannibal Tabu, http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=5363 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  3. 3,0 et 3,1 Roman, Silvia, http://www.elmundo.es/papel/2006/04/07/cultura/1954691.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  4. Roman, Julian, http://www.movieweb.com/news/05/11505.php modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  5. 5,0 5,1 5,2 et 5,3 http://vforvendetta.warnerbros.com/cmp/prod_notes_ch_02.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  6. Johnston, Rich, http://comicbookresources.com/?page=article&id=14937 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  7. 7,0 et 7,1 Allen, Aaron, http://www.thehollywoodnews.com/article/19030602.php modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  8. 8,0 et 8,1 http://www.starpulse.com/news/index.php/2006/02/24/james_purefoy_quit_v_for_vendetta_becaus modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  9. Vineyard, Jennifer, http://www.mtv.com/shared/movies/features/v/v_for_vendetta_060310/index2.jhtml?epiNum=1 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  10. http://www.natalieportman.com/npcom.php?page_number=112 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  11. Murray, Rebecca, http://movies.about.com/od/vforvendetta/a/vendetta072505_2.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  12. Byrne, Paul, http://www.eventguide.ie/articles.elive?session_id=114423590894&sku=060313201506 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  13. 13,0 et 13,1 Jacobsen, Kurt, http://www.logosjournal.com/issue_5.3/jacobsen.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  14. Utichi, Joe, http://www.filmfocus.co.uk/lookat.asp?FilmbaseID=20636&FeatureID=78 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  15. Jensen, Michael, http://www.afterellen.com/Movies/2006/3/vendetta.html?page=0%2C1 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  16. 16,0 16,1 et 16,2 Raimondo, Justin, http://antiwar.com/justin/?articleid=8809 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  17. 17,0 et 17,1 Chocano, Carina, http://www.latimes.com/entertainment/news/movies/cl-et-vendetta17mar17,1,1139774.story?coll=la-promo-entnews modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  18. http://www.theage.com.au/articles/2006/03/16/1142098594274.html?page=fullpage#contentSwap1 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  19. Breimeier, Russ, http://www.christianitytoday.com/movies/reviews/2006/vforvendetta.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  20. Whipp, Glenn, http://www.rockymountainnews.com/drmn/movies/article/0,2792,DRMN_23_4546792,00.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  21. http://www.nccrimecontrol.org/index2.cfm?a=000003,000010,000019,001342,001503,001504 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  22. Lamm, Spencer (2006).
  23. 23,0 et 23,1 http://vforvendetta.warnerbros.com/cmp/video_press.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  24. Whipp, Glenn, http://www.vnchannel.net/other-archive/news/section-9-entertainment/132-v-for-vendetta-from-a-to-z.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  25. Boudreaux, Madelyn, http://www.enjolrasworld.com/Annotations/Alan%20Moore/V%20for%20Vendetta/V%20for%20Vendetta%20Revised%20-%20Complete.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  26. 26,0 et 26,1 Moore, Alan & Lloyd, David (2005).
  27. http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/newswatch/history/noflash/html/1940s.stm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  28. Tantimedh, Adi, http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=6545 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  29. Edelman, Scott, http://www.scifi.com/sfw/column/sfw12459.html/ modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  30. «V for Vendetta (2006)».
  31. http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=vforvendetta.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  32. http://www.vfxworld.com/?sa=adv&code=3631a5a1&atype=news&id=16457 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  33. Ebert, Roger, http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060316/REVIEWS/60308005/1023 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  34. Burns, Sean, http://www.philadelphiaweekly.com/view.php?id=11780 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  35. Travers, Peter, http://www.rollingstone.com/reviews/movie/7222868/review/9440903/v_for_vendetta modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  36. Otto, Jeff, http://movies.ign.com/articles/696/696607p1.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  37. Otto, Jeff, http://movies.ign.com/articles/696/696607p2.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  38. http://www.20minutos.es/cine/cartelera/pelicula/28133/v-de-vendetta/ modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  39. Boyero, Carlos, http://www.elmundo.es/papel/2006/02/14/cultura/1929995.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  40. Marinero, Francisco, http://www.elmundo.es/metropoli/2006/04/14/cine/1144965634.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  41. Jacobs, Andy, http://www.bbc.co.uk/films/2006/03/08/v_for_vendetta_2006_review.shtml modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  42. Ross, Jonathan, http://www.bbc.co.uk/films/2006/03/14/film_2006_v_2006_article.shtml modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  43. Guerin, Harry, http://www.rte.ie/arts/2006/0315/vforvendetta.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  44. http://www.abc.net.au/atthemovies/txt/s1601485.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  45. Baehr, Ted, http://www.wnd.com/news/article.asp?ARTICLE_ID=49317 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  46. Feder, Don, http://www.frontpagemag.com/Articles/ReadArticle.asp?ID=21871 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  47. Feder, Don, http://www.frontpagemag.com/Articles/ReadArticle.asp?ID=21715 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  48. Jensen, Michael, http://www.afterellen.com/Movies/2006/3/vendetta.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  49. http://www.imdb.com/title/tt0434409/awards modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  50. http://www.movieweb.com/news/71/17871.php modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  51. http://www.locusmag.com/SFAwards/Db/Prometheus2007.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  52. http://www.televisionpoint.com/news2006/newsfullstory.php?id=1143785410 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  53. Reid, Calvin, http://www.publishersweekly.com/article/CA6321550.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  54. 54,0 et 54,1 Launder, William, http://jscms.jrn.columbia.edu/cns/2006-05-02/launder-anarchistfight modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  55. Inducer, Smile, http://nymaa.org/node/243 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  56. Shaffer, Butler, http://www.lewrockwell.com/shaffer/shaffer132.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  57. 57,0 et 57,1 Forrester, John S., http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/ modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  58. Stewart-Robertson, Tristan, http://thescotsman.scotsman.com/world/Masked-protesters-hike-up-pressure.3763138.jp modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  59. Sherman, Jerome L., http://www.post-gazette.com/pg/08042/856555-85.stm modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  60. Clarkson, Brett, http://www.torontosun.com/News/TorontoAndGTA/2008/02/11/4839413-sun.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  61. Black, Tim, http://www.spiked-online.com/index.php?/site/article/4496/ modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  62. Sarno, David, http://www.latimes.com/news/printedition/california/la-me-anonymous11feb11,1,2110184.story modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  63. Stewart, Scott, http://media.www.unogateway.com/media/storage/paper968/news/2008/03/25/Opinion/Cyberterrorism.Hacktivism.Trying.To.Find.Hope-3280779.shtml modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  64. McCutcheon, David, http://dvd.ign.com/articles/710/710553p1.html modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  65. http://www.zonadvd.com/modules.php?name=News&file=article&sid=5018&page=3 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant
  66. http://www.zonadvd.com/modules.php?name=Reviews&rop=showcontent&id=628 modèl {{Ligam web}} : paramètre « titre » mancant