Luminescéncia

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Luminescéncia.

La luminescéncia es una emission de lutz dicha « freja » en oposicion a l'incandescéncia que se dich « cauda ». La lutz emesa per luminescéncia resulta d'interaccions entre particulas electricament encargadas. Dins los cases mai frequents, son de transicions electronicas se debanant dins d'atòms, de las moleculas o de cristals que provòcan l'emission de fotons. L'energia liberada jos forma de lutz pendent la transicion pòt èsser d'en primièr balhada jos forma electrica, quimica, mecanica o luminosa. Se destria diferents tipes de luminescéncia segon lo biais d’excitacion inicial.

Istòria[modificar | modificar la font]

Lo tèrme luminescéncia foguèt inventat pel fisician alemand Eilhard Wiedemann (filh de G.H. Wiedemann) en 1888[1], a partir del mot latin lumen, significant lutz. Se lo fenomèna es conegut dempuèi l'Antiquitat e dins diferentas civilizacions, caldrà esperar las òbras de John Herschel, Edmond Becquerel e George Gabriel Stokes au milieu du la mitat de lor origina del fenomèn de biais scientific. Caldrà enseguida esperar los ans 1920-30, per destriar de biais concrèt la fluorescéncia de la fosforescéncia mercés a las òbras dels fisicians Jean e Francis Perrin[2] e l'introduccion del diagrama de Jabłoński pel fisician polonés Alexandre Jabłoński:

Tipes[modificar | modificar la font]

Segon lo biais d'excitacion, existís mai d'un tipres de luminescéncia.

  • La fotoluminéncia (excitacion per absorpcion de fotons), per exemple dins los tubs luminescents, los colorants fluorescents, los azurants optics;
    • La fluorescéncia, fotoluminescéncia rapida (de 10-9 a 10-6 segondas per la majoritat de las moleculas organicas);
    • La fosforescéncia, fotoluminescéncia lenta (de 10-3 a 10 segondas per la majoritat de las molecules organicas[3]);
  • La quimiluminescéncia (excitacion a la seguida d'une reaction quimica), utilizada per exemple dins los pals luminoses o se realizan al nivèl de la flama blava de difusion o de premescla (metan o butan de brutlaire d'una gasinièra, d'un briquet).
  • La cristalloluminescéncia (excitacion a la seguida d'una modificacion estructurala cristallina), se debanar de la cristallizacion d'una solucion o de la dissolucion d'unes cristals;
  • La termoluminescéncia e la crioluminescéncia, per exemple dins la datacion arqueologica d'objèctes;
  • La mecalumenescéncia:
  • La radioluminescéncia (excitacion a la seguida d'una irradiacion par RX o radioactivitat α, β, γ), per exemple dins los ecrans de radiografia X ;
  • eca.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. [[#BV|]], p. 12.
  2. Bernard Valeur et Mário N. Berberan-Santos, « L'énigme de la photoluminescence », Pour la science, no 40,‎ (legir en linha)
  3. N. Turro, Molecular Photochemistry, W.A. Benjamin Inc., New York, 1965

Annèxes[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Articles connèxes[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]