Butan

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

Lo butan es un idrocarbur saturat de la familha dels alcans e de formula bruta C4H10. Exitís jos dos formas isomèrs, lo n-butan e l'isobutan o 2-metilpropan.

Utilizacion[modificar | modificar la font]

Botelha de gas butan.

Lo butan es un gas subretot utilizat coma combustible a usatge domestic (gasinièra, calfa aiga) e tanben de complement, per exemple pel caufatgee (radiator de gas per l'interior dels locauls d'abitacion, comèrcis e talhièr e tanben en plen aire). Es mai sovent condicionat en botelha de 13 kg.

Per un usatge en exteriorr, lo propan es mai indicat en causa de sa temperatura de bolh mai bassa.

Al novèl industrial, lo butan es un reactiu per la sintèsi de l'etilèn e propilèn mejans lo vapocracatge, du butadièn amb la deidrogenacion catalitica r de l'anidrid maleïc pel procediment de Dupont. L'oxidacion non-catalitica del butan es utilizada per la sintèsi de l'acid acetic e l'isomerizacion per catalisi acida permet de convertir lo n-butan en isobutan[1].

Coma fòrça idrocarburs, lo butan reagís amb lo clòr per formar de 1-cloro- e del 2-clorobutan, mas tanben d'autres compausats mai substituits. Los taus de cloracion pòdon parcialament s'explicar per las diferentas energias de dissociacion, 425 e 411 kJ/mole pels dos 2 tipes de ligams C-H (los 2 carbònis centrals an de ligams C-H mai fèbles).

Proprietats fisicoquimicas[modificar | modificar la font]

Es soluble dins l'alcoòl e l'etèr, mas pauc dins l'aiga. Pauc reactiu, e demanda un catalisor per participar e de reaccions quimicas, levat segur per la reaccion de combustion amb lo dioxigèn.

Pression de vapor saturanta[2]:

Temperatura Pression Temperatura Pression
−103,15 -103,2 °C 0,1 kPa0,1 kPa −33,15 -33,2 °C 24,1 kPa24,1 kPa
−98,15 -98,2 °C 0,2 kPa0,2 kPa −28,15 -28,2 °C 30,9 kPa30,9 kPa
−93,15 -93,2 °C 0,3 kPa0,3 kPa −23,15 -23,2 °C 39,1 kPa39,1 kPa
−88,15 -88,2 °C 0,5 kPa0,5 kPa −18,15 -18,2 °C 49,1 kPa49,1 kPa
−83,15 -83,2 °C 0,8 kPa0,8 kPa −13,15 -13,2 °C 61,0 kPa61,0 kPa
−78,15 -78,2 °C 1,3 kPa1,3 kPa −8,15 -8,1 °C 75,0 kPa75,0 kPa
−73,15 -73,2 °C 1,9 kPa1,9 kPa −3,15 -3,1 °C 91,5 kPa91,5 kPa
−68,15 -68,2 °C 2,8 kPa2,8 kPa 1,85 1,9 °C 111 kPa111 kPa
−63,15 -63,2 °C 4,0 kPa4,0 kPa 6,85 6,9 °C 133 kPa133 kPa
−58,15 -58,2 °C 5,7 kPa5,7 kPa 11,85 11,9 °C 159 kPa159 kPa
−53,15 -53,2 °C 7,8 kPa7,8 kPa 16,85 16,9 °C 188 kPa188 kPa
−48,15 -48,2 °C 10,6 kPa10,6 kPa 21,85 21,9 °C 221 kPa221 kPa
−43,15 -43,2 °C 14,1 kPa14,1 kPa 26,85 26,9 °C 258 kPa258 kPa
−38,15 -38,2 °C 18,5 kPa18,5 kPa 50 50 °C 490 kPa490 kPa

Produccion e sintèsi[modificar | modificar la font]

Lo n-butan s'obten per distillacion jos pression del G.P.L (gas de petròli liquefiat) e tanben per la purificacion del gas natural.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. , Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Hydrocarbons, Wiley-VCH Verlag GmbH & Co,
  2. (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant