Afaire Dreyfus

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Gtk-dialog-info.svg Aqueste article es sortit d'un traductor automatic e fa besonh d'unas correccions de gramatica, d'ortografia e de sintaxi.
Degradacion del capitani Alfred Dreyfus.

L'Afaire Dreyfus (var. Afar Dreyfus) foguèt un escandal politic que dividiguèt França pendent los darrièrs ans del sègle XIX.[1]

Istòria[modificar | modificar la font]

Lo 1894 lo Servici d'Intelligéncia francesa descobriguèt a la panièra de la agregat militara de l'ambaissada alemanda una carta sens signatura qu'anonciava l'enviament de documents secrètes.[1] L'investigacion arribèt a la conclusion que lo capitani Alfred Dreyfus, destinat dins l'Estat Màger e d'origina josieva, n'èra l'autor, sens mai indici probatori qu'una leugièra semblança cal·ligràfica.

Dreyfus Foguèt arrestat lo 15 d'octòbre, en un ambient d'exaltat antisemitisme, e empresonat dins la preson de Cherche-Midi. Somés a conselh de guèrra, lo 22 de decembre foguèt condemnat per traïson, expulsat de l'armada lo 5 de genièr de 1895 e deportat de per vida al presidi de l'Isla del Diable (Guaiana).

En lo jutjament, en Dreyfus jamai pas aviá reconegut las acusacions e lo procediment judicial aviá mostrat de grèus irregularitats, coma que Dreyfus foguèsse estat condemnat per un informe del Servici d'Intelligéncia que jamai pas èra estat comunicat a la defensa, en mai de contradiccions flagrants e de manipulacions als nivèls mai nautes, que causa la familha seguiguèt per el en ensajant ne provar l'innocéncia. Aquelas denóncias d'irregularitats foguèron desqualificades, mai que mai per l'extrèma drecha francesa, coma manòbras del grop de pression josieva, desleiala amb França e que voliá descreditar l'Armada e las mai nautas institucions de la nacion.

Lo 1895 se produsiguèt un cambiament de prefectura al Servici d'Intelligéncia militar. Lo nòu responsable descobriguèt que la vertadièra colpabla èra lo màger Ferdinand Walsin Esterhazy e que Dreyfus èra estat victima de la antisemitisme de l'anteriora cap d'Intelligéncia. Totun, Esterhazy foguèt declarat innocent lo 1898 a causa de la proteccion dels militars reaccionaris.[1] Aiçò faguèt que lo país se dividiguèsse radicalament entre los partidaris de revisar lo cas -dreyfusards- e los de lo barrar. En lo grop dels «dreyfusards» se trobavan las esquèrras, de conviccions democraticas e republicanas, defensors de l'estat de drech e dels dreches de l'òme. En lo partit opausat, la drecha, nacionalista, antisemita e de tendéncias autoritàries; d'aqueles mejans «anti-dreyfusards» sorgiguèt lo nacionalisme integrista de Charles Maurras, que lo meteis 1898 fondèt lo movement fascista Action Française.

Portada de la carta de Zola a La Aurore

L'escrivan Émile Zola, l'escrivan Octave Mirbeau, lo cap socialista Jean Jaurès e lo radical Georges Clemenceau dirigiguèron la causa dels dreyfusards a comptar de la publicacion lo 13 de genièr de 1898 al jornal Lo Aurore d'una carta dubèrta de Zola al president de la Republica, Félix Faure, intitulada J'accuse («Ieu acusi»), que reptava al tribunal qu'aviá jutjat lo màger Esterhazy de l'aver exonerat en sabent qu'èra colpable, e aquel escrit aguèt l'efièch d'una pompa.[1] Aquel meteis an lo tinent coronèl Henry, un dels oficiales qu'avián participat a la manipulacion de las pròvas, confessèt e après se suïcidà, e lo cas foguèt redobrit.[1]

Dreyfus Foguèt repatriat e somés a un segond conselh de guèrra, celebrat a Roazhon lo 30 de junh de 1899, que li foguèt a el nauament declarat colpable, malgrat que la senténcia atenuava la pena a dètz ans de preson. Lo president de la republica francesa, Émile Loubet, la indultà lo 19 de setembre, mas lo gèst reconeissiá pas l'innocéncia l'acusat (sustot, la confirmava, perque l'indult trai la pena sens negar la culpabilitat). Dreyfus contunhèt de lutar perque se li reconeguèsse l'innocéncia, causa qu'atenguèt fin finala lo 12 de julhet de 1906, quand lo Tribunal de Cassació anullèt definitivament lo jutjament.[1] Foguèt reintegrat a la carrièra militar e va jubliar-s'amb lo gra solament de comandant, perque l'armada li volguèt pas computar lo temps transcorregut en una condemna injusta.

Lo 1914, ja tinent coronèl, prenguèt lo comandament d'una unitat de municionament al cors de la Primièra Guèrra Mondiala; combatèt posteriorament a la batalha del Chemin dempuèi Damas.[2] Après lo armistici, se jubilà definitivament e moriguèt lo 1935. Lo 1930, l'ancian agregat militar alemand a l'ambaissada parisenca, lo coronèl Schwartzkoppen, reivindiquèt fin finala Dreyfus en confirmar que lo real traïdor èra estat çò de màger Esterhazy.

Consequéncias[modificar | modificar la font]

La laspanada causada pel cas Dreyfuss foguèt una de las causas de la naissença del sionisme.[3]

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4 et 1,5 L'Enciclopèdia.cat.
  2. L'Enciclopèdia.cat.
  3. Forth

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

  • Ferdinand Brunetière
  • Gaudérique Roget

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]