Teodoric lo Grand

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Gtk-dialog-info.svg Aqueste article es sortit d'un traductor automatic e fa besonh d'unas correccions de gramatica, d'ortografia e de sintaxi.
Estatua en representant Teodoric lo Grand.

Teodoric (Theodoricus, Θευδέριχος) Conegut coma lo Grand, foguèt rei dels ostrogots, filh de Teodomir e de la siá concubina Ereleuva. Nasquèt près de Viana lo 455, dos ans après la mòrt de Àtila rei dels huns, a la mòrt que lo sieu paire e los fraires d'aquel, Balamir e Bidimir, a la tèsta de la dinastia dels amals, n'avián assegurat l'independéncia dels ostrogots.

Joenessa[modificar | modificar la font]

Als 8 ans (463) foguèt enviat coma ostatge a l'emperaire Leon E de Bizanci qu'aviá contractat als ostrogots per lo sieu servici en escambi d'un subsidi. Teodoric Foguèt educat a la cort a Constantinòple fins que foguèt retornat a lo sieu paire lo 473 als 18 ans. Mentre Teodomir èra vengut l'unic rei ostrogot, doncas que Balamir èra mòrt en batalha e Bidimir aviá format la siá pròpria horda de barbars amb la qu'èra partit a Itàlia e la Gàllia.

Pauc après lo sieu retorn, amassèt un grop de fisèles que secretament davalèt amb el pel Danubi e derrotèt e aucir en una batalha a un rei dels sàrmates. Acompanhèt après a lo sieu paire quand los ostrogots abandonèron los sieus territòris a la cèrca d'unes de mai fèrtils a còsta dels bizantins. Aiçò èra encara jos Leon E, mas après lo 474, amb Zenó coma emperaire, se signèt un tractat de patz que concedissiá als ostrogots part de Pannònia e Dàcia amb la condicion de defendre la frontièra del Danubi. Lo 475 moriguèt Teodemir e Teodoric foguèt proclamat rei.

Rei dels ostrogots[modificar | modificar la font]

Pendent un temps foguèt aliat de Zenó e l'ajudèt a recuperar lo tròn quand ne foguèt expulsat lo 476; al servici de Zenó faguèt la guèrra amb un autre prince veire, Teodoric filh de Triari, mas l'emperaire lo poguèt pas provesir de porgiments e renfortiments coma li aviá promés e Teodoric li calguèt far la patz amb lo sieu omonim.

Aquel comportament de Zenó decebèt a Teodoric, que trinquèt amb l'Empèri e inicièt los sacatges de Macedònia e Tessàlia. Lo 483 Zenó provèt de recuperar la siá amistat e li donèt los títols de patrici e praefectus militiae, aital coma de quantitats de sòus, e l'adoptèt coma filh erigint una estatua de Teodoric a la tèsta del palai imperial; e lo 484 lo faguèt cònsol.

Teodoric Restèt fisèl fins al 487 mas pressionat per los sieus òmes, trinquèt d'autre còp ongan e ataquèt Constantinòple. Per salvar l'Empèri, Zenó li conferiguèt lo drech d'ocupar Itàlia e expulsar a Odoacre del poder. Teodoric Acceptèt, malgrat que las condicions que possediriá Itàlia èran pas clar a l'acòrdi (los grècs dison que prometèt conquistar Itàlia per l'Empèri e los ostrogots allegavan qu'Itàlia los èra estat cedit exprèssament).

Conquista d'Itàlia[modificar | modificar la font]

En 488 los ostrogots anèron cap a Itàlia e fòrça barbars se li jonguèron; totes anavan amb las siás femnas e filhs e tota la siá proprietat; foguèt coma una emigracion d'una nacion entièra; pel camin lutèron amb huns, gèpides e sàrmates e dintrèron fin finala a Itàlia l'estiu del 489.

Odoacre Li presentèt batalha a la riba del Sontius (Isonzo) pas luènh de Aquileia (28 d'agost del 489) e foguèt derrotat en daissant lo camin dobèrt a Teodoric. Odoacre Se va reorganitzar a Verona ont se liurèt la segonda batalha (27 de setembre del 489) e d'autre còp Teodoric ganhèt. Odoacre Li calguèt abandonar lo nòrd d'Itàlia a lo sieu rival e se barrèt a Ravena.

En 490 Odoacre sortèt de Ravena e obtenguèt qualques succèsses dins la zòna de Pavia, mas fin finala Teodoric lo derrotèt en una tresena e decisiva batalha a la riba de la Adda en agost del 490. Odoacre Se refugièt d'autre còp a Ravena ont sostenguèt un sètge de tres ans, mentre los generales de Teodoric dominavan Itàlia.

Fin finala lo 493 Odoacre acceptèt l'intrada dels ostrogots a Ravena amb la condicion d'un govèrn conjonch entre el e Teodoric; lo tractat foguèt confirmat jos jurament mas al cap de paucs jorns Odoacre foguèt assassinat al mitan d'una taulejada, sens dobte per orde de Teodoric mas de pròpria man (5 de març del 493).

Reis ostrogot d'Itàlia[modificar | modificar la font]

Un pauc après, encara lo 493, los vàndals lor calguèt cedir Sicília mejançant d'un tractat per evitar una guèrra; los vàndals conservèron solament Panormus. Tanben lo 493 Teodoric se maridèt amb una sòr de Clodoveu E rei dels francs salis. Las tèrras del nòu Reialme Ostrogot d'Itàlia foguèron distribuidas en un tèrç pels conqueridors e los dos tèrces pels italoromans.

En 504 s'apoderèt de la region de Sirmium qu'èra bizantina. En ongan Teodoric faguèt de mediador en las disputas entre lo rei Alaric II dels visigots e lo dels francs salis Clodoveu en atenhent amassar als dos reis dins una isla del Loire prèpa a Amboise.

En 507, derrotats los visigots a la batalha de Vouillé, los francs e los sieus aliats borgonyons ocupèron sens resisténcia los territòris cap al sud; los francs dintrèron a Provença e Septimània e assetgèron a Gesaleic, pretendent al tròn visigot, a Narbona; mas Teodoric o arturèt e envièt al general Ibba o Ibbas, que s'apoderèt de Provença, e avancèt après fins Arle, ont levèt lo sètge franc.[1]

Mausoleu De Teodoric lo Grand a Ravena.

En 510 Teodoric tornèt enviar las siás fòrças contra borgonyons e francs, e derrotèt d'autre còp a Clodoveu près de Arle; lo meteis an lo general Ibba ocupèt Barcelona e deposà a Gesalic que fugiguèt a territòri dels vàndals, que lo expulsèron.[1][2] Teodoric Faguèt retirar après las siás fòrças del territòri visigot; Arle foguèt declarat capital de la prefectura de las Gàl·lies dins lo reialme ostrogot, e nomena prefècte a Liberi, qu'exerciguèt la carga 18 ans. Dels visigots foguèt en fach lo regent fins a la siá mòrt, quand Amalaric aviá unes 24 ans. Gesaleic Retornèt a Aquitània ont poguèt amassar una armada e lo 512 dintrèt a la Tarraconense pels passatges pirenencs orientales mas foguèt derrotat per Ibbas a 20 km de Barcelona, fugiguèt cap al nòrd, e après traversar la Narbonense ensagèt penetrar a Borgonha, mas foguèt capturat e mòrt en traversant lo riu Durance, probablament per soldats ostrogots[3] lo 514.[4]

La siá capitala iniciala foguèt Ravena totun mai tard transportèt la residéncia a Verona. Aguèt coma ministres a Cassiodor e Boeci, d'escrivans romans. Lo màger conflicte amb los catolics (Teodoric èra arrià) venguèt de l'execucion de Boeci e Simmac acusats de conspiracion (524).

Mòrt e succession[modificar | modificar la font]

Teodoric Governèt Itàlia pendent 33 ans fins a la siá mòrt lo 30 d'agost del 526. Daissèt pas cap de filh mascle e repartiguèt los sieus domenis entre lo sieu felen Amalaric, rei dels visigots, e lo sieu nebot Atalaric, filh de la siá sòr Amalasunta e d'un nòble ostrogot de nom, Gutaric (maridats lo 515), en fixant lo Ròse coma frontièra entre ambedós.

Doas de las siás filhas se maridèron amb reis: Tiudigota amb Alaric II dels visigots (vèrs 500), e Ostrogoto amb Segimon de Borgonha, filh de Gundebald e eretièr dels burgundis e après rei (516); a la siá sòr Amalafrida, veusa d'un nòble veire, la donèt en matrimòni (509) a Hermanfrid, darrièr rei dels turingis lo 516. La siá filha, Amalasunta, foguèt la maire de lo sieu successor.

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. 1,0 et 1,1 Wolfram
  2. Wolfram
  3. Livermore
  4. Arnold

Articles ligats[modificar | modificar la font]

  • Edicte de Teodoric