Tòri

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche


Tòri

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
ActiniTòriProtactini
?
   
 
90
Th
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
Taula complètaTaula espandida
ISO 4217
Descripcion
Nom scientific
Autor
Taxon superior
Domeni
Règne
Embrancament
Classa
Òrdre
Familha
Genre
Espècias
Reng taxonomic
Estatut de conservacion (IUCN)
Regula
Interagís amb
Endemic a
Taxon tipe
Abreviacion d'autor en botanica
Basionim
Incertae sedis
Sinonim remplaçat
Ancian autor del taxon
Simbòl quimic
Formula quimica
Estat de la matèria
Metòde de determinacion
Sistèma cristalin
Familha de lengas
Dialècte
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
ISO 639-6
ISO 15924
alfabet
còde de lenga IETF
còde de lenga Wikimedia
Fabricant
Desvolopaire
Lengatge de programacion
Conceptor
Domeni d'aqueste mestièr
Version establa
Sistèma operatiu
Plataforma
Mòde de jòc
Motor
Seria
Licéncia
Lançador
Site de lançament
Data de lançament
Tipe d'orbita
Bus satellit
Imatriculacion de l'aeronau
Armament
Primièr vòl
Alimentat per


Informacions generalas
Nom, Simbòl, Numèro Tòri, Th, 90
Seria quimica Actinid
Grop, Periòde, Blòt -, 7, f
Massa volumica 11,72 kg/m3
Color Argentada, sovent blasit de negre
Proprietats atomicas
Massa atomica 232,0377 ± 0,0004 u
Rai atomic (calc) 179 pm
Rai de covaléncia 206 ± 6 pm
Rai de van der Waals pm
Configuracion electronica [Rn] 7s2 6d2
Electrons per nivèl d'energia 2, 8,18,32,18,10, 2
Estats d'oxidacion 4
Oxid basa fèbla
Estructura cristallina Cubic de fàcia centradas
Proprietats fisicas
Estat ordinari solid
Temperatura de fusion 1 476,9 °C, 1750 K
Temperatura de ica ?? K
Energia de fusion 16,1 kJ/mol
Energia de ica ?? kJ/mol
Volum molar 19,80×10-6 m³/mol
Pression de la vapor
Velocitat del son 2 490 m/s a 20 °C
Divèrs}
Electronegativitat (Pauling) 1,3
Calor massica J/(kg.K)
Conductivitat electrica 6,53×106 S/m
Conductivitat termica 54 W/(m.K)
1èr potencial d'ionizacion6,3067 kJ/mol
2nd potencial d'ionizacion11,9 kJ/mol
3sen potencial d'ionizacion20,0 kJ/mol
4sen potencial d'ionizacion28,8 kJ/mol
Isotòps mai estables
iso AN periòde MD Ed MeV PD
228Th{sin.}1,9116 aα5,520224Ra
229Th{sin.}7 340 aα5,168225Ra
230Th{sin.}75 380 aα4,770226Ra
231Thtraças25,5 hβ0,39231Pa
232Th100%14,05×109 aβ4,083228Ra
233Th{syn.}22,3 minβ-1,24233Pa
234Thtraças24,1 jβ-0,199234mPa
Unitats del SI & CNTP, levada indicacion contrària.


Identificants
ULAN
DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz
Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Tòri.

Lo tòri es un element quimic de la taula periodica, lo simbòl que n'es Th e son nombre atomic es 90. Es un metal leugièrament radioactiu, que se tròba dins l'escòrça terrèstra, e es considerat coma una possibla alternativa a l'urani coma combustible nuclear.

Caracteristicas màger[modificar | modificar la font]

Dins l'estat pur, lo tòri es un metal blanc argentat que manten sa brilhança (s'oxida pas) pendent de mese. Un còp començat lo procès d'oxidacion, lo tòri, ven un material gris e fin finala, negre. Quand se calfa en preséncia d'aire, lo tòri metallic s'aluca e brulta amb una brilhanta flama blanca. Lo diòxid de tòri (ThO2) a un dels punch de fusion mai naut de totes los oxids (3.300 °C).

Aplicacions[modificar | modificar la font]

Aplicacions del tòri:

  • Dins las lampas de gas portabla. La sisa de teissut a l'entorn del brutlador conten de tòri, que brilha amb una lutz blanca (non ligada a la radioactivitat) quand se calfa.
  • Dins lo aliatges de magnèsi, ne melhorant las proprietats a nautas temperaturas.
  • S'utilisa tanben per recobrir los cables de tungstèn, utlisats en equipament electronic, melhorant l'emission d'electrons dels catòdes de temperaturas nautas.
  • Lo tòri s'apond tanben dins los electròdes de tungstèn, dins la sòudura d'arc amb gases, e dins las ceramicas resistentas a la calor.
  • L'oxid de tòri s'utiza per contrarotlar la mesura de las particulas de tungstèn utlizadas en las ampolas electricas.
  • L'oxid de tòri s'utlisa tanben dins de materials de laboratòri refractaris.
  • L'addicion d'oxid de tòri al veire ajuda a crear de veires amb un naut indici de refraccion e una bassa dispersion. Essent util dins las lentilhas de nauta qualitat per de camèras e instruments scientifics.
  • Coma catalisador, l'oxid de tòri s'utiliza per:
  • La datacion radioactiva per urani/tòri es utlizada per datar de fossils d'ominids.
  • Material per la produccion de combustible nuclear. Causa que lo tòri es mai abondent que l'urani, unes dessenhs prepausats de centrales nucleares, incorpòran lo tori coma combustible de fissió.
  • L'oxid de tòri colloïdal s'usava coma contrast en radiografies, entre los ans 1930-1950. A l'ora d'ara, s'usa pas mai a causa de sos efièches cancerigens.

Istòria[modificar | modificar la font]

Lo tòri foguèt descobèrt en 1828 pel quimista suedés Jöns Jacob Berzelius, que lo donèt lo nom s'inspirant de Tòr, lo dieu del tròn, dins la mitologia nordica. Se trobèt pas cap d'utilitat pel metal fins a 1885, que se comencèt foguèt usat per de mangas, per las lantèrnas de gas.

Lo nom ioni (ionium), amb lo simbòl Io, foguèt donat en un estudi precedent d'elements radioactius a l'element que se formava amb lo nombre massic 230 de la cadena de descomposicion radioactiva de l'urani-238. Mai tard, foguèt descobrèt que l'iòni e lo tòri èran lo mèsme element.

Referéncias[modificar | modificar la font]


Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]