Vejatz lo contengut

Tòrcafòl

Aqueste article es redigit en lengadocian.
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Infotaula de personaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Tòrcafòl
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Biografia
Naissençasègle XII Modifica el valor a Wikidata
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Mòrtsègle XIII Modifica el valor a Wikidata
Donadas personalas
FormacionError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Tèsi academicaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.)
Director de tèsiError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
AuçadaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
LateralitatError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
MassaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Colors dels uèlhsError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Colors dels cabelhsError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Activitat
Camp de trabalhError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PeriòdeError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Activitat1175–1200
PartitError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
GenreError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
MovementError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ProfessorsError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DiscípolsError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
InfluénciasError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Patrimòni net estimatError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Carrièra militara
ArmaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Activitat extraveïcularaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Mission especialaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ConsacracionError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
FestivitatError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
IconografiaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PatronatgeError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Trabalha perError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Artistas relacionatsError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Director musicauError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
EspòrtError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Nacionalitat esportivaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PòstError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Man de jòcError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Num. esportiuError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
CopilòtError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Òbra
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Òbras principalasError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Estudiant doctoralError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Abr. botanicaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Abr. zoologicaError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Autres
ConjuntError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DescendénciaError d'expression : l'operador '''<''' es pas reconegut
MaireError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PaireError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
FrairesError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
InculpacionError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Condemnat perError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Site webError de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Error de Lua a mw.lua a la línia 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Modifica el valor a Wikidata
« Comtor d'Apchier rebuzat » : tençon de Tòrcafòl a Garin d'Apchièr dins lo Chançonièr R / La Vallière (BNF ms. fr. 22543, sègle XIV)
Cal melhorar l'escritura d'aquel article.
L’ortografia, la gramatica, lo vocabulari, la sintaxi o autres aspèctes lingüistics incorrèctes son de verificar. O podètz corregir o crear la discussion.

Tòrcafòl o Tòrcafòu[nt 1] (Torco-fòu en nòrma mistralenca; Torcafol o Torcafols en occitan ancian) foguèt un trobador occitan—probablament un nòble gavaudanés (veire la seccion biografia)—qu'escriguèt en lo darrièr quart del sègle XII (1175-1200).

I a de confusions sobre l'origina del sieu nom.

Frederic Mistral prepausa doas possibilitats : "Tòrca-fòu" pòt significar "que tòrcha los fòus" (interpretacion literala) ; o pòt èsser una corrupcion de "tòca a fòl", valent a dire "que toca a la folia".[1]

Los primièrs estudis menats a la debuta del sègle XX vegèron dins son nom una corrupcion de "Rocafol" e o raprochèron a tòrt dels Ròcafuèlh.[2]. Tòrcafòl aparteniriá segon tot versemblança al linhatge dels Guerin o Garin, senhors del Tornèl e de Randon.[3] Son nom provendriá del d'una tèrra pròcha del castèl del Tornèl apelada "Torchefouol" en francés [dont Tòrchafòl en occitan?].[4].

Los detalhs de sa biografia son desconeguts e se dedusisson solament de son òbra sobreviventa: sas contribucions a un cicle de sirventesos intercambiats amb son rival Garin d'Apchièr. Es supausat qu'èra originari de Gavaudan, probablament un pichon senhor de Tornèl o un membre de la cavalariá menora.[5]

Se pensa que poiriá èsser estat al servici dels senhors de Gavaudan, en particular lo quite Garin d'Apchièr, amb qui se poiriá probablament identificar.[5]

Dètz sirventeses li son atribuits (dont solament cinc son complets[6] [los autres son fragmentaris] e sonque tres son de segur atribuibles a Tòrcafòl[5][7]), eschambiadas amb Garin d'Apchièr. Aquelas òbras son pro malaisidas de comprene, tant a causa de lor natura fragmentària, del tèxte sovent escur, e perque fan referéncia a d'eveniments especifics de l'istòria locala. [8]

Per çò qu'es de l'atribucion de qualques unas de las composicions, a Tòrcafòl o a Garin d'Apchièr, certans manuscrits donan de versions contrastantas. Quitament per la rèsta de las composicions las atribucions a l'una o a l'autra son pas entièrament incontestablas.[8]

Garin d'Apchièr sona Torcafol e se sona Comunal:

            Pos Cominal fa ben parer
            que siel pogues dir ni far
            causa quem degues enviar
            el en faria son poder
            mas paubreira e vilenc l'assalh
            e poderse iovens li falh
            per cal guerriers nom fai paor
            e non a amic ni senhor
            que nol tenha per enveyos
            ma tan can ditz noavas teasos.

            [...]

Responsa de Comunal (Tòrcafòl)

            Comtor d'Apchier rebuzat,
            pos del chan vos es laissat,
            recrezut vos lays e mat,
            luenh de tota benanansa,
            vencut de guerra sobrat,
            comtor, mal encompanhat,
            ab pauc de vi e de blat,
            plan d'enuey e de carn ransa.

            Aisi prenc de vos comjat,
            pois may de mi no chantatz,
            e del vostre vielh barat,
            e de vostra vielha pansa,
            e del nas tort, mal talhat,
            e del vezer biaisat,
            que tal vos a dieus tornat
            c'anas co escut e lansa.

            Be us a breujat lo corril
            Monlaur que tenias per vil,
            que de may tro qu'en abril
            vos fay estar en balansa;
            e non aves senhoril,
            tant aut son dur cor apil!
            que ja us trobon en plan mil,
            per que m pren de vos pezansa.[9]

            [...]

Lista de sirventeses

[modificar | modificar lo còdi]

Segon RIALTO (veire ligams extèrnes), las pèças que li deurián èsser atribuidas son las seguentas:

Nòtas e referéncias

[modificar | modificar lo còdi]
  • Appel, Carl (1898). Poésies provençales inédites tirées des manuscrits d'Italie (en francés). H. Welter.
  • Dalle, J. A. (1972). Choses et gens de Gévaudan (en francés). Éditions Roudil (La grande et la petite histoire des communes françaises). Dalle.
  • Latella, Fortunata (1994). I Sirventesi di Garin d'Apchier e di Torcafol (en italian). Modena: Mucchi. ISBN 978-88-7000-237-9.
  • Latella, Fortunata. «Premessa all’edizione in linea dei sirventesi di Garin d’Apchier e Torcafol» (en italian). Rialto. [Consulta: 29 de març de 2025]
  • Mistral, Frederic (1878–1886). Lou Tresor dóu Felibrige (TDF). Rafèla d'Arle: Cultura Provençala e Meridionala.
  • Trémolet de Villers, Anne (1993). Trobar en Gévaudan. Trémolet de Villers.
  • Pillet, Alfred; Carstens, Henry (1933). Bibliographie der Troubadours. Halle: Niemeyer.
  • Raynouard, François Just Marie «Choix des poésies originales des troubadours: Contenant Les ...» (en francés), 5, 1820, p. 458-459. [Consulta: 17 de març de 2013]
  • «Revue des langues romanes» (en francés). Université de Montpellier. Faculté des lettres; Société des langues romanes, 1890. [Consulta: 17 de març de 2013]
  1. ↑ Tòrcafòl en lengadocian e los parlars en -òl; Tòrcafòu en provençau e los parlars en -òu.
  2. ↑ Una explicacion sobre la numeracion de la poesia trobadoresca d'acòrd amb lo repertòri de Pillet e Carstens se troba a l'article Alfred Pillet.
  • (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Torcafol ».
  • (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Torcafol ».
  • (it) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en italian intitolat « Torcafol ».
  1. ↑ Mistral,.
  2. ↑ «[...] Torcafol est un nom authentique. [...] Il y désigne, par son nom de famille, un jeune domicellum du prénom de Bertrand, et ce domicellum est le fils ou le petit-fils d'un Raymond de Roquefeuil (— Rocafol en provençal du temps) [...]. Il devenait dès lors évident que Torcafol était une forme familière de Rocafol et qu'il fallait chercher le troubadour parmi les membres de la famille de Roquefeuil.» in Société Académique du Puy-en-Velay et de la Haute-Loire (1911) Bulletin historique illustré publié par la Société académique du Puy-en-Velay et de la Haute-Loire.
  3. ↑ Dalle, p. 38
  4. ↑ Trémolet de Villers, p. 36
  5. 1 2 3 Trobar. «Torcafol (PC 443)». [Consulta: 17 de març de 2013]
  6. 1 2 Latella - Rialto,.
  7. ↑ Latella 1994,.
  8. 1 2 RdLR 1890,, p. 12-30.
  9. ↑ Raynouard 2013,, p. 458-459.