Substancion

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

Substancion (pron. [süstansi'u(n)] e loc. [sëstan'siw]/[sëstan'siun]), en latin, Sextantio, es una anciana ciutat dont los vestigis se tròban actualament dins la comuna de Castelnau de Les.

Toponimia[modificar | modificar la font]

Lo nom del site romanizat trobariá son origina dins lo fait que Sextantio èra la « sesena estacion de relais partissent dels Pirenèus sus la via Domícia »[1].

Lo site[modificar | modificar la font]

Substancion èra bastit sus dos tucs, las còlas del Mas del Diable e de la Gàrdia que separavan un talveg ont passava lo camin de Substancion que la religava a la Via Domícia, al nòrd del borg de Castèlnòu de Les. En 1834, las traças de las fortificactions de l'oppidum, qu'ocupava  aquest suc a l'epòca gallesa, e los vestigis d'una glèisa de l'Edat Mejana èran encara visibles, mas de construccions pus recentas an recobèrt lo site que non a pas jamai pogut èsser completament excavat. Non i a, per consequent, cap de vestigi de Substancion que justificariá  sa visita[2].

L'actual camin de Substancion, dins la comuna de Castèlnòu de Les, descobrís una partida del traçat que religava Substancion al pòrt antic de Lattara.

Istòria de la vila[modificar | modificar la font]

Abans los romans[modificar | modificar la font]

Lo luòc sembla ocupat dempuèi lo IIen millenari abans la nòstra èra, mas las poblaments se son sedentarizats en aquel luòc cap al sègle VII ab. J.-C. Lo luòcfoguèt fortificat pels Vòlques Arecomics.

Epòca romana[modificar | modificar la font]

Substantion es una vila romana situada près de la via Domícia, sul trajècte de Nimes a Narbona. Apareis jol nom de Sextantio sus una estela trobada a Nimes, Sostantio dins l'Itinerari de l'Anonim de Bordèu, Sextantio e Sestancio dins l'Anonim de Ravena, Serratio sus la Taula de Peutinger e Sextatio sus l'Itinerari d'Antonin[3]..

La siá posicion sus la via domícia, e lo fach que siá citada dins los itineraris ancians, daissa pensar que Substancion foguèt una d'aquelas stationes o mansiones romanas que permetián lo lotjament de las tropas, un escala pels viatjaires e una plaça de cambiament de cavals e de carris pels corrièrs, ne fasent la borgada d'una vila d'importància. Aquela darrièra assercion es confirmada pel nombre d'inscripcions e d'objèctes trobats per lo site, aital coma la preséncia de mosaics reservats abitualament dins las bastissas publicas o a las personas distinguidas per la siá posicion o las siás riquesas.

Epòcas visigòtas, merovingianas e carolngianas[modificar | modificar la font]

En 739, Carles Martèl faguèt destrusir las fortificacions de l'abadia aital coma lo pòrt de Magalona amb la fin que pòscan pas servir de refugi als Sarrasins, causa qu'emmenèt lo transferiment de l'avescat de Magalona a Substancion.

Jol regne de Carloman II (879-884), Substancion (« Sustancione » sus las pèças de moneda) es un dels onze talhièrs monetaris ont se baton de pèças al sieu nom[4].

Edat Mejana[modificar | modificar la font]

Lo transferiment de l'avescat a Magalona, en 1037, per l'avesque Arnaud Ier, e l'impulsion economica de la vila de Montpelhièr[5] marquèron lo començament del declin de Substancion.

Excavacions[modificar | modificar la font]

Personas associadas a Substancion[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Herault 2009 Petit Fute, Tristan Cuche, Madeleine Racat, Marie-Madeleine Lauprete, Alain Martinez, 2009, p.242
  2. (fr) « La stratigraphie de Sextantio, Castelnau-le-Lez (Hérault).
    J. Arnal, R. Majurel, H. Prades
    Bulletin de la Société préhistorique française. Année 1964, Volume 61, Numéro : E&T 2, pages 385 à 421.
     »
    , sur http://www.persee.fr/ (consultat en 8 de març de 2011)
  3. (fr) « Un nouveau chenet d'argile « au cheval ». Audibert Jacques.
    In Gallia. Tome 17 fascicule 2, 1959. pp. 237-241.
     »
    , sur http://www.persee.fr/ (consultat en 4 de març de 2011)
  4. (fr) « Traité de numismatique du moyen âge, par Arthur Engel et Raymond Serrure
    Ernest Leroux, Paris, 1891.
     »
    , http://gallica.bnf.fr/
  5. (fr) « Sur les origines de Montpellier
    Mémoires de la Société archéologique de Montpellier (Revue), 1928, Ser.2, Tome 9, page 8.
     »
    , sur http://gallica.bnf.fr (consultat en 14 d'agost de 2012)

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Articles connèxes[modificar | modificar la font]