Ròda de palas

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

La ròda de palas[1], permet de crear o de tornar un movement rotatiu d'axe a partir d'un movement lineari d'un fluid. Al començament simplas e de construccion fòrça aisida, evoluèron amb lo temps, amb lo progrès de la mecanica dels fluids e de l'aerodinamica per venir las turbinas d'uèi.

Tripla ròda (Wassilij Polenow, 1880).

La ròda que pren e passa l'energia de l'aiga[modificar | modificar la font]

Utilizacion d'una ròda de palas per realisar de bolets de canon.

La primièra expleitacion mecanica de la ròda de palas foguèt la creacion de moulinas « al cors de l'aiga ». Lors aplicacions èra diferentas, de las molinas de gran fins a las industrias coma lo ressèc.

Nombre d'engrenatges de fusta puèi de metal de las molinas prefigura las pèças mecanicas de maquinas e veïculs actuals.

Un autre espandiment foguèt lo potz rodièr, combinason de receptacles e de palas, que permet d'asager plan los bòrds dels flums.

La ròda motritz[modificar | modificar la font]

L'aplicacion contrària foguèt l'invencion del batèu de vapor, passant lo movement d'una maquina de vapor caufada de lenha (puèi au carbon) a de grandas ròdas de palas, una de cada costat[1], o una en rèire. A causa del rendement bas[note 1], l'encombrament e la presa al vent, amb una fragilitat importanta (subretot per las naus militaras), foguèron abandonadas al benefici de l'eliç levat dins d'escasenças raras de tirant d'aiga pauc important (batèus sul Mississippi, per exemple).

D'en primièrs las ròdas de palas èran de palas planas fixas e sola la pala verticala al punt bas foncionava de biais satisfasent, mas lèu los engenhaires navals concebèron de palas de superfícia corba, articuladas al respècte de boton e accionnadas per un sistèma de bièlas e un excentric en forma d'estela que permetava a totas las palas banhada de se piejar plan sus l'aiga.

Una granda ròda en rèire[2]
Doas ròdas de cada costat del bastèu[1]

Evolucions[modificar | modificar la font]

Notas e referéncias[modificar | modificar la font]

Notas[modificar | modificar la font]

  1. Lo rendement merma dins las aigas chambotadas ont los movements del batèu e las èrsas perturban las palas.

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. 1,0, 1,1 et 1,2 Principe de la roue à aubes des bateaux « Belle Epoque » de la CGN Sur le site bateaux-du-leman.ch
  2. bateau roue à aubes vancouver Sur le site dailymotion.com

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Claude Rivals, « Histoire d’un patrimoine », FFAM, Route d'Avenay Cidex 22, 14210 Evrecy (www.moulinsdefrance.org Présentation FFAM)
  • Revue Moulins de France, revue spécialisée trimestrielle [1]
  • « Roues hydrauliques », de Alain Schrambach, Ed. FFAM, mai 2009, 160 pages ; n° spécial 22 de Moulins de France, illustrations, plans, croquis ; FFAM Route d'Avenay Cidex 22, 14210 Evrecy.
  • Terry S. Reynolds, Stronger Than a Hundred Men: A History of the Vertical Water Wheel, Johns Hopkins University Press, 1983, 2002 ; ISBN 0801872480, ISBN 9780801872488 [2]