Petrus Christus

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca


Gtk-dialog-info.svg Aqueste article es sortit d'un traductor automatic e fa besonh d'unas correccions de gramatica, d'ortografia e de sintaxi.


Petrus Christus

Naissença {{{data_de_naissença}}}
Nacionalitat flamenc

Petrus Christus (Baarle-Hertog, Can. 1410/1415 - Brujas, can. 1472/1473) foguèt un pintor de l'escòla dels primitius flamencs, actiu a Brujas dempuèi 1444. Los tèmas de la siá òbra se situan dins de las òbras religiosas e profanes. Malgrat èsser considerat un seguidor de l'estil de Jan van Eyck, coincidiguèt pas amb el a Brujas, ont arribèt après 1441, data de la mòrt del mèstre.

L'òbra de Christus pren coma fonts, entre d'autras, a Robert Campin e Roger van der Weyden, se plan lo sieu grand inspirador foguèt Jan van Eyck, de qual mantenguèt l'espaci e lo volum mentre restava importància a la continuitat rítmica e la precision lineal, en redusint las complexitats del modèl cap a superfícias planas e simplas. Empleguèt un lengatge mai planer e casolà, accessible per aqueles que, coma el, provenián del nòrd mens desvolopat. Christus Dotèt las siás figuras d'una timida prigondor introspectiva.

Faguèt una aportacion fòrça important amb la corrècta utilizacion de la perspectiva lineal, amb un unic ponch de fuga centrala, en atenhent la representacion d'un espaci pictòric logic. Foguèt lo primièr dels primitius flamencs en ­utilizar aquel tipe de perspectiva.

Biografia[modificar | modificar la font]

Retrait d'un cartoixà, 1446, considerat un possible autoretrat

Christus Nasquèt a Baarle-Hertog, près d'Anvèrs, Flandra entre lo 1410 e 1415.[1] Èra filh d'un pintor nomenat Pierre que lo introdusiguèt a la pintura. La siá familha se seriá transportada probablament a Baarle dempuèi Breda, ont lo nom de familha Christus apareis en documents oficiales. Un nom de familha qu'èra en realitat un malnom atribuit a un ancessor de Petrus per la granda mestria en la realizacion de caras de Crist; benlèu lo sieu pròpri paire.[2]

Lo sieu filh bastard Bastiaen foguèt tanben pintor e trabalhèt a lo sieu talhièr; es en fach l'unic discipol que se coneis de lo sieu talhièr.[3][4]

La proximitat de lo sieu luòc de naissença amb l'actuala frontièra amb los Païses Basses, a fach que qualques istorians lo considerèsson pas dins del grop dels flamencs, se plan aquela populacion aperteniá dins lo sègle XV al ducat de Brabant, entièrament independent del comtat d'Olanda.[5] La siá vinculacion a l'escòla dels primitius flamencs ven determinada per la siá installacion a Brujas dempuèi lo 1444, ont demorèt fins a la siá mòrt.

Quand Christus arribèt a Brujas, la vila se recuperava economicament après unes ans de agitació politica entre 1436 e 1440, una revòlta punida amb duretat que, Brujas, tornèt après el èsser jol favor de lo sieu sobiran, lo pòrti Felip lo Bon de Borgonha. Entre 1458 e 1463, amassa amb la siá esposa Gaudicine se jonguèron a l'onorabla Confraria de l'Arbre Shut, que comptava entre los sieus membres amb los ducs de Borgonha e las familhas aristocràtiques de la vila. A fins dels ans 1460, Christus se jonguèt tanben a la Confraria de nòstra Madama de las Nèus e del Grèmi de Sant Brot de Brujas, cèrtament, es un indici de lo sieu anautit estatus a la societat de Brujas e una formula d'aténher de comandas importantas. Un d'aqueles foguèt lo 1463, quand amb un autre mèstre pintor foguèron encargat de supervisar lo bastiment de dos pilars gigantescs utilizats coma quadres viuentes pendent l'intrada triomfal de Felip lo Bon dins la vila.

Entre 1462 e 1463, amb lo pintor Pieter Nachtegale, la municipalitat de Brujas los encarguèt la supervision de dos grands decòrs dessenhats amb motiu de l'intrada triomfal dins la vila de Felip lo Bon.[6]

Petrus Christus Foguèt lo mèstre amb las comandas mai importantas de Brujas entre la mòrt de Van Eyck e l'arribada de Hans Memling lo 1465, malgrat que la carga oficiala de pintor del pòrti de Borgonha passèt de Van Eyck a Pierre Coustain.[7] Foguèt un periòde que la vila prosperèt economicament après ans de agitació politica entre 1436 e 1440.

Après una revòlta durament punida, Brujas tornèt recuperar lo favor de Felip lo Bon (1419-1967) e foguèt la residéncia preferida dels ducs de Borgonha. La preséncia regular de la cort ducal, fomentava la preséncia de rics òmes de negòcis locales e comerçants estrangièrs e banquers que conformavan una clientela potenciala atractiua per artistas. Lo comèrci que Brujas manteniá amb las nacions de la Mediterranèa signifiquèt que bona part de las pichonas òbras de Christus foguèron encargadas per italians, o espanhòls, e que foguèsse reconegut pels artistas del sud, coma en lo cas de Antonello da Messina.

Identificacion del pintor e la siá òbra[modificar | modificar la font]

L'òbra de Christus, e quitament la siá pròpria existéncia, foguèron pas documentalment confirmadas fins al sègle XIX. Lo pintor Karel van Mander escriguèt, lo 1604, l'òbra Het schilder-boeck, ont reculhiguèt la majoritat de biografias dels pintors flamencs del sègle XV.[8] En aquela òbra principala per la coneissença de la pintura flamenca se mencionava pas Petrus Christus. Amb anterioritat, mas, apareissiá mencionat en una carta de Pietro Summonte, ont descriviá una pintura proprietat del poèta napolità Sannazaro coma "una bona òbra de la man del famós pintor flamenc Petrus Cristi, mai ancian que Johannes (Jan van Eyck) e Rogerio (Rogier van der Weyden)".[9] Christus Èra pas mai grand que los mèstres mencionats, que causa cal per el interpretar l'expression en referéncia a lo sieu estil mai arcaic. Figura tanben lo sieu nom a l'òbra Vite de Vasari (1550) e a Descrittione di tutti e paesi bassi, altrimenti detti Germania de Ludovico Guicciardini (1568), malgrat que se menciona pas la siá importància. Tanben Johann Domenico Fiorillo, a començaments del sègle XIX defendèt l'existéncia de Petrus Christus a comptar de l'informacion de Vasari. Mai tard, foguèron Gustav Waagen e Johann David Passavant entre 1825 e 1842 los que liguèron de divèrsas òbras amb lo pintor que s'èra nomenat Crista o Christophori a l'òbra de Vasari e que semblava èsser un discipol de Van Eyck, una informacion que foguèt confirmada per Max Friedländer lo 1924. Fin finala, los estudis de Otto Pächt sus l' òbra del Mèstre de Flémalle e de Van der Weyden, demostrèron que la siá influéncia sus Christus foguèt clarament superiora a la de Van Eyck.[10]

Estil e tecniciana[modificar | modificar la font]

Quand l'òbra de Christus foguèt redescoberta dins lo sègle XIX, foguèt considerada eclèctica e derivada de Jan van Eyck en lo considerant un continuador de lo sieu talhièr, en confondent sovent las siás pinturas amb las del mèstre. Malgrat l'influéncia de Van Eyck, Christus foguèt pas lo sieu escolan, doncas qu'arribèt a Brujas lo 6 de julhet de 1444 per aquerir la ciutadania, tres ans après la mòrt de Van Eyck.[11] Se foguèsse estat un escolan actiu del talhièr Van Eyck a Brujas lo 1441, auriá recebut la siá ciutadania automaticament après lo periòde normal d'un an e un jorn.[12] En fach, se crei qu'aprenguèt de lo sieu paire Pierre.[13]

Trabalhèt gaireben totjorn per comanda de la noblesa, la borgesiá e las autoritats eclesiasticas, amb òbras de devocion, retaules, representacions de sants e de retraits de comitents. Christus Li calguèt trobar lo sieu pròpri estil sens quèir en los traches que Rogier van der Wyeden, dètz ans mai grand, aviá incorporat dels fondators Van Eyck e, mai que mai, Campin. Als retraits desvolopèt un estil fòrça innovador, representant al personatge en un interior realista alloc d'o far sus un fondes plan. Tanben las siás primièras òbras, coma lo Retrait d'un cartoixà, Sant Eloi a lo sieu talhièr o lo Retrait d'Edward Grimston, destacan per los sieus #cara alongats e durs, amb un nas prominent sul plan de la cara. Del meteis estil se pòdon considerar las caras de la Lamentacion de Brusselles, òbra que lo cap de Josep de Arimatea es tractat de parièra forma al de sant Josep del Anunciació de la Gallery de Washington.[14]

Christus Se decantèt per manténer l'espaci e lo volum eyckians, mentre restava importància a la continuitat rítmica e la precision lineal, en redusint las complexitats del modèl Van Eyck a superfícias planas e simplas. Transformèt lo lengatge dels mèstres a un nivèl mai planer e casolà, sens actituds eroïcas e accessiblas per aqueles que, coma el, provenián del nòrd mens desvolopat. Luènh de se considerar un trabalh inferior, Christus dotèt las siás figuras d'una timida prigondor introspectiva; las luses e d'ombras agisson amb libertat en assumint lo caractèr de valors autonòmas en luòc de descriure la forma e la textura. Quitèt d'aplicar la complèxa simbologia religiosa amagada en los detalhs de las òbras de los sieus predecessors, un signe de clara modernitat.

Faguèt una aportacion fòrça important amb la corrècta utilizacion de la perspectiva lineal, amb un unic ponch de fuga centrala, en atenhent la representacion d'un espaci pictòric logic. Foguèt lo primièr dels primitius flamencs en ­utilizar aquel tipe de perspectiva. Aquela caracteristica portèt Charles de Tolnay a afirmar que "lo sieu papièr istoric es similar al de Piero della Francesca a Itàlia".[15]

Legat[modificar | modificar la font]

S'es trabalhat en l'ipotèsi que Christus poiriá aver viatjat a Itàlia, possiblament entre 1454 (per comanda de la vila de Cambrai) e 1462-1463 (per comanda de Brujas), ont poiriá aver transmés l'estil e tecnicianas dels pintors europèus del nòrd dirèctament a da Messina e a autras artistas italians. Un document que demòstra la preséncia d'un "Piero da Bruggia" (Petrus de Brujas?) A Milà pòt suggerir que visitèt aquela vila a l'encòp que Antonello, e los dos artistas poirián èsser-se trobat quitament. Aiçò poiriá explicar las similituds notablas entre lo Retrait d'un Òme atribuit a Christus als Angeles County Museum of Art e fòrça dels retraits de Antonello, en i comprenent çò de supausat autoretrat de la National Gallery de Londres.

En tot cas, Llorenç lo Magnific aguèt un "retrait d'una dama" de "Pietro Cresti da Bruggia" segon cònsta inventoriada lo 1492, se plan pas cònsta lo luòc d'aquesiment.

Seriá tanben una forma d'explicar coma s'assabentèron los pintors italians de la tecniciana de la pintura a l'òli e coma s'assabentèron los pintors flamencs de la perspectiva lineal. Antonello, Amassa amb Giovanni Bellini, foguèt un dels primièrs pintors italians qu'empleguèt la pintura a l'òli coma los sieus contemporanèus flamencs. D'autra banda, l'òbra de Christus Vèrge e Mainat entronitzats amb los sants Francesc e Jeroni a Frankfurt, datat lo 1457, es la primièra image del nòrd conegut que mòstra en detalh la perspectiva lineal.

La composicion de Lamentacion, ara al Metropolitan Museum of Art, sembla tan prèpa als relèus de marbre de Antonello Gagini a la catedrala de Palèrme que s'es suggerit que l'image se poiriá aver pintat per un client italian.[16]

Retrait d'una gojata jove, circa 1470. Gemäldegalerie (Berlin)

Un dels darrièrs trabalhs, lo Retrait d'una gojata jove es considerat una de las òbres de mèstres de la pintura flamenca e marca un nòu desvolopament dels retraits de l'epòca. Mòstra pas lo modèl davant un fons neutre, mas en un espaci concrèt definit per plafons de paret. Christus Aviá ja perfeccionat aquel format als sieus dos retraits de 1446. La femna desconeguda — vestida amb ròba exquisida, causa que suggerís que poiriá venir de França — emet una aura de discrecion e de noblesa, mentre sembla gaireben irreala en l′eleganta estilització de la siá forma.

La siá tecniciana meticulosa es ligada a la il·luminació de manuscrits; dominava lo trabalh a escalièr diminuta, mas s'adaptèt a la descripcion volumètrica de las grandas òbras.

Christus Moriguèt a Brujas entre 1472 e 1473. Hans Memling lo succediguèt coma lo seguent grand pintor a Brujas.

Òbra[modificar | modificar la font]

Trabalhs signats e datats[modificar | modificar la font]

Christus Produsiguèt almens sièis trabalhs signats e datats que forman la basa per las autras atribucions. En un moment que las òbras se signavan pas, aquel fach es una autra influéncia de Jan van Eyck.[17] Aqueles son:

  • Retrait d'Edward Grymeston (en prèst a la National Gallery de Londres, 1446),
  • Retrait d'un Cartoixà (Metropolitan Museum of Art, Naua Yòrk, 1446),
  • Sant Eloi a lo sieu talhièr (Metropolitan Museum of Art [Robert Lehman Collection], Naua Yòrk, 1449),
  • Vèrge en alimentant lo Mainat (ara al Koninklijk Museum Voor Schone Kunsten, Anvèrs, 1449),
  • Las conegudas coma "Alas d'autar de Berlin" amb lo Anunciació e Nativitat, e Jutjament final (Gemäldegalerie, Berlin, 1452).
  • Vèrge e Mainat entronitzats amb los sants Francesc e Jeroni (Städelsches Kunstinstitut, Francfòrt de Main, 1457. A la basa del tròn i figura l'inscripcion “Petrus Christus me fecit 1457”.[18]

De mai de mai, i a un parelh de plafons en lo Groeningemuseum a Brujas (en mostrant lo Anunciació e Nativitat) datats lo 1452, se plan la siá autenticitat es dubtosa.

Alteracions[modificar | modificar la font]

Dos de los sieus quadres, Retrait d'un Cartoixà e Sant Eloi a lo sieu talhièr, foguèron alterats en apondent un halo als personatges en signe de santedat. Aquel simbòl es fòrça inusual en la pintura flamenca del sègle XV, malgrat èsser abitual en la pintura italiana. Los istorians Max J. Friedländer Lo 1916 e William Martin Conway lo 1921, questionèron que foguèsson originales. Après un estudi detalhat fach al musèu ont se tròban, lo Metropolitan Museum of Art de Naua Yòrk, lo halo foguèt eliminat en ambedós quadres lo 1994.

En la primièra de las òbras, l'identificacion del personatge amb un sant cartoixà s'èra remés en causa pendent longtemps, doncas que se coneissiá pas cap de fraire cartoixà que foguèsse estat elevat a la santedat en lo sud dels Païses Basses quand lo quadre foguèt pintat, a l'entorn de 1446. Se pensa a l'ora d'ara que s'agís de Bruno (can. 1030-1101), lo fondator del orde dels cartoixans, que foguèt canonitzat lo 1623, e qu'explicariá qu'un proprietari posterior de la pintura volguèt reculhir aquel fach en li apondent lo halo.[19]

Galariá[modificar | modificar la font]

Referéncias[modificar | modificar la font]

Modèl:Referències

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant, Till.
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant, Albert.
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant, , Baron Joseph.
  • Erlande-Brandeborg, Alain; Mazenod, Jean.
    Lo arte gótico (en castelhan). Ediciones AKAL, 1992. ISBN 9788446000440 [Consulta: en 14 febrièr 2011]. 
  • Frère, Jean-Claude. Early Flemish painting (En anglés). Terrail, En 15 octòbre 2007. ISBN 9782879393391 [Consulta: en 26 octòbre 2010]. 
  • Gombrich, Ernst Hans. La Historia del Arte (en castelhan). Debate, 1997. ISBN 9788483060445 [Consulta: en 21 octòbre 2010]. 
  • Hand, John Oliver; Metzger, Catherine; Spronk, Ron. Prayers and portraits: unfolding the Netherlandish diptych (En anglés).[1] Yale University Press, 2006. ISBN 9780300121551 [Consulta: en 20 febrièr 2011]. 
  • Hand, John Oliver; Wolff, Martha. Early Netherlandish painting (En anglés). Cambridge University Press, 1986. ISBN 9780894680939 [Consulta: en 14 febrièr 2011]. 
  • MARTENS, Maximiliaan P.J. "New Information Ont Petrus Christus's Biography and the Patronage of His Brussels Lamentation." Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art. 20.1 (1990–1991): 5-23. Print.
  • Milicua, José. Historia Universal del Arte:La pintura flamenca (en castelhan). Barcelona: Planeta, 1988. ISBN 84-320-8905-2. 
  • Nash, Susie. Northern Renaissance Art (en anglés). Oxford University Press VOS, en 27 decembre 2008. ISBN 9780192842695 [Consulta: en 25 genièr 2011]. 
  • Ainsworth, Maryan W. «Intentional Alterations of Early Netherlandish Painting» (En anglés).[2] The Metropolitan Museum of Art, 20-04-2009. [Consulta: en 31 mai 2011].
  • Panofsky, Erwin. Los primitivos flamencos (En castelhan). Cátedra, 1998. ISBN 9788437616179 [Consulta: en 7 decembre 2010]. 
  • Pijoan, Josep. Historia Del Arte-3 (en castelhan). Barcelona: Salvat, 1966. 
  • Reitlinger, Gerald. The economics of Tasti: the rise and fall of picture prices, 1760-1960 (en anglés).[3] Barrie and Rockliff, 1961 [Consulta: en 21 octòbre 2010]. 
  • Schabacker, Peter Ora Petrus Christus (en anglés). Haentjens Dekker & Gumbert, 1974. 
  • Smets, Irene. Ludion, Uitgeverij. Groeningemuseum & Arentshuis Brugge (En anglés), en 20 mai 2007.[4] ISBN 9789055444861 [Consulta: en 21 octòbre 2010]. 
  • Sterling, Charles «Observations ont Petrus Christus» (en anglés). The Art Bulletin, 53, 1971, p. 1-26.
  • Upton, Joel Morgan. Petrus Christus: his place in Fifteenth-Century Flemish painting (En anglés).[5] Penn State Press, 1990. ISBN 9780271006727 [Consulta: en 14 mai 2011]. 
  • Van Veen, Henk Th. Early Netherlandish paintings: rediscovery, reception, and research (En anglés).[6] Amsterdam University Press, 2005. ISBN 9789053566145 [Consulta: en 3 febrièr 2011]. 

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

  • Panofsky, pàg. 304
  • Upton, pàg. 8
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  • modèl {{Ligam web}} : paramètre « url » mancante paramètre « titre » mancant
  • Panofsky, pàg. 309
  • modèl {{Ligam web}} : paramètre « url » mancante paramètre « titre » mancant
  • Upton, pàg. 11
  • (en) {{Obratge}} : paramètre titre mancant
  • Pijoan, pàg. 48
  • Upton, pàg. 1-5
  • modèl {{Ligam web}} : paramètre « url » mancante paramètre « titre » mancant
  • Upton, pàg. 10
  • Frère, pàg. 102-112
  • Hand 1986, pàg.44
  • Panofsky, pàg. 305-306
  • modèl {{Ligam web}} : paramètre « url » mancante paramètre « titre » mancant
  • Hand, 1986, pàg. 41
  • modèl {{Ligam web}} : paramètre « url » mancante paramètre « titre » mancant
  • Nota del Metropolitan museum of Art