L'Isla de Baish

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz isla.
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Flag of Occitania.png Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg
Donadas
d · m
L'Isla de Baish
L'Isle-Jourdain
comuna francesa
[[Imatge:|250px]]
Descripcion de la bandièra
Descripcion dau blason
Descripcion deu sagèth
Latitud
Longitud
Generalitats
Partida de
Sosclassa de
Nomenat d'aprèst
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Situat dens Q1430004
País França
Sit oficial
Blason ville fr L'Isle-Jourdain (Gers).svg
L'Isle-jourdain (Gers) - Rue de la République - Collégiale Saint-Martin - 20060831.jpg
Tor de la Collegiala de Sant Martin
Geografia fisica
Occitania map.png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 36′ 47″ N 1° 04′ 53″ E / 43.613167, 1.081492 / 43.613167; 1.081492


Superfícia | 70,48 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala |
 
304 m
145 m
136 m
Geografia politica


Region istorica Gasconha Armas de Gasconha
Estat Flag of France.svg França
Region
73
Mieidia-Pirenèus Blason Languedoc.svg
Departament
32
Gers Armas deu Departament de Gers
Arrondiment
Aush
Canton
L'Isla de Baish
(Caplòc)
Intercom
200023620
Comunautat de comunas de la Sava Lislesa
Cònsol

Alain Tourné (2001-2014)

Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2010)
7 336 ab.
Evolucion de la populacion

7 509 ab.
Densitat 104,09 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Lislés (plurau : lisleses)
Còde postal 32600
Còde INSEE 32160


Identificants
BNE


ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus L'Isla de Baish.


L'Isla de Baish[1] (L'Isle-Jourdain en francés) es una comuna gascona, situada dins le departament deu Gèrs e la region de Miejorn-Pirenèus.

La devisa de la vila es Hospes Atque Fidelis (Òste e Fidèla).

Geografia[modificar | modificar la font]

Comuna situada a l'èst deu departament deu Gèrs au limit oèst de la Hauta Garona a 35 quilomètres de Tolosa sus Sava e a 40km au sud èst d'Aush.

En 2009 vengoc la segonda comuna mès poblada deu Gèrs. Es ara dins l'airau urban de Tolosa.

Es le sièti de la comunitat de comunas de la Gasconha Tolosana, creada en 2010, qu'a 18 comunas e quasi 20 000 abitants.

La vila se situís dins una plana argelosa a 170 m d’altituda qu’es entornejada peus costalats.

Lo climat es oceanic. Se caracteriza per las plojas abondentas (subertot ivèrn e prima), per la doçor de las temperaturas (ivèrn doç, autone sec), mès l’estiu es soent caud. L’autan (vent que veng deu Sud-Èst), e generalament caut, pòt bohar hòrt pendent quauques jorns.


Istòria[modificar | modificar la font]

Avant la conquista romana, la Gasconha es poblada peus Aquitans que son pòbles de lenga basca. Aquò explica benlèu lo particularisme deu parlar gascon dins l’ensemble occitano-catalan.

Le país tolosan, on se tròba l’Isla de Baish, es pregondament romanizat. An trobat las roeinas de la vielha romana que s’apèra Bucconis. A la fin de l’empèri roman, la vila càmbia de nom en Ictium e se crestianiza.

Au sègle XII nèish vertadèrament l’Isla de Baish qu’es una etapa suu camin de Sent Jacme de Compostèla. Los sons espitaus de Sant Jacme e deu Sant Esperit aculhissen les romius. L’Isla de Baish deveng una part deu poderós Comtat de Tolosa. D’alhors, l’escut de la ciutat cap la crotz occitana qu’es lo simbèu de Tolosa. En 1096, Raimon, senhor de la ciutat, partís a las crotzadas e lo son hilh es batiat dins lo riu Jordan. Es pr’amor d’aquò que la vila s’apèra en francés l’Isle-Jourdain. Apèi la crotzada contra los albigeses, l’Isla de Baish es anexada au reiaume de França en 1271.

L’usatge de l’occitan coma lenga oficiau es interdit en 1539 per l’edit de Villers-Cotterêts. L'Isla de Baish estèc una plaça fòrt deu protestantisme tolosan conegoc las misèrias de las guèrras de religion au sègle XVI.

Dinc a la debuta deu sègle XX, L’Isla de Baish es un borg sus l’axe Aush-Tolosa on se debanan mercats e hèiras (coma la de la Sent Martin) qu’amassan les paisans deu Savés. Le Gèrs, coma tota l’Occitania, manca la revolucion industriala au sègle XIX. Per exemple, la region tolosana pèrd lo 24% de la soa populacion (sia 600 000 abitants) entre en 1850 e 1945.

A la debuta deu sègle XX, Claudi Augèr, le celèbre fondator deu diccionari francés Larousse, hè bastir un polit ostau sus la plaça principala. La guèrra 1914-1918 es catastrofica ende la vila que se pèrd una bèra partida de la joenèssa. Venecians e Padans la remplaçan dins las annadas 1920.

A partir de las annadas 1960, l’Isla de Baish profièita deu desvolopament tolosan çò que le permet de compensar l’exòdi rurau. la vila de l’Isla de Baish conegoc le desvolopament, mès estèc pas le cas deu son canton, regde rurau, que se despoblava rapidament.

A la debuta deu XXI, las causas s'accelèran pr'amor de l'aviada de Tolosa. L'Isla de Baish crèish rapidament e tanben tot le son campèstre. Atau la populacion sauta de 5500 abitants en 2000 a 7500 en 2010. La draubida d'una desviacion autorotièra pertot la creacion d'una zòna comercialo-industriala (dambe le líder de cela de piscina Abrisud) au Pont-Peirin.

Origina deu nom de la vila[modificar | modificar la font]

Le Senhor de l'Isla, partit a las crotzadas, qu'auré batiat le son hilh dins le Jordan. La vila semblava a una isla, entre les rius Estelh e Sava, estèc aperada atau l'Isla de Baish (L'Isla en Jordan).

Una auta explicacion complemetària ei que L'Isla de Baish per opausicion a L'Isla de Haut tanben sus Sava dins le departament de la Hauta Garona. Baish significa tanben en gascon le Nòrd quand Haut significa Sud.

Avèm donc un nom oficiau occitan L'Isla en Jordan qu'estèc pas jamès emplegat per las gents que gardèn totjorn l'apelacion L'Isla de Baish.

Le doblon, plan diferenciat, L'Isle-Jourdain e l'Isla de Baish ei donc plan ancian.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
març de 2001 2014 Alain Tourné PS  
1995 2001 Louis Aygobère/Loís Aigabèra    
1977 1995 Michel Ghirardi/Miqueu Ghirardi PS  
1953 1977 Marius Campistron/Màrius Campistron    
1944 1953 Joseph Delieux/Josep Delius    
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 Donadas
d · m
 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2010): 7336, totala: 7509
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
4 146 3 792 4 159 4 257 4 307 4 933 4 865 4 921
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
4 773 4 867 4 954 4 864 4 671 4 479 4 572 4 442 4 305
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
4 122 3 885 3 774 3 313 3 560 3 535 3 527 3 536 3 447
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
3 675
4 002
4 195
4 358
5 029
5 560
6 471
6 755
7 025
7 191
2009 2010
7 296
7 466
7 336
7 509

Fonts
Picto infobox character.png
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Monuments[modificar | modificar la font]

Personatges ligats dambe la vila[modificar | modificar la font]

Economia[modificar | modificar la font]

A la debuta deu sègle XX, l’Isla de Baish es sustot un borg rurau on se teng un mercat important le dissabte. Dambe la crisi deu monde paisan, le campèstre deu Gèrs coneish una fòrta desertificacion.

Apèi la segonda guèrra mondiala, la proximitat de la capitala regionala, que coneish un dinamisme regde important, permet aquera reconversion. L’Isla de Baish profièita subertot de la prosperitat de l’industria aeronautica de Tolosa-Blanhac (15 000 emplegats). Per exemple, la creacion de la zòna industriala de l’Isla de Baish-Buconis s’explica pr’amor que Tolosa es solament a 33 km. S'installa un sostractan d'Airbus, que ditz Equip'Aero qu'es ara un deus mès bèls emplegaire deu Gèrs, o encara EcoCert que certifica les produits bios.

Podèm díser que l’Isla de Baish es una banlèga de Tolosa qu’aculhís monde hugissant le centre vila. Cau ajustar que l’Isla de Baish a vias de comunicacions modèrnas. I a una autorota acabada entre Tolosa e l’Isla de Baish, e i a tanben la linha de camin de her Aush-Tolosa.

La creacion au sègle XXI de la zòna d'activitat de la Gasconha tolosana au Pont-Peirin, dambe una connexion autorotièra, permet de tornar lançar l'economia. Se desvolòpa Abrisud que deveng le líder de la cela de piscina.

Educacion[modificar | modificar la font]

Ensenhament Public : Escòla mairala Anne Franck, escòla mairala Jean de la Fontaine, Escòla purmèra René Cassin, escòla purmèra Paul Bert, escòla purmèra Lucie Aubrac, collègi Louise Michel, licèu Joseph Saverne/Josèp Saverna

Ensenhament Privat devath contracte d'associacion dambe l'Estat : escòla e collègi Nòstra Dama deu Clòs Florit

De notar que l'ensenhament de l'occitan a l'Isla de Baish, ei ancian e solidament implantat. Data de las annadas '60 deu sègle XX dambe Pèire Lassèrra. I a occitan au Licèu, aus collègis privat e public. Existís tanben dumpèi seteme de 2013, una seccion bilingua francés - occitan a la mairala publica.

Cultura[modificar | modificar la font]

  • la MJC (Ostau deus Joens e de la Cultura) e que prepausa daubuns tipes d'activitats : teatre, dança, cors de musica...
  • lo cinèma... i a duas salas : la prumèra e que presenta filmes internacionaus, la segonda, mès petita, e qui mòstra filmes orientats Art e Ensai.
  • Aire J/Air-J (situat prèp deus collègis), un endret endeus 12-17 ans dambe activitats (Internet, Fotbolet...), o simplament tà se reünir. De sortidas pendent las vacanças que son tanben organizadas : patinadoira, lazer-quest...
  • las seradas hestivas Escota e Minja, la purmèra dimenjada de julhet : concerts (gratuits lo dissabte), gastronomia sus la Plaça de la Comuna, dambe promocion de la cultura occitana.
  • un carnaval gascon ei organizat cada an. Au son programa, que i a : jòcs gascons e après le procès, en occitan gascon, i a la cremacion de Mossur Carnavau, una palhassa de bòsc e de palha.
  • Ua tropa de teatre : l'Efemèra/l'Ephémère, ua aventura e qui a trenta ans o quasi. [5]

Espòrt[modificar | modificar la font]

Equipaments : dus lacs : dambe activitats de vela suu prumèr e de pesca sus l'aute, una piscina municipala, draubida l'estiu.

Embessonatges[modificar | modificar la font]

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Base de donadas toponimicas de l'Institut d'Estudis Occitanas: L'Isla de Baish
  2. [1]
  3. [2]
  4. [3]
  5. Efemèra/Ephémère

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


Patrimòni Mondial de l'UNESCO
Etapa precedenta

Legavin
Pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla
08 Coquille.jpg
Via Tolosana
Etapa seguenta

Gimont